Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα;

Με αφορμή τη συζήτηση για την «Ηλεκτρονική πολεοδομία ή πόλη του μέλλοντος» του Τάκη Ζενέτου στις 29/6 στη Στέγη περιηγούμαστε στην έκθεση «Tomorrows» με τον επιμελητή Πάνο Δραγώνα.

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα;

Με αφορμή τη συζήτηση για την «Ηλεκτρονική πολεοδομία ή πόλη του μέλλοντος» του Τάκη Ζενέτου στις 29/6 στη Στέγη περιηγούμαστε στην έκθεση «Tomorrows» με τον επιμελητή Πάνο Δραγώνα.

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 1
Εγκατάσταση των Mediengruppe Bitnik. Φωτό: Σταύρος Χαμπάκης

Πώς φαντάζονται οι εικαστικοί και οι αρχιτέκτονες το αύριο των πόλεων; Τι μέλλον μπορεί να έχει η αθηναϊκή πολυκατοικία; Ποιος είναι ο ρόλος της αρχιτεκτονικής στη μετα-ανθρώπινη συνθήκη; Σε ένα εργαστήριο ουτοπικών και δυστοπικών σεναρίων για το μέλλον έχει μεταμορφωθεί η Διπλάρειος Σχολή στην Πλατεία Θεάτρου, στο πλαίσιο της έκθεσης «Tomorrows», που σχεδίασε η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και διαρκεί μέχρι τις 16/7.

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 2
Ava Aghakouchak & Mαρία Πανέτα, «Sarotis: wearable futures»

Προφητικά έργα ιστορικών αρχιτεκτόνων συναντούν τις δημιουργίες νέων καλλιτεχνών και ντιζάινερ, ορισμένα από τα οποία αποτελούν νέες παραγωγές και προέκυψαν από εργαστήρια που πήραν ως παράδειγμα την Αθήνα. Όπως μας λέει ο Πάνος Δραγώνας, αρχιτέκτονας και καθηγητής στο Πολυτεχνείο Πάτρας, ο οποίος επιμελήθηκε την έκθεση μαζί με τη Δάφνη Δραγώνα: «Το “Tomorrows” θέτει ερωτήματα για το πώς οι πόλεις γίνονται πιο έξυπνες, για το πώς εξελίσσεται η φύση αλλά και για τη μετα-ανθρώπινη συνθήκη στην οποία περνάμε, σύμφωνα με πολλούς θεωρητικούς. Το κοινό στοιχείο είναι ότι όλα τα έργα της έκθεσης λένε κάποια ιστορία, βασίζονται σε κάποιο σενάριο, το οποίο μπορεί να είναι είτε επιστημονικά τεκμηριωμένο είτε εντελώς φαντασιακό. Σε πολλά έργα, όπως συμβαίνει και στην επιστημονική φαντασία, στη λογοτεχνία ή στον κινηματογράφο, η φαντασιακή προβολή στοιχείων του σήμερα σε αυτό που έρχεται βοηθά το κοινό να βγάλει τα συμπεράσματά του γι’ αυτό που ζει».

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 3
Tobias Revell «New Mumbai»

Η έκθεση ξεκινά με την «Οικουμενόπολη» του Κωνσταντίνου Δοξιάδη, μια πολύ σημαντική πρόταση από τα ’60s, η οποία χρηματοδοτείται από το Ίδρυμα Ford tvn HΠA και οραματίζεται τον 22ο αιώνα, όταν όλες οι πόλεις ενώνονται και αρχίζει να δημιουργείται μια ενιαία πλανητική πόλη. Ο Δοξιάδης λέει ότι υπάρχουν πέντε βασικά στοιχεία στην οικιστική θεωρία και αυτά είναι η φύση, ο άνθρωπος, τα κελύφη, η κοινωνία και τα δίκτυα και, για να έχουμε μια ευτυχισμένη πόλη, θα πρέπει αυτά τα στοιχεία να βρίσκονται σε ισορροπία μεταξύ τους. Οι θεματικές της έκθεσης βασίζονται σε αυτά τα πέντε στοιχεία που έχουν επικαιροποιηθεί.

