Λίνα Τσιώλη: «Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα»

Η Λίνα Τσιώλη μιλά για την έκθεση που επιμελείται συγκεντρώνοντας στιγμές από τις «Θαυμάσιες Μέρες» διεθνών καλλιτεχνών εν Μέσω Πανδημίας.

Λίνα Τσιώλη: «Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα»

Στην πρώτη της επιμέλεια έκθεσης, η ιστορικός τέχνης Λίνα Τσιώλη, μοιράζεται μαζί μας τον ενθουσιασμό της για τις «Θαυμάσιες Μέρες εν μέσω πανδημίας» που έχει τη χαρά να επιμελείται, στην Pocket Star Gallery στο Λυκαβηττό από την 1/9 έως και τις 10/9, σε διοργάνωση της culture365. Χαρά, η οποία δεν κρύβεται με τίποτα. Ας τη γνωρίσουμε μέσα από τη διαδρομή που την οδήγησε σε αυτό τον θαυμάσιο μα ταυτόχρονα απαιτητικό δρόμο, μέσα από αυτά που επιχειρεί να πει στο παρόν και αυτά που προετοιμάζει για το μέλλον.

Υπήρξαν θαυμάσιες μέρες εν μέσω πανδημίας; Πείτε μας τι θα θέλατε να δουν οι επισκέπτες της έκθεσης που επιμελείστε στην Pocket Star Gallery;
Σε μια περίοδο που αναμφισβήτητα ήταν δύσκολη, υπήρχαν στιγμές χαράς, ίσως και αναγέννησης, εξερεύνησης βαθύτερων στοιχείων και έξαρση της δημιουργίας κυρίως σαν έρεισμα σε μια περιοριστική καθημερινότητα. Προσωπικά, δυσκολεύτηκα πολύ αλλά κοιτώντας το αρχείο φωτογραφιών μου συνειδητοποίησα ότι οι θαυμάσιες μέρες ήταν περισσότερες απ’ όσες νόμιζα. Όσον αφορά στην έκθεση, τα έργα στην πλειοψηφία τους έχουν έντονα χρώματα και αρκετή πληροφορία. Ενώ υπάρχει το στοιχείο της μοναξιάς και σε κάποια ίσως και μια κραυγή αγωνίας, τα συναισθήματα αυτά δεν έρχονται να κατακλύσουν το χώρο και γίνονται αντιληπτά στη δεύτερη ανάγνωση των έργων. Αυτή την αντίθεση, που προσπάθησα να αποτυπώσω ήδη από τον τίτλο, θέλησα να επικοινωνήσω με τους επισκέπτες. Ο θεατής θα φύγει τελικά από την έκθεση με μια νότα αισιοδοξίας.

Λίνα Τσιώλη: «Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα» - εικόνα 1

Καλλιτέχνες που ζουν και δημιουργούν υπό την κοινή συνθήκη του εγκλεισμού σε διαφορετικές πόλεις και χώρες του κόσμου. Πώς και γιατί επιλέξατε τους συγκεκριμένους καλλιτέχνες;
Οι καλλιτέχνες που παρουσιάζονται στην έκθεση από Αθήνα, Ιωάννινα, Ν. Υόρκη, Λονδίνο, Βερολίνο, Μαδρίτη, Πολωνία, Κροατία, έχουν διαφορετικές προσλαμβάνουσες και προέρχονται από διαφορετικά backgrounds. Συνυπάρχοντας σε μια αίθουσα, λειτουργούν σαν μια άτυπη ανθρωπολογική μελέτη. Χρησιμοποιώντας διαφορετικά μέσα δημιουργίας καταφέρνουν να επικοινωνήσουν προσωπικά βιώματα και ανησυχίες, που στα πλαίσια μιας πανδημίας, τελικά γίνονται καθολικά. Οι καλλιτέχνες επιλέχθηκαν βάσει της αρμονικής συνομιλίας μεταξύ των έργων τους και της ικανότητάς τους να μεταφέρουν χαρακτηριστικά της κουλτούρας τους.

