Άποψη

Τα κεραμικά είναι η νέα πορσελάνη και η τάση που κατακτά τα εστιατόρια

Από -

«Noema» © Δημήτρης Αντωνόπουλος
«Noema» © Δημήτρης Αντωνόπουλος

Πριν από λίγες μέρες έτρωγα στο «Noema» στη Μύκονο, που φιλοδοξεί να κάνει την κυκλαδίτικη comfort ελληνικότητα διεθνές trend, και ούτε ένα φαγητό δεν ήρθε σε πιάτο λευκής πορσελάνης. ήταν όλα ρουστίκ, χειροποίητα κεραμικά, με μια εκφραστική γήινη ομορφιά. Στο «Delta Restaurant» στο Κέντρο Πολιτισμού - Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», πάλι, το σουπλά που βρίσκεις μόλις κάθεσαι στο τραπέζι είναι ένα μικρό έργο τέχνης που νομίζεις ότι προέκυψε από το πάγωμα της λάβας ενός ηφαιστείου μαζί με πολύτιμα μέταλλα, ενώ όλα τα υπόλοιπα σκεύη είναι άκρως ιδιοσυγκρασιακά κεραμικά. Είναι γεγονός ότι την κλασική πορσελάνη της γιαγιάς την έχουμε σχεδόν ξεχάσει στα εστιατόρια: ακόμα και όταν μας φέρνουν πιάτα τέτοιου υλικού, είναι τόσο λιτά και μοντέρνα που απέχουν κατά πολύ από το παλιομοδίτικο κάλλος που δέσποζε στα ρεστοράν κάποια χρόνια πριν.

«Delta Restaurant»
«Delta Restaurant»

Το φαινόμενο φυσικά δεν είναι ελληνικό. Έχει εξαπλωθεί παγκοσμίως, αρχής γενομένης από το «Noma», που έκανε την επανάσταση σερβίροντας με απρόσμενα φυσιολατρικούς και comfort τρόπους την κουζίνα του. Σήμερα, η τάση των κεραμικών πιάτων ανθίζει, και τα εστιατόρια παραγγέλνουν συχνά tailor made κατασκευές σε ειδικά σχήματα, χρώματα και προδιαγραφές. Στο «Pere Ubu» του ξενοδοχείου «Kalesma Mykonos» έφτιαξαν μπολ εμπνευσμένα από πιάτα που χρησιμοποιούσαν στην αρχαία Δήλο, αλλά και άλλα σκεύη με οργανικά σχήματα που θυμίζουν πλάσματα του ζωικού και φυτικού βασιλείου. Δεν είναι αυτή η μόνη στιλιστική αλλαγή που βιώσαμε τα τελευταία χρόνια.

«Pere Ubu» © Δημήτρης Αντωνόπουλος
«Pere Ubu» © Δημήτρης Αντωνόπουλος

Ακόμη και στα πολυτελή εστιατόρια, είδαμε να φεύγουν τα επίσημα λευκά τραπεζομάντιλα από τα τραπέζια και να αποκαλύπτονται ωραία ξύλα με τη γλύκα της πατίνας του χρόνου, πάνω στα οποία η χρυσοποίκιλτη πορσελάνη κλοτσάει. Είναι σαφής η ανάγκη για μεγαλύτερη θέρμη, φυσικότητα και οικειότητα στις συνευρέσεις μας, η οποία οδηγεί τα πράγματα στα εστιατόρια σ’ έναν ποιητικό ρομαντισμό και μια νέα πιο ανθρωποκεντρική προσέγγιση του ωραίου. Συνειδητοποιούμε τώρα ότι οι μικρές ιδιομορφίες και αποκλίσεις από την αυστηρότητα της τέλειας γραμμής που βρίσκουμε σε κεραμικά πιάτα πλασμένα με το χέρι έχουν μεγάλη συναισθηματική αξία, κανακεύουν τον εσωτερικό μας κόσμο και μας χαλαρώνουν ουσιωδώς.

banner
«Hervé»
«Hervé»

Είναι ευρέως διαδεδομένο, πλέον, πως υπάρχει ομορφιά στην ατέλεια και στο εφήμερο, αφού αποδεχόμαστε όλο και περισσότερο, οι Δυτικοί εννοώ, τη γιαπωνέζικη αισθητική του wabi-sabi. Έτσι περικυκλωμένοι που είμαστε άλλωστε από smart συσκευές και αντικείμενα υψηλής τεχνολογίας τα οποία είναι μεν όμορφα σχεδιασμένα και λειτουργικά αλλά τους λείπει η ψυχή και ο ρομαντισμός, τα κεραμικά πιάτα αποτελούν αντίδοτο. όντας βαπτισμένα στη χειροποίητη ιδιαιτερότητα, μεταδίδουν στον κόσμο που τα χρησιμοποιεί την αύρα της ανθρωπιάς τους. Η έξοδος για φαγητό δεν αφορά μόνο το έδεσμα πλέον, οι σεφ θέλουν να διηγηθούν μια ιστορία με την κουζίνα τους, και ο τρόπος που τη σερβίρουν έχει μεγάλη σημασία.

«CTC» © Drazos
«CTC» © Drazos

Έτσι λοιπόν, οι κεραμίστες σπάνε τους κανόνες που ίσχυαν για τα σκεύη σερβιρίσματος, με τους σεφ και τους εστιάτορες να τους χειροκροτούν και να τους λατρεύουν. Ακόμη και σε εστιατόρια σαν το ιδιότυπα μπαρόκ «Aleria», τα κεραμικά βρήκαν τη θέση τους. Μπήκαν επίσης στο πιο επίσημο «Première» του «Intercontinental». Η φάση των κεραμικών έκανε τα πρώτα βήματά της στην Αθήνα το 2013 στο «Vezené», αν θυμάμαι καλά, αλλά η λίστα είναι πλέον μεγάλη: «CTC», «Ziller’s», «Birdman», «Sushimou», «Nolan», «Hervé», «Artisanal», «Okio», «Kobra», «Soil» και άλλα πολλά, συνεργάζονται με Έλληνες και ξένους κεραμίστες και τρέπουν το στιλ της art de la table σε πιο primitive μονοπάτια.

Δεν θα πρέπει όμως να αδικήσουμε την πορσελάνη, η οποία μπορεί να πάρει πολύ απρόσμενες μορφές. Να όπως, λόγου χάρη, η δουλειά της τηνιακής ομάδας design Un.Processed Realities που στο project Cargo αποτυπώνει σε πορσελάνη τα ιδιαίτερα πλατιά βότσαλα από τις παραλίες του νησιού. Φάγαμε στα σκεύη τους στη «Μαραθιά» και μας γοήτευσαν. Είναι σίγουρο πάντως πως αυτή η τάση της φυσικότητας θα διαδοθεί πολύ και στις οικιακές κουζίνες, αλλάζοντας το περιεχόμενο και… σε πολλές λίστες γάμου.