Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση

Πρώτες εντυπώσεις από την έκθεση που άνοιξε χθες για τους δημοσιογράφους και εγκαινιάζεται στις 10 Ιουνίου.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση

Πρώτες εντυπώσεις από την έκθεση που άνοιξε χθες για τους δημοσιογράφους και εγκαινιάζεται στις 10 Ιουνίου.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 1
David Lamelas, «Time as Activity: Live Athens–Berlin». © Liz Eve

Τρεις οθόνες που μεταδίδουν εικόνες από την αθηναϊκή και τη γερμανική βουλή αλλά και την Ακρόπολη σε καλοσωρίζουν στο σιδηροδρομικό σταθμό του Κάσελ (ένα έργο του David Lamelas).

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 2
Marta Minujín, «The Parthenon of Books». © Roman März

Ο Παρθενώνας των απαγορευμένων βιβλίων της Marta Minuhin δεσπόζει στην κεντρική πλατεία του Κάσελ (λιγότερο εντυπωσιακός απ’ ότι περιμέναμε με τα λιγότερα απ’ το αναμενόμενο βιβλία να κρέμονται μέσα σε πλαστικά σακουλάκια).

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 3
Banu Cennetoğlu, «BEINGSAFEISSCARY». © Roman März

Στην πρόσοψη του Μουσείου Fridericianum η Τουρκάλα Banu Cennetoğlu έχει αντικαταστήσει την επιγραφή με το Being Safe is Scary (Το να είσαι ασφαλής είναι φοβιστικό). Μέσα στο Fridericianum, τον πιο εμβληματικό χώρο της documenta μια καλοστημένη αναδρομή στην πρόσφατη ιστορία της ελληνικής τέχνης μαζί με σημαντικά έργα ξένων καλλιτεχνών που έχουμε δει κατά καιρούς στο ΕΜΣΤ ξυπνούν σε μας τους Αθηναίους διαφορετικές μνήμες από την ιστορία του πολύπαθου μουσείου. Σε πολλούς χώρους, για όσους έχουν δει την έκθεση στην Αθήνα, αυτή η documenta δεν έχει τόσο έντονο το στοιχείο της έκπληξης και της αναμονής αφού σε μεγάλο βαθμό λειτουργεί σαν alter ego της αθηναϊκής έκθεσης, με έργα – καθρέφτες εκείνων που έχουν ήδη παρουσιαστεί σε αρκετές περιπτώσεις.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 4
Nairy Baghramian, «The Iron Table (Homage to Jane Bowles)». © Michael Nast

Δεν έχω επισκεφτεί ακόμη αρκετούς χώρους, δεδομένου του ότι και στο Κάσελ η έκθεση έχει αντίστοιχη πληθωρικότητα και διάχυση στην πόλη, με την Αθήνα, καταλαμβάνοντας δεκάδες σημεία, η πρώτη αίσθηση πάντως είναι ότι η έκθεση εδώ λειτουργεί κάπως καλύτερα. Στο ουδέτερο, μη φορτισμένο περιβάλλον του Κάσελ, όπου η τέχνη είναι ο μόνος λόγος για να είσαι εδώ, με δεκάδες μουσεία «έτοιμα» να δεχθούν σύγχρονη τέχνη, το σκεπτικό «αναπνέει» περισσότερο και τα έργα αναδεικνύονται καλύτερα. Χωρίς αυτό, βέβαια, να σημαίνει ότι το διακύβευμα του «μαθαίνοντας από την Αθήνα» βρίσκει κάποια πιο ξεκάθαρη διατύπωση.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 5
ΕΜΣΤ, Νίκος Αλεξίου

Η έκθεση «ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ. Η Συλλογή του ΕΜΣΤ», για το σκεπτικό της οποίας και γενικά για την απόφαση να «μεταφερθεί το μουσείο» στο Κάσελ, είχα τις επιφυλάξεις μου, τελικά λειτουργεί ιδιαίτερα καλά και είναι μια ιστορική στιγμή για την ελληνική τέχνη, η οποία χάρη στη documenta παρουσιάζεται πανηγυρικά, ξεδιπλώνει την ιστορία της, δείχνει τη σημασία των καλλιτεχών της, αναζητά νήματα συνέχειας και αποδεικνύει τη σημασία του να αποκτήσουμε επιτέλους ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης και να γραφτεί η ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 6
ΕΜΣΤ, Lucas Samaras