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 4
Ζηνοβία Τολούδη, «Silo(e)scapes»

Άλλο ένα προφητικό έργο είναι η «Ηλεκτρονική πολεοδομία ή πόλη του μέλλοντος» του Τάκη Ζενέτου. Όπως μας λέει ο Δραγώνας: «Η σημασία αυτής της πρότασης σε διεθνές επίπεδο είναι ότι στα μέσα της δεκαετίας του ’60 ο Ζενέτος μελετούσε συστηματικά επιστημονικά περιοδικά και ήταν σε θέση όχι να προφητεύσει αλλά να προδιαγράψει με ακρίβεια τον τρόπο που ζούμε σήμερα, δίνοντας έμφαση στα ηλεκτρονικά δίκτυα. Δηλαδή μιλάει για “τηλε-διεκπεραίωση”, “τηλε-εργασία”, “τηλε-εξυπηρέτηση”, για πολλά πράγματα που σήμερα θεωρούμε δεδομένα, αλλά τότε δεν ήταν».

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 5
Τάκης Ζενέτος, «Ηλεκτρονική πολεοδομία», φωτό: Σταύρος Χαμπάκης

«Το ενδιαφέρον που έχει η συγκεκριμένη παρουσίαση είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των όσων βλέπετε στην έκθεση έχει παρουσιαστεί τελευταία φορά στην έκθεση που έκανε ο Ζενέτος το 1971 στο Ζάππειο, ενώ τα σκίτσα, οι σημειώσεις, τα σχέδια εργασίας και όλα τα προσωπικά τεκμήρια δεν έχουν ξαναπαρουσιαστεί ποτέ. Ο Ζενέτος έχοντας μια νοοτροπία εντελώς διαφορετική απ’ αυτή που έχουν οι αρχιτέκτονες σήμερα δεν παρουσιάζει αυτό το υλικό, το θεωρεί υλικό εργασίας και συνεργασίας με τους ανθρώπους του γραφείου του. Οπότε έχουμε τη μεγάλη χαρά, σήμερα 40 χρόνια μετά το θάνατο του Ζενέτου να παρουσιάσουμε πρωτότυπο υλικό και προσωπικά τεκμήρια που δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο ο συγκεκριμένος αρχιτέκτονας δημιουργούσε πριν από 50-60 χρόνια.»

Γιατί η «Ηλεκτρονική πολεοδομία» του Τάκη Ζενέτου εκπλήσσει ακόμη και σήμερα; - εικόνα 6
AREA, «Victoria - way in way out»

Τέλος, ιδιαίτερη θέση στο Tomorrows έχει Μεσόγειος, και δη η Αθήνα, παρότι είθισται οι περισσότερες αφηγήσεις για το μέλλον να μιλάνε για περιοχές που είτε δεν έχουν ταυτότητα είτε είναι διάσημες μητροπόλεις. Χαρακτηριστικό είναι το έργο της ομάδας AREA, που βλέπει την Πλατεία Βικτωρίας σαν ένα είδος πρεσβείας, ελεγχόμενου δημόσιου χώρου, όπου για να μπει κάποιος πρέπει να περάσει από διάφορες δοκιμασίες, ενώ τριγύρω οραματίζεται διάφορα σενάρια για εναλλακτικές οικονομίες του μέλλοντος μέσω των οποίων οι μετανάστες και ο φτωχός πληθυσμός θα βρουν τρόπους να επιβιώσουν.

Και βέβαια το animation του Liam Young «Tomorrow’s Storeys», που προέκυψε από ένα εντατικό think tank με συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας, αρχιτέκτονες και κινηματογραφιστές. Ζωντανεύοντας το σενάριο μιας εναλλακτικής οικονομίας με τη χρήση προχωρημένης τεχνολογίας, που διέπει τη ζωή στην αθηναϊκή πολυκατοικία, σε κάνει να σκεφτείς ποια είναι η Αθήνα που έρχεται.