Τι είναι κοινό και τι διαφέρει στον τρόπο που απεικονίζει ο κάθε καλλιτέχνης τα συναισθήματά του κατά την περίοδο του εγκλεισμού; Μιλήστε μας με παραδείγματα από τα έργα που συναποτελούν την έκθεση.
Αυτό που εντοπίζω είναι η ανάγκη διερεύνησης και κατανόησης της πραγματικότητας, ίσως είναι αυτό ακριβώς που έχω και η ίδια ανάγκη. Κοιτώντας τα έργα της Ηλιάνας Σκουλάξινου και της Vilma Leino διακρίνουμε στοιχεία από το ρόλο της παραδοσιακής θηλυκότητας που είτε ενστερνίζεται τη δυναμικότητά της, μην έχοντας χρόνο εν καιρώ κρίσης να αναλωθεί (Please, don't waste my time, Σκουλάξινου), είτε γίνεται μέρος του σκηνικού του σπιτιού έχοντας καταναλωθεί μέσα στη ρουτίνα της (Piano Lessons, Leino). Από την άλλη, η Χριστίνα Ζώη, με λιγότερο συγκεκριμένα σχήματα και πινελιά στρογγυλεμένη, σαν αέναη, δημιουργεί μια μορφή, μόνη στο περιβάλλον της, που θα μπορούσε να είναι οποιοδήποτε άτομο (Άρνηση, Ζώη), καθολικότητα που υπογραμμίζει και ο Pawel Pacholec με τα γρήγορα σκίτσα του (Covid-19 Sketch Portraits, Pacholec). Η ουσιαστική διαφορά έγκειται στον τρόπο και τον μέσο που επιλέγει ο κάθε καλλιτέχνης.

Λίνα Τσιώλη: «Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα» - εικόνα 2

«Η Αθήνα πάντα ήταν ανοιχτή σε κόσμο από κάθε γωνιά αλλά δεν το είχε συνειδητοποιήσει και δεν ήξερε πώς να το διαχειριστεί. Με την Documenta 14 η συνδιαλλαγή του ελληνικού καλλιτεχνικού κόσμου και του αντίστοιχου από το εξωτερικό επισφραγίστηκε και πλέον μπορούμε να κάνουμε λόγο και για καλλιτεχνικό τουρισμό που σπάει τα όρια μιας επίσκεψης στην Ακρόπολη».

Είναι η Αθήνα μια φιλόξενη πόλη για να συνδιαλλαγούν με το κοινό καλλιτέχνες από κάθε γωνιά του πλανήτη; Ποια είναι η γνώμη σας για την εικαστική Αθήνα;
Γεννήθηκα και έζησα σε μια Αθήνα που οι εικαστικές της προτάσεις ήταν αρκετά συγκεκριμένες. Σπούδασα σε μια Αθήνα που η Πινακοθήκη δεν ήταν σε λειτουργία και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης φιλοξενούταν στο υπόγειο του Εθνικού Ωδείου. Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα έχει αλλάξει και μεταμορφώσει τον εικαστικό της χάρτη. Αυτό που ψιθυρίζεται στους δημιουργικούς χώρους ως «New Berlin» έχει πάρει σάρκα και οστά με το κοινό να εξερευνεί και να αγκαλιάζει ολοένα και πιο εναλλακτικούς τρόπους έκφρασης. Η Αθήνα πάντα ήταν ανοιχτή σε κόσμο από κάθε γωνιά αλλά δεν το είχε συνειδητοποιήσει και δεν ήξερε πώς να το διαχειριστεί. Με την Documenta 14 η συνδιαλλαγή του ελληνικού καλλιτεχνικού κόσμου και του αντίστοιχου από το εξωτερικό επισφραγίστηκε και πλέον μπορούμε να κάνουμε λόγο και για καλλιτεχνικό τουρισμό που σπάει τα όρια μιας επίσκεψης στην Ακρόπολη.

