Focus

«Χοντορκόφσκι»: Η διαπλοκή πολιτικής και οικονομικής εξουσίας στην όπερα

Από -

© Armin Bardel
© Armin Bardel

Η βραβευμένη στην Αυστρία όπερα «Χοντορκόφσκι» του Περικλή Λιακάκη παρουσιάζεται στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής για τρεις παραστάσεις (27-29/2). O Ευτύχης Δ. Χωριατάκης γράφει γι’ αυτό το πολιτικό έργο, το οποίο εξερευνά μουσικοθεατρικά τις σχέσεις επιχειρήσεων κι εξουσίας στη μετασοβιετική Ρωσία.

Ο Περικλής Λιακάκης παραμένει σχετικά άγνωστος στη χώρα μας. Κι όμως, ο Έλληνας συνθέτης έχει γράψει αρκετές όπερες δωματίου που έχουν παρουσιαστεί, ηχογραφηθεί και βραβευτεί στην Αυστρία, όπου ζει κι εργάζεται ως καθηγητής σύνθεσης και ανώτερων θεωρητικών στο Μουσικό Πανεπιστήμιο της Βιέ­νης. Μία από αυτές, η όπερα «Χοντορκόφσκι», τιμήθηκε το 2017 με το Βραβείο καλύτερης ανεξάρτητης παραγωγής όπερας των Αυστριακών Βραβείων Μουσικού Θεάτρου για τη χρονιά 2015-16. Το έργο, το οποίο πρωτοανέβηκε στο Ατελιέ της Ακαδημίας Εικαστικών Τεχνών της Βιένης το 2015, θα μας γνωρίσει η ανήσυχη Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ, σε συμπαραγωγή με τον αυστριακό μουσικοθεατρικό οργανισμό Sirene Operntheater.

© Armin Bardel
© Armin Bardel

Στον πυρήνα της όπερας βρίσκεται η βιογραφία του Ρώσου ολιγάρχη Μιχαήλ Χοντορκόφσκι: η άνοδός του ως νεαρού ιδιοκτήτη τράπεζας μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η μεσουράνησή του ως ιδιοκτήτη της τεράστιας πετρελαϊκής εταιρείας Υukos και, τέλος, η πτώση του λόγω του ότι στοχοποιήθηκε στα ’90s από τον Βλάντιμιρ Πούτιν ως αντικαθεστωτικός, και η φυλάκισή του. Το οπερατικό λιμπρέτο και τη σκηνοθεσία υπογράφει η Κριστίνε Τόρνκβιστ. Ο κύριος όγκος του λιμπρέτου, που γράφτηκε πριν από την απροσδόκητη αποφυλάκιση του Χοντορκόφσκι το 2013, δεν πραγματεύεται μόνο τη μάχη του με τον Πούτιν ως μάχη μεταξύ κέρδους και πολιτικής, αλλά επιπλέον την τοποθετεί σε ένα περίπλοκο ιστορικό πλαίσιο, που εκτείνεται από το 1989 έως το 2013. Οι μεταβαλλόμενες σχέσεις μεταξύ επιχειρήσεων και πολιτικής εξουσίας αλλοιώνουν τη σχέση μεταξύ των –αρχικά όχι και τόσο ανόμοιων μεταξύ τους– πρωταγωνιστών και τους οδηγούν σε σφοδρή σύγκρουση.

Για τον Λιακάκη ο «Χοντορκόφσκι» αποτελεί «μια πολιτική όπερα, στην οποία οι παραλληλισμοί με την ελληνική οικονομική κρίση κάθε άλλο παρά τυχαίοι είναι. Οι χαρακτήρες, οι διάφορες καταστάσεις και το λιμπρέτο είναι έτσι κατασκευασμένα, ώστε να έχουν ενδιαφέρον από δραματικής και ­θεατρικής άποψης».

© Armin Bardel
© Armin Bardel

Οι αθηναϊκές παραστάσεις δίνονται σε μουσική διεύθυνση Γιούρι Έβερχαρτς, με τη συμμετοχή συνόλου 13 μουσικών και ομάδας κυρίως Αυστριακών μονωδών, που ερμηνεύουν την πληθώρα των ρόλων. Οι πιο ανυπόμονοι και φιλομαθείς των θεατών, τέλος, μπορούν να αναζητήσουν στο διαδίκτυο οπτικοακουστικό τεκμήριο της ερεθιστικής αυτής δουλειάς.

Αναλυτικές πληροφορίες από τον οδηγό μουσικής