Ξαναβλέποντας την «Ηλεκτρονική πολεοδομία»

29 Ιουνίου, Μικρή Σκηνή, Στέγη Ωνάση, 7 μ.μ.

Στις 29 Ιουνίου 2017 συμπληρώνονται 40 χρόνια από το θάνατο του Τάκη Χ. Ζενέτου και η Στέγη διοργανώνει μια συζήτηση για τις βασικές αρχές της έρευνας του σπουδαίου αρχιτέκτονα.

Η αναλυτική παρουσίαση της μελέτης για την Ηλεκτρονική πολεοδομία στην έκθεση Tomorrows (έως 16 Ιουλίου) προσφέρει την αφορμή για μια επαναπροσέγγιση του οραματικού έργου του Ζενέτου. Η συζήτηση στις 29 Ιουνίου στη Μικρή Σκηνή της Στέγης θα επικεντρωθεί στις βασικές αρχές της έρευνας του Ζενέτου για την πόλη και την κατοικία του μέλλοντος, καθώς και στην επαναξιολόγηση της Ηλεκτρονικής πολεοδομίας, σύμφωνα με τις τρέχουσες τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις. Θα επιχειρηθεί ακόμη η ανάδειξη ορισμένων κρυμμένων πτυχών του ελληνικού μοντερνισμού, αλλά και των οραμάτων της δεκαετίας του 1960.

Ομιλητές:
Πάνος Δραγώνας, Αρχιτέκτονας, Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Λυδία Καλλιπολίτη, Αρχιτέκτονας, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Rensselaer Polytechnic Institute
Μανόλης Μαρμαράς, Αρχιτέκτονας, Καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης
Γιώργος Τζιρτζιλάκης, Αρχιτέκτονας, Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

"People on trees": Ο Φίλιππος Τσιτσόπουλος εμπλέκει το σαιξπηρικό δράμα με την οικολογική καταστροφή

Ένας διάλογος επί σκηνής, προβολές και περφόρμανς στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
04/10/2022

Ο "Εγγύς χώρος" και η συσχέτισή του με το ανθρώπινο σώμα

Η Στρατηγούλα Γιαννικοπούλου δημιουργεί μια νέα σειρά ζωγραφικών έργων, τα οποία θα παρουσιάσει στη γκαλερί Genesis.

Η διαχρονική μας σχέση με τη θάλασσα στην έκθεση "The Sea Around Us"

Στο πλαίσιο της έκθεσης, ο χώρος τέχνης Tavros παρουσιάζει ένα παράλληλο πρόγραμμα προβολών, εργαστηρίων και συζητήσεων.

10 χρόνια Platforms Project: Δείτε το παράλληλο πρόγραμμα

Ομιλίες, περφόρμανς, εργαστήρια, δράσεις για παιδιά, ημερίδες και άλλα πολλά μας περιμένουν στη φετινή διεξαγωγή της αθηναϊκής φουάρ.

Οι "Θησαυροί Ζωγραφικής στην Καλαμάτα από το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης Δήμου Ρόδου" στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας

Το Μέγαρο Χορού Καλαμάτας θα φιλοξενήσει μια από τις σημαντικότερες συλλογές της χώρας αποτελούμενη από πολύτιμα έργα ζωγραφικής κορυφαίων Ελλήνων δημιουργών.

Ο Βασίλης Θεοχαράκης μεταφέρει στον καμβά τα μαγευτικά τοπία του Αιγαίου και του Ιονίου

Η νέα σειρά έργων από τον ιδρυτή του Ιδρύματος Θεοχαράκη παρουσιάζεται σε μια συνολική έκθεση με την επιμέλεια του Τάκη Μαυρωτά.

"Με το βλέμμα στην Ιαπωνία": Ένα πρόγραμμα καλλιτεχνικής φιλοξενίας από την Ελευσίνα

Η 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης καλεί επαγγελματίες εικαστικούς φωτογράφους να λάβουν συμμετοχή σε πρόγραμμα Ελληνο-ιαπωνικής καλλιτεχνικής φιλοξενίας.