Λίνα Τσιώλη: «Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα» - εικόνα 3

Αντιλαμβάνεστε την πανδημία ως ένα νόμισμα διπλής όψης. Ποιες είναι αυτές οι όψεις.
Στην πανδημία, που έφερε καραντίνες μεγάλης διαρκείας υπήρξε έντονο το συναίσθημα του φόβου, του εκνευρισμού, της αβεβαιότητας. Παράλληλα όμως υπήρξε και χρόνος με τον εαυτό μας. Ήταν σαν ψυχοθεραπεία διαρκείας, που για να βγει κανείς στο φως έπρεπε να περάσει από τα έγκατα της γης.

Αναλάβατε πρώτη φορά την επιμέλεια μιας έκθεσης. Πώς θα περιγράφατε την εμπειρία;

Σαν πρώτο ραντεβού: είχε άγχος, χαρά, ενθουσιασμό, ανυπομονησία, ακόμη και πανικό! Η αναζήτηση καλλιτεχνών για την έκθεση στάθηκε αφορμή για να γνωρίσω το έργο δημιουργών που δεν είχα την ευκαιρία νωρίτερα. Αυτό είναι κάτι που αναζητώ συνεχώς, με τροφοδοτεί, όμως αλλιώς το βιώνει κανείς ως χόμπι, κι αλλιώς ως δουλειά. Η προσπάθεια να προσεγγίσω τους κατάλληλους για την έκθεση καλλιτέχνες με κρατούσε σε μια συνεχή εγρήγορση. Σχεδόν συγκινητική ήταν η μέρα παραλαβής των έργων και η τοποθέτησή τους στο χώρο, όταν είδα να παίρνει μορφή αυτό που είχα φανταστεί.

Τι σας οδήγησε στις εικαστικές τέχνες; Μιλήστε μας για τις σπουδές και την καλλιτεχνική σας πορεία.
Η τέχνη ήταν το καταφύγιο μου όταν, ως έφηβη, μου ήταν δύσκολο να εκφραστώ και να επεξεργαστώ τον κόσμο γύρω μου. Οι σπουδές μου στο τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης στην ΑΣΚΤ ήταν επιλογή συνειδητή. Πρόκειται για μια σχολή που δεν μου δίδαξε μόνο θεωρία αλλά διαμόρφωσε σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο σκέψης μου. Έπειτα επέλεξα να κάνω μεταπτυχιακό στη Λογοτεχνία στην Αγγλία θέλοντας να εμβαθύνω στον τρόπο ανάγνωσης και συγγραφής κειμένων. Ήταν ένας ακόμη τρόπος πρόσληψης της τέχνης αλλά κι ένας τρόπος μου να εκφράζομαι/γράφω σχετικά. Έκτοτε έχω εργαστεί στο θέατρο, κυρίως στην οργάνωση παραγωγής, έχω εθελοντικές συμμετοχές σε εκθέσεις όπως η Μπιενάλε και έχω στήσει και διδάξει το σεμινάριο “Η Τέχνη μέσα από τις 5 αισθήσεις” τονίζοντας την ανάγκη να αντιλαμβανόμαστε τα έργα περισσότερο με τη ψυχή παρά με τα μάτια.

