Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία;

Ο αριθμός των viewers στις θεατρικές παραστάσεις που παρουσιάζονται online όλο και αυξάνεται. Τι σημαίνει αυτή η αύξηση και τι κάνει τους καλλιτέχνες να κρατούν ανοιχτό παράθυρο του θεάτρου με κάθε τρόπο;

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία;

Κάποτε, τέτοια εποχή θα είχαμε δει ήδη καμιά 30αριά παραστάσεις και μετρούσαμε τις εβδομάδες για να δούμε πόσες θα προλάβουμε ακόμα. Φέτος, αντίθετα, αναμένουμε με αγωνία τις ανακοινώσεις για το αν θα ανοίξουν τα θέατρα, για να χαρούμε κι εμείς, που δεν ψάχνουμε την ευτυχία στα ράφια των καταστημάτων αλλά σε καμιά πολιτιστική εμπειρία. Τι και αν δόθηκαν προτάσεις για αυστηρά υγειονομικά πρωτόκολλα, προκειμένου οι αίθουσες τέχνης να παραμείνουν ανοιχτές; Οι εργαζόμενοι και οι δημιουργοί βιώνουν την απαξίωση και την περιθωριοποίηση της Τέχνης, αγωνιούν για τις διεκδικήσεις του κλάδου τους κι εμείς, οι χειμαζόμενοι εραστές της Τέχνης, ανταποκρινόμαστε σε όποιους υφαίνουν ένα πολιτισμικό αντίβαρο στη μιζέρια και δημιουργούν μικρές εστίες ομορφιάς, συλλογικότητας και προβληματισμού.

Όσο κι αν η αξία του ζωντανού θεάτρου έχει ασύγκριτη βαρύτητα, οι καταστάσεις μας έχουν υποχρεώσει να καταφύγουμε σε λύσεις, άλλοτε ανήκουστες, προκειμένου να κρατήσουμε ζωντανή την αγαπημένη μας συνήθεια. Οι ολοένα και αυξανόμενες παραστάσεις που διατίθενται ψηφιακά αποδεικνύουν καθημερινά πως η ζήτηση για πολιτισμό δεν εξαντλείτε και πως οι θεατές παραμένουν στις επάλξεις περιμένοντας την άρση των λουκέτων. Οργώσαμε τα χωράφια του θεατρικού streaming και μελετάμε τη στροφή σε αυτή τη νέα τάση, τη θέση της ανάμεσα στα πολιτιστικά προϊόντα καθώς και τα πλεονεκτήματα και τους προβληματισμούς που ανασύρει.

Κανείς δεν αντιστέκεται πλέον στο streaming

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 1
“Όποιος θέλει να χωρίσει... να σηκώσει το χέρι του!”

Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία και μια μεγάλη μερίδα των θεατρόφιλων αγκάλιασε αρχικά με περιέργεια και στη συνέχεια με εμπιστοσύνη τους ανθρώπους του θεάτρου που δημιούργησαν προοπτικές και άνοιξαν κι άλλες δυνατότητες έκφρασης και θέασης μέσω του διαδικτύου. Το streaming, live ή on demand, μπήκε στη ζωή μας και η εταιρία Viva.gr έπαιξε σημαντικό ρόλο αναλαμβάνοντας το ticketing των περισσοτέρων παραστάσεων που προβλήθηκαν και συνεχίζουν να προβάλλονται διαδικτυακά. Μέχρι τις αρχές του μήνα είχε αναλάβει την προπώληση για 75 θεατρικές παραστάσεις και στο πλάνο τους έχουν πολλές ενδιαφέρουσες παραστάσεις για το επόμενο διάστημα. Το υλικό που ανεβάζουν αυξάνεται περίπου +50% κάθε μήνα. Σε μια συγκεντρωτική λίστα που μας παραχώρησαν, φαίνεται πως μέχρι τις αρχές του Ιανουαρίου:
• Έχουν πουληθεί πάνω από 150Κ εισιτήρια. H μηνιαία αύξηση είναι +47%.
• Τα εισιτήρια για κωμωδίες αποτελούν το 48% των συνολικών εισιτηρίων παραστάσεων.
• Το 13% των πελατών είναι από το εξωτερικό.
• Το 5% των εισιτηρίων αποτελούν μπαλετικές παραστάσεις.
• To 7% των εισιτηρίων αποτελούν παιδικές παραστάσεις.
• Η παράσταση με τα περισσότερα εισιτήρια μέχρι σήμερα ήταν «Το Τρίτο Στεφάνι» του Κώστα Ταχτσή, σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη στο Παλλάς.

