Οδηγός Τεχνών

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό

Με αφορμή την ανάδειξη του νικητή του βραβείου ΔΕΣΤΕ για το 2015 καταθέτουμε έναν προβληματισμό για το μέλλον του θεσμού. 

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό

Με αφορμή την ανάδειξη του νικητή του βραβείου ΔΕΣΤΕ για το 2015 καταθέτουμε έναν προβληματισμό για το μέλλον του θεσμού.

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 1
Άγγελος Πλέσσας

Ο Άγγελος Πλέσσας, με μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φετινές παρουσιάσεις και την καλύτερη κατά τη γνώμη μας δική του έκθεση μέχρι σήμερα, απέσπασε τελικά το Βραβείο ΔΕΣΤΕ για το 2015, το οποίο απονεμήθηκε χθες το βράδυ από μια διεθνή κριτική επιτροπή.

Ανεξαρτήτως των προσωπικών γνωμών πάντως και της υποκειμενικότητας που χαρακτηρίζει κάθε βραβείο και την αναμενόμενη γκρίνια ορισμένων για τους εκάστοτε νικητές, είναι γεγονός ότι το Βραβείο ΔΕΣΤΕ χρειάζεται άμεσα έναν επαναπροσδιορισμό. Δεν είναι τυχαίο, ότι έχοντας υπάρξει μέλος της σχετικής επιτροπής που προτείνει τους φιναλίστ στο παρελθόν, και συζητώντας κάθε φορά με αντίστοιχα μέλη, τις περισσότερες φορές οι ίδιες οι επιτροπές πρώτα απ’ όλους νιώθουν άβολα με την τελική λίστα των υποψηφίων πόσο μάλλον η ευρύτερη σκηνή.

Το πρόβλημα ξεκινάει από την απουσία συγκεκριμένων κριτηρίων με αποτέλεσμα να συναγωνίζονται συχνά πρωτοεμφανιζόμενοι και καταξιωμένοι καλλιτέχνες και οι επιλογές να αντανακλούν μια υποκειμενικότητα που δεν υποστηρίζεται ούτε θεωρητικά βάσει ενός concept ούτε από κάποια επικαιρότητα (π.χ. βάσει μιας πρόσφατης ατομικής έκθεσης που έκανε αίσθηση).

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 2
Έργο της Ναταλί Γιαξή από τη φετινή έκθεση

Έχουμε έτσι δει κατά καιρούς καταξιωμένους καλλιτέχνες που όμως δεν έχουν να επιδείξουν κάποια πρόσφατη κινητικότητα να εμφανίζονται από το πουθενά στους υποψήφιους δίπλα σε καλλιτέχνες χωρίς ιδιαίτερο βιογραφικό, δίνοντας την αίσθηση ότι επικρατεί τελικά το γούστο των εκάστοτε μελών της επιτροπής που καταφέρνουν να επιβληθούν στους υπόλοιπους ή κάποιες συμβιβαστικές λύσεις ανάγκης.

Το ότι το βραβείο στερείται ξεκάθαρου πλαισίου και κριτιρίων έχει ως αποτέλεσμα οι τελικές λίστες να έχουν έντονο το χαρακτήρα του τυχαίου και μην λένε τελικά συνήθως τίποτε για την τοπική σκηνή ούτε για τη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τελικές λίστες, πέρα από το ότι είναι αμφιλεγόμενες, να μην λένε τελικά συνήθως τίποτε για την τοπική σκηνή ούτε για τη συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία στην οποία λαμβάνουν χώρα. Το βραβείο καταλήγει έτσι μια εσωτερική υπόθεση, με έντονο το στοιχείο του τυχαίου, και ο μόνος λόγος που μας απασχολεί τελικά είναι η περιοδικότητά του και η απουσία άλλου αντίστοιχου. Ελάχιστη είναι άλλωστε κατ’ ομολογία των εμπλεκόμενων καλλιτεχνών και γκαλεριστών και η επιρροή του βραβείο αυτού στο εξωτερικό.

