Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό

Με αφορμή την ανάδειξη του νικητή του βραβείου ΔΕΣΤΕ για το 2015 καταθέτουμε έναν προβληματισμό για το μέλλον του θεσμού. 

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό

Με αφορμή την ανάδειξη του νικητή του βραβείου ΔΕΣΤΕ για το 2015 καταθέτουμε έναν προβληματισμό για το μέλλον του θεσμού.

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 1
Άγγελος Πλέσσας

Ο Άγγελος Πλέσσας, με μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φετινές παρουσιάσεις και την καλύτερη κατά τη γνώμη μας δική του έκθεση μέχρι σήμερα, απέσπασε τελικά το Βραβείο ΔΕΣΤΕ για το 2015, το οποίο απονεμήθηκε χθες το βράδυ από μια διεθνή κριτική επιτροπή.

Ανεξαρτήτως των προσωπικών γνωμών πάντως και της υποκειμενικότητας που χαρακτηρίζει κάθε βραβείο και την αναμενόμενη γκρίνια ορισμένων για τους εκάστοτε νικητές, είναι γεγονός ότι το Βραβείο ΔΕΣΤΕ χρειάζεται άμεσα έναν επαναπροσδιορισμό. Δεν είναι τυχαίο, ότι έχοντας υπάρξει μέλος της σχετικής επιτροπής που προτείνει τους φιναλίστ στο παρελθόν, και συζητώντας κάθε φορά με αντίστοιχα μέλη, τις περισσότερες φορές οι ίδιες οι επιτροπές πρώτα απ’ όλους νιώθουν άβολα με την τελική λίστα των υποψηφίων πόσο μάλλον η ευρύτερη σκηνή.

Το πρόβλημα ξεκινάει από την απουσία συγκεκριμένων κριτηρίων με αποτέλεσμα να συναγωνίζονται συχνά πρωτοεμφανιζόμενοι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες και οι επιλογές να αντανακλούν μια υποκειμενικότητα που δεν υποστηρίζεται ούτε θεωρητικά βάσει ενός concept ούτε από κάποια επικαιρότητα (π.χ. βάσει μιας πρόσφατης ατομικής έκθεσης που έκανε αίσθηση).

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 2
Έργο της Ναταλί Γιαξή από τη φετινή έκθεση

Έχουμε έτσι δει κατά καιρούς καταξιωμένους καλλιτέχνες που όμως δεν έχουν να επιδείξουν κάποια πρόσφατη κινητικότητα να εμφανίζονται από το πουθενά στους υποψήφιους δίπλα σε καλλιτέχνες χωρίς ιδιαίτερο βιογραφικό, δίνοντας την αίσθηση ότι επικρατεί τελικά το γούστο των εκάστοτε μελών της επιτροπής που καταφέρνουν να επιβληθούν στους υπόλοιπους ή κάποιες συμβιβαστικές λύσεις ανάγκης.

Το ότι το βραβείο στερείται ξεκάθαρου πλαισίου και κριτιρίων έχει ως αποτέλεσμα οι τελικές λίστες να έχουν έντονο το χαρακτήρα του τυχαίου και μην λένε τελικά συνήθως τίποτε για την τοπική σκηνή ούτε για τη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τελικές λίστες, πέρα από το ότι είναι αμφιλεγόμενες, να μην λένε τελικά συνήθως τίποτε για την τοπική σκηνή ούτε για τη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία στην οποία λαμβάνουν χώρα. Το βραβείο καταλήγει έτσι μια εσωτερική υπόθεση, με έντονο το στοιχείο του τυχαίου, και ο μόνος λόγος που μας απασχολεί τελικά είναι η περιοδικότητά του και η απουσία άλλου αντίστοιχου. Ελάχιστη είναι άλλωστε κατ’ ομολογία των εμπλεκόμενων καλλιτεχνών και γκαλεριστών και η επιρροή του βραβείο αυτού στο εξωτερικό.

Το ότι το βραβείο στερείται ξεκάθαρου πλαισίου δυσχεραίνει και τη λειτουργία της επιτροπής αξιολόγησης, που όπως συμβαίνει συχνά σε αντίστοιχες περιπτώσεις, σε μια περιφερειακή σκηνή σαν την ελληνική, δεν έχει πρότερη γνώση για το έργο των συμμετεχόντων.