«15.594 εισιτήρια έκοψε το πρώτο διήμερο προβολής το “Τρίτο Στεφάνι” και σε πέντε προβολές το παίξαμε online σε 52 χώρες. Είναι πολύ σοβαρό ότι δίνεται η δυνατότητα σε Έλληνες παντού να δουν μία μεγάλη παράσταση της Αθήνας. Με επιτυχία συνέχισαν οι προβολές και των άλλων παραστάσεων “Όποιος θέλει να χωρίσει... να σηκώσει το χέρι του!” του Γιώργου Καπουτζίδη και δυο παραστάσεις σε σκηνοθεσία του Σταμάτη Φασουλή, το “Ωνάσης: Τα θέλω όλα” και οι “Μάγισσες της Σμύρνης”. Το διαδίκτυο σίγουρα δεν μπορεί να υποκαταστήσει το ζωντανό θέατρο» μας είπε ο Σύμβουλος των Θεατρικών Σκηνών, Πάνος Κατσαρίδης. «Το streaming απευθύνεται σε ένα πολύ συγκεκριμένο κοινό αφενός και αφετέρου δίνει τη δυνατότητα να δουν παραστάσεις άνθρωποι που δεν θα μπορούσα να τις δουν στην Αθήνα. Αυτό είναι ένα σημαντικό θέμα! Είναι μία πολύ καλή ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια πολύ ωραία ψηφιακή βιβλιοθήκη παραστάσεων, που θα μπορεί να τις αναζητήσει ο καθένας. Ανέβασε online η Λεμπέση το “Με τη σιωπή” με τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου, παράσταση του 2006, το είδαμε και τρελαθήκαμε. Το ίδιο συνέβη και με το “Μαγειρεύοντάς με τον Έλβις” με την Ελένη Ράντου».

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 2
«Γιούγκερμαν»

Τα νούμερα όσο και οι καθημερινές μας συζητήσεις και οι αναζητήσεις στο athinorama.gr δείχνουν πως το κοινό διψά για θέατρο! Το streaming δεν ήταν μια «δοκιμασμένη» πρόταση για την ελληνική αγορά και σίγουρα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ζεστασιά του θεάτρου που μας αγκαλιάζει όταν καθόμαστε στη θεατρική πλατεία. Στην υπάρχουσα συνθήκη, όμως, μόνο ως θετικό μπορούμε να δούμε το γεγονός ότι μέσα από τη θεατρική κοινωνία αναδύονται εκείνες οι ομάδες που, στα δύσκολα παίρνουν τα πράγματα στα χέρια τους για να μείνει ζωντανή η σχέση μας με το θέατρο. «Το streaming έρχεται να αναπληρώσει ένα έλλειμμα που υπάρχει αυτή τη στιγμή σε όλες τις παραστατικές τέχνες. Δεν μπορούμε να κάνουμε τη δουλειά μας και άρα εφευρίσκουμε ένα νέο τρόπο δράσης και παράλληλα κάνουμε μία παρακαταθήκη για το μέλλον, έτσι ώστε να φτάσει το θέατρο στους ανθρώπους που ούτως ή άλλως δεν θα είχαν τη δυνατότητα να έρθουν σε εκείνο» μας είπε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Πορεία, Δημήτρης Τάρλοου που ήταν και ο πρώτος που άνοιξε το δρόμο των streaming.

Ήδη από τον περασμένο Μάρτιο που ξεκίνησε η πρώτη καραντίνα, μετά τις 11 πρώτες μέρες προβολής των σημαντικότερων παραστάσεων από το αρχείο του Πορεία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Κάθε μέρα θέατρο» συνέχισε με παλιότερες παραστάσεις από το ρεπερτόριο του θεάτρου («Φρεναπάτη», «Παντρολογήματα», «Αμερικάνικος Βούβαλος», «The Man Who»). Φέτος, τα 15 live streams των παραστάσεων «Γιούγκερμαν», «This is not Romeo & Juliet», «Ευρυδίκη», «Το Θείο Τραγί», «Αρίστος», «Οιδίποδας», «Η Μεγάλη Χίμαιρα» έκαναν 30.000 εισιτήρια.

