Λένα Παπαληγούρα: "Οι γυναίκες σήμερα καλούνται να είναι πολυεργαλεία"

Πρωταγωνίστρια σε ένα γυναικείο σύμπαν που επαναστατεί ενάντια στο κοινωνικό σύστημα, η ηθοποιός Λένα Παπαληγούρα αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο την περιπέτεια και τα «θέλω» της Νόρας, της ηρωίδας του τραγικά επίκαιρου «Κουκλόσπιτου» του Χένρικ Ίψεν που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Τάρλοου στο Πορεία.

Λένα Παπαληγούρα Κουκλόσπιτο © Patroklos Skafidas

Με τον Δημήτρη Τάρλοου μοιάζει να έχετε ωραία χημεία. Ζεις μια ιδανική συνθήκη για την διαπραγμάτευση σου με ένα απαιτητικό έργο, όπως είναι το "Κουκλόσπιτο" του Χένρικ Ίψεν;
Σίγουρα έχουμε χημεία. Η συνάντηση με τον Δημήτρη ως σκηνοθέτη σε αυτό το φανταστικό έργο έρχεται μάλιστα σε μια περίοδο που ήθελα να ανιχνεύσω νέες περιοχές. Ο θίασος που έχει φτιάξει [σ.σ. Γιώργος Χριστοδούλου, Θανάσης Δόβρης, Κώστας Βασαρδάνης, Βίκυ Κατσίκα, Όλγα Δαλέκου] είναι σούπερ. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει πολύ καλό κλίμα μεταξύ ηθοποιών και σκηνοθέτη. Στην πρόβα διεκδικώ την ελευθερία μου κι αυτό είναι αρκετά σημαντικό για μένα, επειδή ως χαρακτήρας δυσκολεύομαι να το διεκδικήσω. Η διαδικασία είναι πολύ γόνιμη και δημιουργική. Είμαι πολύ χαρούμενη που δουλεύουμε για τρίτη φορά με τον Δημήτρη, καθώς ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί συνολικά το θέατρο Πορεία είναι ένας φάρος έμπνευσης για μένα. Έχει έναν τρόπο να ρυθμίζει όλα τα θέματα, από τα εργασιακά μέχρι το κλίμα που επικρατεί στη δουλειά.

Πώς θα χαρακτήριζες το γεγονός ότι μια ηρωίδα του 19ου αιώνα έχει ομοιότητες με τις γυναίκες του σήμερα και τον αγώνα τους για χειραφέτηση;
Αυτός ο τεράστιος συγγραφέας, ο Χένρικ Ίψεν, πέρα από όλα τα κοινωνικά ζητήματα τα οποία θίγει, μπαίνει σε πολύ βαθιά και ουσιαστικά θέματα που σχετίζονται με τη γυναικεία ψυχοσύνθεση. Η σχέση του Τόρβαλντ Χέλμερ και της Νόρα Χέλμερ μοιάζει να έχει μείνει στάσιμη στο χρόνο, σαν να έχει πεθάνει το συναίσθημα, σαν να έχουν πεθάνει τα πρόσωπα, αλλά συνεχίζουν να παίζουν ρόλους γιατί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτό που έχει συμβεί στη σχέση τους. Κι αυτό είναι διαχρονικό φαινόμενο. Μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή σε οποιαδήποτε σχέση στη ζωή μας. Το πιο τρομακτικό απ’ όλα, όμως, είναι να βλέπεις ανθρώπους να μετατρέπονται σε θύματα και να μην το αναγνωρίζουν, ενώ το βλέπουν οι φίλοι και οι γνωστοί τους.