Ποιες είναι οι αναφορές που σας έχουν διαμορφώσει ως επιμελήτρια; Υπάρχουν συγκεκριμένες εκθέσεις και καλλιτέχνες που σας χαρίζουν έμπνευση; Τι σας ενδιαφέρει να εξερευνήσετε;
Μου αρέσει και με ενδιαφέρει ο τρόπος που λέγεται μια ιστορία. Προσδοκώ να οδηγήσω το κοινό σε έναν τρόπο θέασης της τέχνης που είναι κατανοητός και δεν χάνει την ουσία του σε πολλούς -ισμούς και τεχνικές λεπτομέρειες. Φυσικά αυτά είναι εκεί για τους γνώστες αλλά η τέχνη δεν είναι μόνο γι αυτούς. Η έμπνευση δεν έχει μια μορφή και ο τρόπος που λειτουργώ είναι συνδυαστικός. Η έμπνευση βρίσκεται παντού. Με ενθουσίασε, για παράδειγμα, η τελευταία έκθεση του Ιδρύματος Ωνάση “You and Ai” που κατέλαβε δημόσιο χώρο και σε περιπτώσεις έργων, έγινε ένα με αυτόν. Ταυτόχρονα αγαπώ τον Rothko, που βρίθει συναισθήματος αλλά και τον Mapplethorpe που βασίζεται στην ωμότητα και την πρόκληση. Θα με ενδιέφερε να εξερευνήσω ερασιτέχνες καλλιτέχνες. Το ίνσταγκραμ για παράδειγμα είναι μια πλατφόρμα που πολλοί εκφράζουν τις καλλιτεχνικές τους δημιουργίες και η ματιά τους αξίζει να διερευνηθεί περισσότερο.

Ποια είναι τα σχέδια σας για το επόμενο διάστημα;
Σε λιγότερο από ένα μήνα θα παρουσιαστεί η έκθεση “Η Κραυγή της Δύσης”, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο στάδιο του open call καλλιτεχνών, στην Pocket Star Gallery Neo Faliro. Πρόκειται για έναν σχολιασμό στα κακώς κείμενα της κοινωνίας, μια έκθεση-διαμαρτυρία μέσω των εικαστικών τεχνών. Παράλληλα, οργανώνεται μια ακόμη έκθεση ως συνέχεια των “Θαυμάσιων Ημερών εν μέσω πανδημίας” με στόχο να διερευνήσουμε πώς φαντάζονται οι καλλιτέχνες το μέλλον από δω και πέρα. Τη φετινή “σχολική σεζόν” θα συνεχίσω τη διδασκαλία στήνοντας ένα νέο masterclass με θέμα “Έλληνες Διεθνείς”, καθώς και του πρώτου μου σεμιναρίου, τροποποιώντας το αναλόγως με μια πιο βιωματική προσέγγιση - ας ελπίσουμε να μην κλειστούμε πάλι μέσα! Τέλος, υπάρχει στα σκαριά ένα project που αφορά στην Αθήνα, στις ιδιαίτερες πλευρές της και στην τέχνη που βρίσκεται στο δημόσιο χώρο της. Θα χαρώ πολύ να μοιραστώ περισσότερα γι’ αυτό όταν θα είναι οριστικά ολοκληρωμένο.

Πείτε μας ένα θέμα το οποίο θα σας ενδιέφερε να αποτελέσει την αφορμή μια νέας έκθεσης.

Θέμα που με αφορά πολύ και υπάρχει πάντα με κάποιο τρόπο στα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα είναι το Σώμα. Πρόκειται για θέμα ανεξάντλητο που δίνει τη δυνατότητα να αναλυθεί από διαφορετικά πρίσματα.

Ξέσπασμα ή ησυχαστήριο. Εσείς τι από τα δύο αναζητάτε μέσα από την ενασχόληση με την τέχνη;
Και τα δυο. Ως ιδιοσυγκρασία μου είναι δύσκολο να ξεφύγω από το δίπολο. Όλοι έχουμε ανάγκη τόσο από ξεσπάσματα όσο και από καταφύγια. Η Τέχνη τα αγκαλιάζει και τα δημιουργεί αμφότερα. Δεν αναζητώ κάτι συγκεκριμένο από αυτή. Είναι στη ζωή μου σε μόνιμη βάση και χρωματίζει την καθημερινότητα μου. Μια μουσική που θα ανασύρει αναμνήσεις ή θα ορίσει τις επόμενες, ένα γκράφιτι που θα δώσει χρώμα ενώ περπατώ με τα ψώνια του σούπερ μάρκετ στο χέρι, ένας καλλιτέχνης του δρόμου που θα σταματήσει την πορεία μου για λίγο. Είναι παρηγοριά στα δύσκολα και συντροφιά στα καλύτερα.