Το άνοιγμα της θέασης από όλα τα σημεία του πλανήτη είναι κάτι που απασχόλησε και τον Τάρλοου και επενδύει σ’ αυτό το μέσο θέασης μακροπρόθεσμα. Επιπλέον, ήδη βρίσκεται σε διαδικασία να προσθέσει υπηρεσίες υποτιτλισμού, ενδεχομένως και στην ζωντανή μετάδοση των online παραστάσεων. «Είδαμε το streaming ως ένα εργαλείο προκειμένου να υπάρξει μία εξωστρέφεια. Το εξετάσαμε λίγο πιο συνολικά αλλά, δυστυχώς, στην Ελλάδα όλα γίνονται με τη λογική του μπακάλικου. Με αυτή την έννοια, είμαι απογοητευμένος από το γεγονός ότι το Θέατρο Πορεία μπαίνει στο ίδιο τσουβάλι με άλλου τύπου προβολές. Δεν επιτρέπεται να μπερδεύεται το VOD (video on demand), με το live streaming (ζωντανή μετάδοση). Όλοι υιοθετούν την έκφραση streaming, η οποία σημαίνει απλά ότι βλέπεις κάτι μέσω του διαδικτύου. Πρέπει να δημιουργήσουμε την σωστή ορολογία».

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 3
Νίκος Καμτσής

Την ίδια άποψη μοιράζεται και ο Νίκος Καμτσής, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Θεάτρου Τόπος Αλλού, ο οποίος πόνταρε σε μια άλλη διαδικτυακή θεατρική εμπειρία βάζοντας το θέατρο στο επίκεντρο συζητήσεων και δηλώνει εντυπωσιασμένος από τη συμμετοχή του κοινού. Στην πρώτη καραντίνα, τον περασμένο Μάρτιο, διοργάνωσε τις «Συναντήσεις με αξιοσημείωτους ανθρώπους», κύκλο 18 συζητήσεων με αντιπροσωπευτικούς ανθρώπους από το χώρο των τεχνών και το κοινό. «Οι νέες τεχνολογίες και το καινούργιο φρούτο του live streaming μάς έδωσε τη δυνατότητα να σπάσουμε τα σύνορα μας και να μιλήσουμε με την Αμερική, την Βενεζουέλα, τον Καναδά μαζί με Γάλλους, Άγγλους, Αμερικάνους συναδέλφους αφού φυσικά εξαντλήσαμε τους Έλληνες (ηθοποιούς, σκηνοθέτες, διευθυντές Εθνικών και Δημοτικών Θεάτρων, θεατρολόγους, θεατές). Συνολικά μιλήσαμε και ακούσαμε την γνώμη 72 πολύ σημαντικών ανθρώπων.

H θεαματικότητα αυτών των live streaming συζητήσεων συνεχίζει να μας εκπλήσσει. Απ’ ότι βλέπουμε και σήμερα στα στατιστικά οι users είναι αρκετές δεκάδες χιλιάδες συνολικά. Όλο αυτό που περιλαμβάνεται στον γενικό τίτλο live streaming ήταν ένα πεδίο πειραματισμού και σήμερα μπορώ να διατυπώσω ένα πρώτο συμπέρασμα: Αν αυτό το νέο “είδος” διεκδικεί ένα χώρο στις παραστατικές τέχνες, πρέπει να διαμορφώσει τα δικά του χαρακτηριστικά συστατικά στοιχεία (κείμενα, σκηνοθεσία, σκηνικά κλπ)».

Ένα μεγάλο ποσοστό ακροατών αγκάλιασε και το ραδιοφωνικό θέατρο. Τα πέντε Radio Plays του Φεστιβάλ Αθηνών στα οποία συμμετείχαν πάνω από εξήντα καλλιτέχνες ολοκληρώθηκαν με πάνω από 50.000 ακροάσεις και παραμένουν online για δωρεάν ακρόαση στο greekfestival.gr. Επίσης, μετά από 26 μέρες στον «αέρα», η παράσταση «Το Πάτωμα» της Ζέτης Φίτσιου σε σκηνοθεσία του Ανδρέα Φλουράκη με πρωταγωνιστές του Πέτρο Λαγούτη και Πάνο Βλάχο μέτρησε περισσότερους από 15.000 ακορατές σε περισσότερες από 20 χώρες.