Η επιλογή της επιτροπής από το εξωτερικό φαίνεται να γίνεται βάσει των κύκλων του Ιδρύματος χωρίς τα μέλη να έχουν τις περισσότερες φορές κάποια αντίληψη της σκηνής ή του έργου των καλλιτεχνών, πέρα από την αποσπασματική αίσθηση που αποκομίζουν από την έκθεση και μια συζήτηση με τους υποψήφιους.

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 3
Πέτρος Μώρης, Copies,Columns,Reconfiguration, 2015, ©ΓιώργοςΣφακιανάκης

Ποιος είναι λοιπόν τελικά ο ρόλος αυτού του βραβείου; Να επιβραβεύσει την πορεία ενός καλλιτέχνη τα τελευταία δύο χρόνια ή μια συγκεκριμένη πρακτική ή κατεύθυνση; Και σε ποιο βαθμό ανταποκρίνεται με δημιουργικό τρόπο στην τοπική πραγματικότητα συμμετέχοντας και συμβάλλοντας στα όσα συμβαίνουν; Ελπίζουμε τα ερωτήματα αυτά να απασχολήσουν το θεσμό στο μέλλον.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Διαγωνισμοί για διευθυντές/διευθύντριες των μουσείων σύγχρονης τέχνης: ένα πρόβλημα που απαιτεί λύση

O διαγωνισμός για την επιλογή διευθυντή/διευθύντριας του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης (MOMus) έχει προκαλέσει συζητήσεις στον κόσμο της τέχνης και αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τα προβλήματα που επιμένουν και πρέπει να λυθούν.

ΓΡΑΦΕΙ: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΖΕΥΚΙΛΗ
01/02/2023

"Purple Rain": Εικόνες από το ανήσυχο μυαλό του ζωγράφου Πάνου Παπαδόπουλου

Η έκθεση είναι το τρίτο ατομικό πρότζεκτ του καλλιτέχνη, το οποίο παρουσιάζει στην Eleni Koroneou Gallery.

Μια έκθεση φωτογραφίας αφηγείται την αποστολή των Γιατρών του Κόσμου στην Ουκρανία

Στο πλαίσιο του προγράμματος O.D.I.SO.S Open Democracy in a Society of Solidarity, οι Γιατροί του Κόσμου διοργανώνουν έκθεση φωτογραφίας και θεματικές συζητήσεις στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων.

"Δρόμοι Σύνθεσης": Έργα μεταπολεμικής γενιάς σε διάλογο με τη σύγχρονη τέχνη

Στην έκθεση παρουσιάζονται μνημειακά έργα "δασκάλων" της μεταπολεμικής γενιάς, επιχειρώντας μια μοναδική ώσμωση με συνθέσεις νεότερων δημιουργών με διακριτικό αποτύπωμα.

Η χαρακτική γίνεται παιχνίδι στον χώρο τέχνης Εκτός

Μετά από την έκθεση, μερικά από αυτά τα εκπαιδευτικά παιχνίδια θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της ΕΕΧ.

"CTRL+τ": Οι υπαρξιακοί συμβολισμοί του λαβύρινθου

Στο νέο πρότζεκτ του TAF, η Serena Poletti επικεντρώνεται στο θέμα του λαβύρινθου ως σύμβολο της ανακάλυψης του θανάτου και της αναγέννησης.

Άνθρωποι και υπολογιστές: Το έργο του Κωνσταντίνου Δοξιάδη και μια έρευνα για τη σύγχρονη Αθήνα εξετάζουν τη σχέση κοινοτήτων-πόλεων στη Στέγη

Πήραμε μία πρώτη γεύση από το ερευνητικό εγχείρημα "Κωνσταντίνος Δοξιάδης και Πληροφοριακός Μοντερνισμός: Η Μηχανή στην Καρδιά του Ανθρώπου" που εγκαινιάστηκε στις 28/1 στο υπόγειο της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση και μελετά τι συνιστά τις πόλεις του σήμερα, μέσα από το έργο του σπουδαίου αρχιτέκτονα αλλά και πρόσφατες έρευνες.