Κουκλόσπιτο
© Patroklos Skafidas

 

Γιατί πιστεύεις ότι μια γυναίκα ανέχεται τα πάντα μέσα σε μια οικογένεια, ακόμα και τη σωματική βία;
Η ζωή της Νόρας δίνει μια απάντηση. Η ίδια λέει ότι για τον πατέρα της ήταν μια κουκλίτσα, το ίδιο και για τον άντρα της. Είναι μια γυναίκα που από τα παιδικά της χρόνια έχει μάθει να είναι αυτό που θέλουν οι άλλοι, να ικανοποιεί τις επιθυμίες όλων. Είναι ένα πρόσωπο το οποίο οι άλλοι το χειρίζονται εύκολα, αλλά και η ίδια βρίσκει τον τρόπο να χειρίζεται καταστάσεις για να αποφεύγει τις εντάσεις. Οι άνθρωποι που υφίστανται καταπίεση αναζητούν τρόπους –λάθος πολλές φορές– για να αποφεύγουν τον τρόμο. Γι’ αυτό είναι πολύ ωραίο αυτό που κάνει η Νόρα. Μέσα σε δύο μέρες αποκτά τη διαύγεια να δει το πρόβλημα που αντιμετωπίζει και το συγκινητικό είναι ότι όχι μόνο το συνειδητοποιεί, αλλά αποφασίζει να αρθρώσει λόγο. Η πράξη της Νόρας είναι επαναστατική.

Το αίσθημα αυτοσυντήρησης είναι αυτό που τη σώζει από το αδιέξοδο;
Η τελευταία σκηνή του έργου είναι ίσως η πιο συγκινητική, γιατί ενώ προχωρά σε αυτή την πολύ ακραία πράξη, το κάνει έχοντας τη διάθεση να ταρακουνήσει και τον άντρα της. Βλέπει το ψέμα και έχει το σθένος να του πει ότι δεν μπορεί να ζει πλέον μέσα σε αυτό. Δεν τίθεται θέμα επιλογής• αν παραμείνει στη σχέση αυτή θα πεθάνει. Από τη μέση του έργου και μετά παλεύει με την ιδέα της αυτοκτονίας. Αν έμενε και διατηρούσε το ψέμα στο οποίο ζούσε, θα έκανε κακό και στα παιδιά της.

Κουκλόσπιτο
Μαρίζα Καψαμπέλη©

 

"Έτσι ήταν και η μάνα μου… για όλα φταίνε οι γυναίκες" ακούμε να λέει ο Τόρβαλντ στο έργο. Γνωρίζεις άντρες που σκέφτονται ακόμα και σήμερα με τον ίδιο τρόπο;
Αυτό το θέμα, το πώς οι γονείς καθορίζουν τα παιδιά, στο έργο το θέτει ο γιατρός Ρανκ, ο οποίος κατηγορεί τον πατέρα του για την ανίατη αρρώστια που του κληροδότησε λόγω του έκλυτου βίου του. Υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν εγκλωβισμένοι εξαιτίας των αμαρτιών των γονιών τους. Η Νόρα, ανοίγοντας την πόρτα να φύγει, είναι σαν να θέλει ν’ αφήσει τα παιδιά της έξω από το ψέμα που ζει. Όπως και στους "Βρικόλακες", ο Ίψεν ανοίγει ένα τεράστιο, ανεξάντλητο θέμα γύρω από τη σχέση γονέα-παιδιού.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στην αναμέτρησή σου με τη Νόρα;
Οι ηθοποιοί καλούμαστε να μπούμε σε περιοχές που μας φέρνουν σε επαφή με δικά μας θέματα, κάποια από αυτά δυσάρεστα. Ο στόχος είναι να δεις τις ρωγμές του χαρακτήρα που ερμηνεύεις. Κανένα από τα πρόσωπα του "Κουκλόσπιτου" δεν είναι μονοδιάστατο, κι αυτό είναι πολύ ωραίο, σε κάνει να κοιτάξεις πολύ βαθιά. Υπερασπίζομαι αυτό το πρόσωπο και τις ρωγμές του εκατό τοις εκατό.