Ποια ήταν για εσάς η πιο θαυμάσια μέρα εν μέσω πανδημίας;
Αν μιλήσουμε για μια μόνο μέρα, αναμφισβήτητα ήταν η μέρα που εγκρίθηκε η υιοθεσία της σκύλας μου, της Λίζας, για την οποία πάλεψα πολύ. Σκυλί κακοποιημένο και δύσκολο, πεισματάρα, έξυπνη, τρομακτική για τους απ’ έξω, ό,τι πιο τρυφερό για τους κοντινούς. Οι φίλοι μου λένε πως μοιάζουμε! Χρειάζεται φροντίδα και εγώ αφορμή να δίνω αγκαλιές. Αν όμως σκεφτώ πολλές θαυμάσιες μέρες, το Spiti yoga, όπου τα μαθήματα όριζαν τη μέρα μου και ο χώρος μου ανοίχτηκε για να εκφραστώ και να πραγματοποιήσω τα σεμινάρια μου, αποτέλεσε οικογένεια.

Pocket Star Gallery Lycabettus, Γεροστάθη 1 Λυκαβηττός | Διάρκεια: 1 – 10 Σεπτεμβρίου | Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη - Σάββατο 6-9 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη
Διοργάνωση: culture365

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

34 σύγχρονοι εικαστικοί δημιουργούν έργα με αφετηρία το κόκκινο χρώμα

Συνεχίζονται οι 6 + 1 ομαδικές εκθέσεις που πλαισιώνουν το project "Ουράνιο τόξο - Rainbow".

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
02/12/2022

"The Drawing Project": Το σχέδιο ως αυτοτελές μέσο έκφρασης

Τετρακόσια περίπου έργα, συγκομιδή της εργασίας του Νίκου Κυριακόπουλου τα τελευταία τρία χρόνια, παρουσιάζονται υπό την μορφή μιας εγκατάστασης που προσομοιάζει σε ένα γιγάντιο τετράδιο σχεδίων.

Κλιματική Αλλαγή και Εμείς: Η πρώτη μόνιμη διαδραστική έκθεση για την κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

Το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας δημιούργησε την πρώτη διαδραστική έκθεση για την κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα, με σκοπό να αντιληφθούμε τις συνέπειές της, τον βαθμό στον οποίο μας επηρεάζουν, αλλά και τον τρόπο που ο καθένας ξεχωριστά μπορεί να βοηθήσει.

Ένα ομαδικό καλλιτεχνικό show εξερευνά την έννοια του ιριδισμού

Μέσα από την πολυχρωμία και την πολυμορφία των έργων τους οι καλλιτέχνες μιλούν για έναν συγκεκριμένο συναισθηματικό ιριδισμό.

"Ο Φώτης Κόντογλου και η επιρροή του στους νεότερους": Ξεναγήσεις από τους καλλιτέχνες της έκθεσης

Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ακούσει τους ίδιους τους καλλιτέχνες να μιλούν για τα έργα τους, καθώς και για τον Φώτη Κόντογλου και την επιρροή που τους άσκησε.

"Πρόσωπο - Ζώο - Πράγμα": Ένα διαχρονικό παιχνίδι γίνεται αφορμή για μια πολυμεσική έκθεση

Η Στέφανι Ίρις Οράτη διερευνά το πραγματικό, το αυτοσχέδιο και τις περσινές διακοπές.

"good spaces left": Τι μυστικά κρύβει η πλατεία των Εξαρχείων;

Το cross section archive παρουσιάζει την έκθεση της Anu Vahtra, σηματοδοτώντας και την έναρξη της ετήσιας θεματικής του κέντρου για το 2022-23, "Ιστορία σε Πραγματικό Χρόνο".