«Athens Report: η ανάδυση του συλλογικού μέσα στο έργο και έξω από αυτό στον κοινωνικό χώρο.»

Η Άννα Λάσκαρη μας συστήνει το νέο εικαστικό project που επιχειρεί μια συλλογική χαρτογράφηση των διαμαρτυριών στην πόλη.

«Athens Report: η ανάδυση του συλλογικού μέσα στο έργο και έξω από αυτό στον κοινωνικό χώρο.»

Η Άννα Λάσκαρη μας συστήνει το νέο εικαστικό project που επιχειρεί μια συλλογική χαρτογράφηση των διαμαρτυριών στην πόλη.

«Athens Report: η ανάδυση του συλλογικού μέσα στο έργο και έξω από αυτό στον κοινωνικό χώρο.» - εικόνα 1

Πώς προέκυψε η ιδέα για το Athens Report;
Στη διαδικασία έρευνας μου στο διαδίκτυο σχετικά με εικονικές καταγραφές από διαμαρτυρίες και εξεγέρσεις που έχουν διαδραματιστεί τα τελευταία χρόνια στην Αθήνα, μου δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι η χρονολογική ταξινόμηση των αρχείων είναι υπό μια έννοια προβληματική. Οι καταγραφές των γεγονότων στερούνταν την σύνδεση τους με το χώρο στον οποίο διαδραματίστηκαν. Θεώρησα ότι ο δημόσιος χώρος είναι ο ιστός, πάνω στον οποίο τα αρχεία μπορούν να εφαρμόσουν ώστε να δημιουργηθεί μια άλλου είδους σχέση καταγραφής των σημαντικών ή ασήμαντων γεγονότων πέρα από την αρχειακή αξία της καταγραφής τους. Έτσι, δημιουργήθηκε η ιδέα να στηθεί μία πλατφόρμα που θα συλλέγει οπτικοακουστικό υλικό από τα κάτω, θραυσματικές εμπειρίες αυτών που συμμετείχαν στα γεγονότα, και αφηγήσεις κατοίκων της πόλης που θα μπορούσαν να συνδράμουν στον αναστοχασμό του τι είναι ο δημόσιος χώρος. Τα τεκμήρια είναι οργανωμένα με αφετηρία τη διαδρομή του τρόλεϊ 11.

Γιατί η χαρτογράφηση των γεγονότων γίνεται βάσει της τοποθεσίας τους;
Τα ψηφιακά τεκμήρια βρίσκονται ενδεικτικά ταξινομημένα αναφορικά με την σύνδεσή τους με το δημόσιο χώρο και όχι σύμφωνα με το περιεχόμενό τους, προκειμένου να αφεθεί χώρος για να αναδυθούν πολλαπλές ερμηνείες. Η οριζόντια κατηγοριοποίηση που προτάσσει την ψυχογεωγραφία των ψηφιακών αντικειμένων έχει ως στόχο να ενθαρρύνει ελεύθερα σχήματα ανάγνωσής του περιεχομένου, το οποίο αναδιαμορφώνεται, εξελίσσεται και ανακατανέμεται από τους ίδιους τους επισκέπτες που προσθέτουν το δικό τους αρχειακό υλικό.

«Athens Report: η ανάδυση του συλλογικού μέσα στο έργο και έξω από αυτό στον κοινωνικό χώρο.» - εικόνα 2

Με ποιόν τρόπο καλείται να συμμετάσχει ο χρήστης και γιατί;
Όλο το εγχείρημα στηρίζεται στη συμμετοχή του κοινού, στο crowdsourcing. Κάποια από τα αρχεία προέρχονται από δημιουργούς που συστηματικά βιντεοσκοπούν τις συλλογικές δράσεις στο δημόσιο χώρο, κάποια από τα αρχεία συλλογικοτήτων και κάποια από άτομα που περιστασιακά τεκμηρίωσαν ένα ή δύο αποσπασματικά συμβάντα. Το συμμετοχικό μοντέλο στοχεύει στο να τεθούν ζητήματα εξουσίας και να αμφισβητηθούν έννοιες όπως η αντικειμενική παρατήρηση και καταγραφή. Οι αναδιοργανώσεις και οι μετατοπίσεις που προκύπτουν στο συλλογικό αρχείο ενισχύουν την ικανότητα της πλατφόρμας να παράγει πολλαπλές αφηγήσεις. Το αρχείο επιδιώκει να ενσωματώσει αυτές τις ρωγμές, τους συνειδητούς ή ασυνείδητους αποκλεισμούς.