Ίσως είναι από τις πιο μεγάλης κλίμακας αναδρομές στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης που έχουν παρουσιαστεί γενικότερα και, όσο κι αν το σκεπτικό αντίστοιχων εκθέσεων (όπως πιθανότατα και το σκεπτικό δημιουργίας του ΕΜΣΤ) μοιάζει παρωχημένο στις μέρες μας, αναδεικνύει παρόλα αυτά με επιτυχία στιγμές, καλλιτέχνες και τάσεις προσθέτοντας και περιεχόμενο στο σκεπτικό της συγκεκριμένης documenta και τη σχέση της με τα ‘70s.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 7
ΕΜΣΤ, Μπία Ντάβου

Παράλληλα, παρουσιάζοντας ενδιαφέροντα έργα από διεθνείς καλλιτέχνες ανοίγουν ένα διάλογο με τη Μέση Ανατολή, π.χ., και δείχνουν την ταυτότητα της συλλογής ενός μουσείου που χτίστηκε με συνέπεια από την Άννα Καφέτση.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 8
ΕΜΣΤ, Emily Jacir, Κιμσουτζα.

Επίσης, αναδεικνύουν το στοιχείο του «αντι-δανείου» που ήταν σημαντικό για τους επιμελητές (Κατερίνα Κοσκινά, Τίνα Πανδή, Σταμάτης Σχιζάκης) δείχνοντας πώς το παράδειγμα της documenta έχει επηρεάσει το σχηματισμό μιας συλλογής ενός περιφερειακού μουσείου όπως αυτό, παρουσιάζοντας έργα όπως του Allan Secula, το οποίο είχε παρουσιαστεί στη documenta πριν αγοραστεί απ’ το μουσείο, αλλά και άλλων καλλιτεχνών που έχουν βρει διεθνή αναγνώριση από το θεσμό και στη συνέχεια θέση στη συλλογή του μουσείου. Ας ελπίσουμε αυτή η παρουσίαση και η documenta γενικότερα να αποτελέσει την αφορμή για να ασκηθεί πίεση να ανοίξει επιτέλους κανονικά το μουσείο.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 9
Pélagie Gbaguidi, «The Missing Link. Dicolonisation Education by Mrs Smiling Stone», Neue Galerie. © Mathias Völzke

Από τους πιο καλοστημένους χώρους είναι η Neue Galerie που ξεδιπλώνει πιο στοχευμένα απ’ ότι η έκθεση στην Αθήνα το διάλογο με τις πρωτοπορίες του παρελθόντος αλλά και τη θέση της περιφέρειας, της χειροτεχνίας και της απτότητας στο επιμελητικό σκεπτικό. Μέσα από ενδιαφέρουσες αντιπαραβολές όπως π.χ. των πειραματικών φιλμ της Maya Deren από την Αιτή (1947-55), από μια εποχή που ήθελε να κάνει «τον κόσμο να χορέψει» και του υλικού που συνέλεγε για τους εκεί μουσικούς, με τους πίνακες της Amrita Sger Gil, όπως η Αυτοπροσωπογραφία σαν Αϊτιανή (1934), μια απάντηση στο βλέμμα του Πολ Γκωγκέν.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 10
Maria Eichhorn, «Unlawfully acquired books from Jewish ownership». © Mathias Völzke

Εμβληματική θέση κατέχει το πολύ σημαντικό έργο της Maria Eichhorn “Rose Valland Institute”, ένα ίδρυμα για την παράνομη κατοχή αντικειμένων και συλλογών τέχνης από τους ναζί.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 11
Beau Dick, documenta Halle. © Roman März

Στον αντίποδα της Neue Galerie, το Documenta Halle είναι από τις πιο αμήχανες στιγμές, κάνοντας ακριβώς το αντίθετο και αναδεικνύοντας τα προβλήματα της έμφασης στους αυτόχθονες και τον περιγραφικό και αποσπασματικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν κάποιες φορές οι κεντρικές ιδέες της έκθεσης.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση - εικόνα 12
Naeem Mohaiemen,Two Meetings and a Funeral, 2017