Τα νούμερα δε λένε ψέματα

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 4
«Εδώ Παρά Εδώ»

Σήμερα, μπορούμε πολύ εύκολα να «φέρουμε» όλο τον κόσμο στο σαλόνι μας με το πάτημα ενός κουμπιού και μάλιστα σε ανάλυση εικόνας 4K και με ήχο surround. Τι γίνεται όμως όταν η κινηματογράφηση κάποιων παραστάσεων δεν βοηθά την αφήγηση; Μετά από την παρακολούθηση παραστάσεων διαδικτυακά είναι ξεκάθαρο πως το streaming δεν προσφέρει απόλαυση όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο, αλλά απαιτεί όσο κάθε άλλο μέσο, τεχνογνωσία και σωστή επένδυση.

Δεν είναι τυχαία η ανταπόκριση του κοινού στο ψηφιακό κανάλι της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, το οποίο από τον περασμένο Απρίλιο φιλοξενεί συζητήσεις, παραστάσεις, podcasts, εκπαιδευτικά προγράμματα, virtual κινηματογραφικές πρεμιέρες, online μαθήματα, secret συναυλίες. Οι αριθμοί εντυπωσιάζουν: 1 Απριλίου 2020 έως 12 Ιανουαρίου 2021 το ψηφιακό κανάλι της Στέγης έφτασε στα 3.503.532 views και 49.737 followers (subscribers) σε 88 χώρες (με κορυφαίες τις Ελλάδα, ΗΠΑ, Ην. Βασίλειο, Γερμανία, Κύπρο, Γαλλία, Ολλανδία, Αυστραλία, Καναδά, Ιταλία) σε 307.000 ώρες περιεχομένου. Συγκεκριμένα στη διάρκεια του δεύτερου lockdown, από 2 Νοεμβρίου 2020 έως 12 Ιανουαρίου 2021, το ψηφιακό κανάλι της Στέγης απέκτησε 39.436 views, 49.737 followers (subscribers) σε 43 χώρες για 56.800 ώρες περιεχομένου. Το YouTube Channel του Ιδρύματος Ωνάση παραμένει ανοιχτό για να φιλοξενήσει τις επόμενες πρεμιέρες και όχι μόνο.

Την Παρασκευή 29 Ιανουαρίου ώρα 9 μ.μ. θα γίνει η Live YouTube πρεμιέρα του εικοσάλεπτου backstage ντοκιμαντέρ «Εδώ Παρά Εδώ» στο οποίο ο Ευριπίδης Λασκαρίδης μοιράζεται μαζί μας την προετοιμασία των συντελεστών και των ηρώων της επιτυχημένης παράστασης «Elenit». Το ντοκιμαντέρ θα παραμείνει διαθέσιμο στο κανάλι για δύο ώρες

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 5
«Γυάλινος κόσμος»

Οι Έλληνες καλλιτέχνες που θέλουν να επενδύσουν στην streaming επιλογή θα πρέπει να μάθουν τις παραμέτρους για να γίνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ο Αλέξανδρος Αβρανάς, κινηματογραφιστής και θεατρικός σκηνοθέτης, άνοιξε τις διαδικτυακές προβολές του Εθνικού Θεάτρου αντιμετωπίζοντας το live streaming σαν κινηματογραφικό γύρισμα. Είχε την ελευθερία να χρησιμοποιήσει σημαντικά μέσα, όπως η χρήση μακενιστικών για την αδιάκοπη κίνηση της κάμερας. Κάπως έτσι συνέχισαν με επιτυχία οι διαδικτυακές πρεμιέρες του Εθνικού Θεάτρου, το κοινό εκτίμησε τον επαγγελματισμό και έφτασε η πρόσφατη πρεμιέρα του «Γυάλινου κόσμου» του Τενεσί Ουίλιαμς σε σκηνοθεσία του Γιώργου Νανούρη να κάνει 4.800 εισιτήρια. Κι αν δεν έπεφτε το ηλεκτρονικό σύστημα λόγω προβλήματος ίσως ξεπερνούσε τα 5.000.

Τραυματισμένη οικονομία και η στήριξη

Θα μονιμοποιηθούν οι παραστάσεις σε streaming; Τι λένε οι ειδικοί και τα πρώτα στοιχεία; - εικόνα 6
O Άρης Μπινιάρης σε μια παλιότερη παράσταση αρχαίου δράματος, τις "Βάκχες"