Πώς εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση;
Μέσω φίλων στην Αμερική, ακτιβιστών και όχι, που πίστεψαν στη δυναμική του Athens Report και στήριξαν το πρότζεκτ.

Πώς δομείται το site;
Το Athens Report είναι ένα διαδραστικό διαδικτυακό εγχείρημα, οργανωμένο σαν ένα website. Η κύρια πλοήγηση της πλατφόρμας οροθετείται από τη διαδρομή της γραμμής του τρόλεϊ 11, η οποία διασχίζει το κέντρο της Αθήνας και χαρτογραφείται από βίντεο που γυρίστηκε με κάμερα μέσα από το ίδιο το τρόλεϊ, όχι σαν μία απλή πλοήγηση στη πόλη αλλά ως ένας ιστός πάνω στον οποίο αποτυπώνεται ένα διαρκώς εξελισσόμενο αρχείο ψηφιακών τεκμηρίων από συλλογικές δράσεις, συνεντεύξεις και εικονικές παρεμβάσεις στους τοίχους της πόλης (γκράφιτι).

Στην επιλογή video route χαρτογραφούνται διαδηλώσεις, διαμαρτυρίες και εξεγέρσεις που πραγματοποιήθηκαν στο δημόσιο χώρο όπως αυτός ορίζεται από τη διαδρομή του τρόλεϊ 11, από το 2008 έως την 20η Σεπτεμβρίου του 2015. Στην επιλογή online 11 βρίσκονται οι συνεντεύξεις, επίσης ταξινομημένες σε σχέση με τη διαδρομή του τρόλεϊ. Οι συνεντεύξεις αποτελούν προσωπικές αφηγήσεις που επιχειρούν να εξηγήσουν το προσωπικό βίωμα της κρίσης (φιλτραρισμένες φυσικά από το χρόνο δεδομένου ότι είναι τεκμήρια του 2016, προσδοκούν να δώσουν μια συνοχή σε αυτό που συμβαίνει τώρα). Τέλος, υπάρχει η επιλογή graffiti route όπου αποτυπώνονται εικονικές παρεμβάσεις και συνθήματα στους τοίχους της πόλης κατά μήκος της διαδρομής.

Σε όλη την πλατφόρμα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάρτηση νέου υλικού. Η ατομική συμβολή στο εγχείρημα, «οδηγεί στην ανάδυση του συλλογικού μέσα στο έργο και έξω από αυτό στο κοινωνικό χώρο.»

Εγώ είχα απλώς την ιδέα, βλέπω το Athens Report σαν ένα συλλογικό πρότζεκτ που δεν θα είχε νόημα χωρίς τη συμμετοχή του κόσμου.

Η έννοια της συλλογικότητας εξελίσσεται σε φετίχ στις εικαστικές διοργανώσεις. Πώς το βλέπεις έχοντας συμμετάσχει σε πολλά συλλογικά εγχειρήματα;
Είναι γεγονός, οι έννοιες της συλλογικότητας και των συνελεύσεων τροφοδοτούν το χώρο μας. Αυτό που εγώ βλέπω γύρω μου μετά τα έξι χρόνια κρίσης είναι απογοήτευση και αδιέξοδο. Παλαιές συλλογικότητες εξασθένησαν και αυτοδιαλύθηκαν ίσως γιατί έλειψε ο λόγος ύπαρξης τους. Και η δική μου ενεργή συμμετοχή σε συλλογικά σχήματα σταμάτησε το 2014. Υπάρχουν όμως ομάδες που λειτουργούν με συλλογικές διαδικασίες και δραστηριοποιούνται για το μοίρασμα (sharing) του κοινού. Για παράδειγμα οι συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται για το προσφυγικό. Η τέχνη δεν γίνεται να παραμένει αμέτοχη σε αυτό που συντελείται στη κοινωνία. Νομίζω ότι μέσα από την έννοια της συλλογικότητας η τέχνη προσπαθεί να προσεγγίσει τη δημιουργία με διαφορετικό τρόπο από αυτόν που όριζε παλαιότερα ως δημιουργία.