Από τα πιο ενδιαφέροντα έργα στο καλοστημένο Hessisches Landesmuesm η τρικάναλη βιντεοεγκατάσταση “Two Meetings and a Funeral» (2017) του Naeem Mohaiemen ξεδιπλώνει τρία σενάρια πάνω στο γιατί «ο τρίτος κόσμος είναι ένα κόνσεπτ και όχι ένας τόπος» και αναδεικνύει ιστορίες γύρω από την ιστορική διάσκεψη του Κινήματος των Αδεσµεύτων (ΝΑΜ) στο Αλγέρι το 1973 που αποκαλύπτουν πολλά για τη σχέση εκσυγχρονισμού, αριστεράς και ισλαμικού κόσμου που αποκτούν νέα επικαιρότητα σε σχέση με τα διεθνή γεγονότα των τελευταίων χρόνων, αλλά και ημερών. Τεχνικά, η έκθεση πάντως καταρρίπτει τα στερεότυπα περί γερμανικής ακρίβειας και αποδοτικότητας με αρκετά ταμπελάκια, αλλά και έργα να λείπουν, και τους υπαλλήλους στο χώρο να μην μπορούν να παρέχουν τις απολύτως βασικές πληροφορίες σχετικά με το τι παρουσιάζεται εκεί.

Η έκθεση θα εγκαινιαστεί στις 10 Ιουνίου και διαρκεί ως τις 17 Σεπτεμβρίου.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

NFT Ελλήνων καλλιτεχνών στη Ζουμπουλάκη

Η Γκαλερί Ζουμπουλάκη, ένας χώρος με ιστορία 50 ετών, πρωτοπορεί για μία ακόμη φορά, υποστηρίζοντας την ψηφιακή τέχνη.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
08/12/2022

Η τέχνη μπαίνει στο "Αίνιγμα του Δάσους"

Εικαστικοί καλλιτέχνες, επιμελητές, θεωρητικοί αλλά και τροφοσυλλέκτες-τροφοσυνθέτες επισκέπτονται το "Αίνιγμα του Δάσους" μέσα από δικές τους εμπειρίες, έργα και αναζητήσεις.

"Time of Wonder": Σύγχρονοι καλλιτέχνες εμπνέονται από τη μαγεία των Χριστουγέννων

Παράλληλα, στον πρώτο όροφο της Γκαλερί Σκουφά θα παρουσιαστούν έργα από το ντεπό, γνωστών Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών.

Εγκλεισμοί: Eπισκεφτήκαμε την εικαστική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

48 Έλληνες καλλιτέχνες συμμετέχουν στην ομαδική έκθεση με έργα που εξετάζουν τις έννοιες του εγκλεισμού και του απόλυτου ελέγχου, σε μία από τις εκθέσεις της χρονιάς.

Ένα τρίπτυχο εκθέσεων για τη Μικρασιατική Καταστροφή στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο

Η Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων φιλοξενεί στον εμβληματικό χώρο του Πρώην Δημοσίου Καπνεργοστασίου 3 εκθέσεις που μιλούν για τις διαφορετικές όψεις ενός κομβικού για τον Ελληνισμό γεγονότος.

Τα "Lifescapes" του Βαγγέλη Βαγγελάτου σκιαγραφούν στιγμιότυπα του "ευ ζην"

Στη νέα του έκθεση, ο Βαγγέλης Βαγγελάτος μάς μεταφέρει σε ένα κόσμο συνειρμών, καθημερινών παρατηρήσεων και ερμηνειών των παραστάσεων της ζωής.

Οι νικητές των ΕΒΚ 2022 στο βιβλιοπωλείο Κομπραί

Η Ελληνική Ακαδημία Κόμικς διοργανώνει μία ξεχωριστή βραδιά για τους νικητές και τις νικήτριες των Ελληνικών Βραβείων Κόμικς 2022, διερευνώντας τη θέση των ελληνικών έργων στην ευρωπαϊκή εκδοτική σκηνή κόμικς.