Η οικονομική ζημιά για το θέατρο είναι ανυπολόγιστη κι όπως μας είπε ο Πάνος Κατσαρίδης «περιμένουμε την επιδότηση των κενών θέσεων από το κράτος από τον Νοέμβριο του 2020». Τι γίνεται με τις αμοιβές των ηθοποιών που συμμετέχουν στις streaming παραστάσεις; Έχει ξεκινήσει μια συζήτηση των παραγωγών με τον «Διόνυσο - Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης Δικαιωμάτων Ελλήνων Ηθοποιών» που δεν πρέπει να μείνει στα χαρτιά. Στόχος της ενέργειας αυτής είναι να αναλάβουν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι καλλιτέχνες τη διαχείριση και προστασία των δικαιωμάτων τους από όλα τα «προϊόντα» της καλλιτεχνικής εργασίας, της προσωπικότητας και της προσφοράς τους. Όσο για την οικονομική ενίσχυση που έδωσε το Υπουργείο Πολιτισμού για Ψηφιακό Πολιτισμό, το κάθε θέατρο έκανε διαφορετική επένδυση. Αρκετοί προχώρησαν στην ψηφιοποίηση των αρχείων τους.

Ο Δημήτρης Τάρλοου μας αποκάλυψε πως επένδυσε τα € 23.000 στην δημιουργία κατάλληλου εξοπλισμού και τεχνικών για την κινηματογράφηση και ξεκαθάρισε πως η στήριξη της πολιτείας είναι απαραίτητη σε πολλά επίπεδα: «Θα πρέπει τα Υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού να βοηθήσουν να φτάσει το θεατρικό προϊόν στους Έλληνες ομογενείς και στους ξένους, οι οποίοι θέλουν να γνωρίσουν τον ελληνικό πολιτισμό και την αρχαία τραγωδία. Για το καλοκαίρι έχουμε αναλάβει την παραγωγή του Άρη Μπινιάρη στον “Προμηθέα Δεσμώτη” και αφού μπορούμε να κάνουμε μετάδοση από ένα ανοιχτό θέατρο θέλουμε να το επιχειρήσουμε. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα τουριστικό προϊόν για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που θέλουν να δουν αρχαία τραγωδία με υπέρτιτλους στα αγγλικά, από ένα σημαντικό θέατρο, από την Δωδώνη για παράδειγμα».

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Έχει φώς η σκιά; Η Αλεξάνδρα Καζάζου απαντά στο Θησείον

Μία θεατρική παράσταση βασισμένη στο έργο του Αlbert Camus "Ο Ξένος" από την Transatlantic Group παρουσιάζεται στο Θησείον - Ενα θέατρο για τις τέχνες.

30/09/2022

"Μπεντ": Έρχεται το σπουδαίο έργο του Μάρτιν Σέρμαν στο θέατρο Χώρα

Το αριστούργημα του αμερικανού συγγραφέα που έχει ως θέμα τον απαγορευμένο έρωτα δύο ανδρών στη ναζιστική Γερμανία ανεβαίνει σε σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια.

Στην "Κόκκινη κλωστή" "συνεργάζονται" αντικείμενα κοινής χρήσης και μουσικές νότες

Η ιστορία της απόδρασης μιας γυναίκας από το αφιλόξενο Εδώ και Τώρα και ο πολυτάραχος βίος της ξετυλίγονται σαν όνειρο σε μια μοναδική περφόρμανς.

"Τι είδε ο μπατλερ" στο θέατρο Άλμα;

Μια ξέφρενη κωμωδία γεμάτη γέλιο και ανατροπές, που σατιρίζει με καυστικό τρόπο τα ήθη της σύγχρονης κοινωνίας.

Η εκφραστικότητα της γλώσσας της σιωπής στην παράσταση "Τα δεκανίκια ή πώς ξέμαθα να περπατώ" στο Olvio

Μια από τις πιο ιδιαίτερες, γοητευτικές και απολαυστικές παραστάσεις των τελευταίων ετών επανέρχεται τον Οκτώβριο στο Θέατρο Olvio.

"Κανονική δουλειά": O Στέλιος Ανατολίτης επιστρέφει με την τρίτη του σόλο παράσταση

Κείμενα για τη δουλειά, κουβέντα με τον κόσμο, ευτράπελα σε δημόσιες υπηρεσίες και μουσική κωμωδία.

"Κάποιος να με προσέχει": Για πρώτη φορά στη χώρα μας σε σκηνοθεσία της Αθανασίας Καραγιαννοπούλου

Με μια ισχυρή τριανδρία: Αντίνοος Αλμπάνης, Δημήτρης Μάριζας, Πήτερ Ραντλ, ανεβάζει για πρώτη φορά στη χώρα μας το "Κάποιος να με προσέχει" του Φράνκ Μακ Γκίνες η Αθανασία Καραγιαννοπούλου.