Στήνοντας το AthensReport δεν σε απασχόλησε το ζήτημα της αισθητικοποίησης της διαμαρτυρίας;
Φυσικά και με απασχόλησε, ιδιαίτερα στην αρχή. Αλλά, το Athens Report συλλέγει θραυσματικές εικόνες από τα κάτω χωρίς να τις κατατάσσει σε σημαντικές και ασήμαντες. Στόχος του δεν είναι η αναπαραγωγή του μεγάλου, εντυπωσιακού και λαμπρού συμβάντος που κυριαρχεί στα εγχώρια και διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης. Στόχος του Athens Report είναι να συλλέξει θραύσματα από τα ίχνη των διεργασιών που συντελούνται από τα κάτω σε σχέση με τον δημόσιο χώρο, όχι μόνο για τη διεκδίκηση του αλλά και για διάπλαση του η οποία προκύπτει μέσα από τις συλλογικές δράσεις που τον προσδιορίζουν σαν δικό τους κοινό χώρο.

Πώς βλέπεις την εξωτικοποίηση της κρίσης από τους εικαστικούς και τους επιμελητές;
Πιστεύω πως όλοι μας έχουμε επηρεαστεί από την κρίση και αυτό φυσικά αποτυπώνεται στο έργο μας. Νομίζω ότι πολλές φορές η εξωτικοποίηση της κρίσης γίνεται χωρίς πρόθεση. Όμως χρειάζεται μια άλλη προσέγγιση. Έχει σημασία από πού προέρχεται κανείς και πως αποφασίζει να αντιμετωπίσει ένα θέμα ώστε να μπορέσει να το πάει πέρα από την αισθητικοποίηση. Εμένα πάντα με ενδιέφερε η ερευνητική διαδικασία για τη δημιουργία χώρων συμμετοχής, εμπλοκής, γνώσης και μνήμης.

https://athensreport.org/

https://www.facebook.com/AthensReportProject/

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Sony World Photography Awards 2023: Οι κριτές και οι ημερομηνίες των επικείμενων εκθέσεων

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Φωτογραφίας ανακοίνωσε την κριτική επιτροπή για τα Sony World Photography Awards 2023, μαζί με νέα βραβεία και δεδομένα για τις εκθέσεις.

30/09/2022

Οι "Κατακλυσμοί" του Δαυίδ Μπενφοράδο επιστρέφουν στην Kourd

Το δεύτερο μέρος της έκθεσης συνεχίζει το μαγικό ταξίδι στον κόσμο των χρωστικών υλών και των αφαιρετικών σχημάτων.

Μια ομάδα σύγχρονων καλλιτεχνών μπαίνει σε "Safe Mode"

Μια πολυμεσική έκθεση που θέτει ερωτήματα για τις διαδικασίες της σύγχρονης ζωής και εγκαινιάζεται σε τρεις αθηναϊκούς χώρους τέχνης.

Ένα οπτικό πέρασμα στην ιστορία του δράκου επιχειρεί ο Θωμάς Διώτης

Η έκθεση Digging σε επιμέλεια της Αγγελικής Μπάρα θα φιλοξενηθεί στη γκαλερί Ζουμπουλάκη.

Το άτομο ως ένα κοινωνικό κύτταρο στον "Μικρόκοσμο" της Art Appel Gallery

Η διατομική έκθεση ζωγραφικής των Πηνελόπη Ακριτίδου και Ίον Ρούντολφ απεικονίζει τον οργανικό μικρόκοσμο των μικροβίων και των κυττάρων με μια διαφορετική ματιά.

Το Μουσείο Κανελλοπούλου συστήνεται στην πόλη

Συνεχίζονται οι εκδηλώσεις του μουσείου προκειμένου να αναδείξει την πλούσια συλλογή και ιστορία του.

Το εκθεσιακό αφιέρωμα για τον John Craxton στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων

Μετά την στάση της στο Μουσείο Μπενάκη, η έκθεση "John Craxton: Μια ελληνική Ψυχή" ταξιδεύει στην Κρήτη όπου και θα παραμείνει μέχρι τις αρχές του ’23.