Το ότι το βραβείο στερείται ξεκάθαρου πλαισίου δυσχεραίνει και τη λειτουργία της επιτροπής αξιολόγησης, που όπως συμβαίνει συχνά σε αντίστοιχες περιπτώσεις, σε μια περιφερειακή σκηνή σαν την ελληνική, δεν έχει πρότερη γνώση για το έργο των συμμετεχόντων.

Η επιλογή της επιτροπής από το εξωτερικό φαίνεται να γίνεται βάσει των κύκλων του Ιδρύματος χωρίς τα μέλη να έχουν τις περισσότερες φορές κάποια αντίληψη της σκηνής ή του έργου των καλλιτεχνών, πέρα από την αποσπασματική αίσθηση που αποκομίζουν από την έκθεση και μια συζήτηση με τους υποψήφιους.

Βραβείο ΔΕΣΤΕ: γιατί χρειάζεται άμεσα επαναπροσδιορισμό - εικόνα 3
Πέτρος Μώρης, Copies,Columns,Reconfiguration, 2015, ©ΓιώργοςΣφακιανάκης

Ποιος είναι λοιπόν τελικά ο ρόλος αυτού του βραβείου; Να επιβραβεύσει την πορεία ενός καλλιτέχνη τα τελευταία δύο χρόνια ή μια συγκεκριμένη πρακτική ή κατεύθυνση; Και σε ποιο βαθμό ανταποκρίνεται με δημιουργικό τρόπο στην τοπική πραγματικότητα συμμετέχοντας και συμβάλλοντας στα όσα συμβαίνουν; Ελπίζουμε τα ερωτήματα αυτά να απασχολήσουν το θεσμό στο μέλλον.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Επισκεφτείτε το "Closing Soon" πριν να είναι πολύ αργά!

Ο Ορέστης Μαυρουδής, ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού χώρου τέχνης Closing Soon στα Κάτω Πετράλωνα μας το συστήνει με αφορμή τη σειρά προβολών Projections στις 20-23/1.

ΓΡΑΦΕΙ: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΖΕΥΚΙΛΗ
20/01/2022

Απρόσμενες ιστορίες μετανάστευσης που αξίζει να ακουστούν

Η θεατρική παράσταση "Λάθος Χώρα" αλλά και η παρουσίαση του φιλμ "I am Afro Greek: Black portraiture in Greece" αναδεικνύουν ιστορίες μεταναστών δεύτερης γενιάς που διεκδικούν τη δική τους φωνή.

Νίκος Λιάρος: Με το βιβλίο "Κεραμικά της Χίου" δίνεται βάθος στη γοητεία των "πρωτόγονων" αλλά και τόσο πλούσιων σε διακόσμηση κεραμικών του νησιού

Ο αρχαιολόγος και κεραμίστας μας μιλά με αφορμή την ξεχωριστή νέα έκδοση κεραμικής της Χίου που βασίστηκε στη συλλογή από πιθάρια και καπάκια πιθαριών του Άγγελου Βλαστάρη.

Αλέκος Λούντζης, Θωμάς Τσαλαπάτης: δυο ποιητές αποχαιρετούν το 2021 με στίχους από τα νέα τους βιβλία

Μας μιλούν με αφορμή τα νέα τους βιβλία "Οι Επόμενοι Εμείς" και "Η ομορφιά των όπλων μας".

Στην "Αυλή των ηρώων" στο Μέγαρο Μουσικής ο Κώστας Ρουσσάκης αναμετράται με τη μνημειακότητα του Πεδίου του Άρεως

Μιλήσαμε με τον εικαστικό με αφορμή την ολοκλήρωση της έκθεσής του την Κυριακή 23 Ιανουαρίου, για τη μνήμη, την αναπαράσταση, τη δημόσια γλυπτική.

"Ποιητικά 2022": Όταν η ποίηση εμπνέει τη χαρακτική

Το εργαστήριο του "Νιάρχος" που μετουσιώνει τη νεοελληνική ποίηση σε έργα χαρακτικής επιστρέφει τον Ιανουάριο.