Κουκλόσπιτο
Μαρίζα Καψαμπέλη©

 

Τελικά ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος από άντρες για άντρες;
Οι άντρες σίγουρα έχουν περισσότερες ευκαιρίες και σίγουρα οι γυναίκες σήμερα καλούνται να είναι πολυεργαλεία. Μια γυναίκα πρέπει να είναι καλή στη δουλειά, καλή μητέρα, ωραία και καλή σύζυγος, αποτελεσματική, έξυπνη, δυναμική και σέξι. Αλλά συγκριτικά με το παρελθόν βλέπω πως οι άντρες της δικής μου γενιάς αναλαμβάνουν περισσότερες ευθύνες σε σχέση με το ρόλο του πατέρα. Νιώθω ότι και οι άντρες καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα στάτους, που τους θέλει καλούς επαγγελματίες, καλούς οικογενειάρχες και συντρόφους. Προσωπικά, στη σχέση με τον άντρα μου δεν αισθάνομαι ότι κάποιος τραβάει μπροστά. Ό,τι κάνουμε το κάνουμε μαζί. Είναι διαφορετικό να λες με βοηθάει ο άντρας μου και διαφορετικό να λες κάνω κάτι με τον σύντροφό μου. Είμαστε ομάδα, έτσι αισθάνομαι για τον Άκη.

Κουκλόσπιτο
© Patroklos Skafidas

Διαβάστε Επίσης

Περισσότερες πληροφορίες

Κουκλόσπιτο

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 120 '

Η Νόρα είναι μια παντρεμένη γυναίκα που αποφασίζει να κάνει την επανάστασή της σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο μετά την αποκάλυψη ενός ψέματος που βάζει φωτιά στα θεμέλια του γάμου της.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Μάριο Μπανούσι: "Το "Taverna Miresia" αποτελείται από χώμα, μνήμη και ωραίους συνεργάτες"

Διαβάστε τη συζήτηση που είχαμε πέρσι με τον 26χρονο καλλιτέχνη που έχει ταράξει τα νερά της θεατρικής Αθήνας, με αφορμή τη δουλειά που επιστρέφει στο φεστιβάλ Αθηνών.

ΓΡΑΦΕΙ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟς ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟς
18/07/2024

Η "Καραϊσκάκενα" και η Σοφία Καψούρου βραβεύονται στην Έφεσο

Για δεύτερη φορά η ηθοποιός και συγγραφέας επιστρέφει με μια ακόμη διεθνή διάκριση στις βαλίτσες της από την 17η Συνάντηση Τουρκικών Θεάτρων, με αφορμή τον μονόλογο "Καραϊσκάκενα, o Θρύλος" σε δικό της κείμενο, σκηνοθεσία του Δημήτρη Καρατζιά και μουσική του Μάνου Αντωνιάδη.

Η "Μήδεια" παρουσιάζεται στο γυμνάσιο όπου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μέγα Αλέξανδρο

Όλα τα χορικά της τραγωδίας του Ευριπίδη ενώνονται από τον σκηνοθέτη Θοδωρή Γκόνη σε μια παράσταση που εγκαινιάζει την έναρξη της έρευνας στο αρχαίο γυμνάσιο της Μίεζας.

Τι θα δούμε τις επόμενες μέρες στο Θέατρο Βράχων "Μελίνα Μερκούρη"

Το φεστιβάλ στη σκιά των Βράχων παρουσιάζει 4 παραστάσεις στα τέλη Ιουλίου που δημιουργούν ερωτήματα και "εκπαιδεύουν" το κοινό. Φεστιβάλ στη σκιά των βράχων: Αρχαίες τραγωδίες αλλιώς και κλασικά θεατρικά έργα

Ορέστεια

Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος δοκίμασε τα όρια της μεθόδου του σε ένα τιτάνιο έργο και, αν και σε σημεία προδόθηκε, παρέδωσε μια παράσταση με στοιχεία μυσταγωγίας και "ιερού μεγαλείου", που θα εγγραφεί στις σπουδαιότερες της σύγχρονης παραστασιογραφίας του αρχαίου δράματος.

"Lemon" και "Όμορφη πόλη μαγική": Δύο θεατρικές παραστάσεις σε ιδιαίτερους χώρους

Μία παράσταση που περιοδεύει στα πιο απίθανα μέρη αλλά και ένα νέο έργο με τις μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη φιλοξενούνται αυτήν την εβδομάδα σε δύο μοναδικές τοποθεσίες.

Tο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά συνεχίζει με επιτυχία το πολυθεματικό φεστιβάλ

Από τις 15 Ιουλίου έως τις 28 το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά γίνεται "αστείρευτη πηγή" θεατρικής τέχνης, μουσικής και χορού.