Focus

Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς και οι...«7 θάνατοι της Κάλλας»: Ένα ιδιαίτερο «οπερατικό» πρότζεκτ

Από -

© W.Hoesl
© W.Hoesl

H Εθνική Λυρική Σκηνή επιστρέφει στην Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» στο ΚΠΙΣΝ και παρουσιάζει στις 24-26, 28 και 29 Σεπτεμβρίου τους «Επτά θανάτους της Μαρίας Κάλλας», το νέο «οπερατικό» πρότζεκτ της ιέρειας της performance art Μαρίνα Αμπράμοβιτς για την απόλυτη ντίβα. Η φιλόδοξη διεθνής συμπαραγωγή με την Κρατική Όπερα της Βαυαρίας, τη Γερμανική Όπερα του Βερολίνου, την Εθνική Όπερα του Παρισιού και το Θέατρο «Σαν Κάρλο» της Νάπολης υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος» για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της ΕΛΣ.

© Marco Anelli
© Marco Anelli

Αρχικά προγραμματισμένη για τον Ιούλιο 2020, η παραγωγή αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας. Η παγκόσμια πρώτη της στο Μόναχο, τον Σεπτέμβριο 2020, προβλήθηκε σε online streaming και έλαβε ανάμεικτες κριτικές, κυρίως για την υπνωτιστική στατικότητα του θεάματος. Τούτο ουδόλως απέτρεψε τους Έλληνες φίλους της όπερας –και όχι μόνο– να …εξαφανίσουν σε μερικές μόνο ημέρες τα εισιτήρια και για τις 5 αθηναϊκές παραστάσεις στη μεγάλη κόκκινη αίθουσα. Είχε προηγηθεί το sold out και της βασισμένης σε επιστολές και αναμνήσεις της Κάλλας παράστασης της Μόνικα Μπελούτσι στο Ηρώδειο…

Η συνταρακτική ζωή της Κάλλας συνάρπαζε ανέκαθεν (και) τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς, η οποία αναφέρει: «Για πάνω από 25 χρόνια ήθελα να δημιουργήσω ένα έργο για τη ζωή και την τέχνη της Μαρίας Κάλλας. Πάντα με γοήτευε η προσωπικότητά της, η ζωή της, ακόμα και ο θάνατός της. Όπως πολλές από τις ηρωίδες της όπερας που δημιούργησε επί σκηνής, έτσι και η ίδια πέθανε από αγάπη. Πέθανε από μια ραγισμένη καρδιά».

Η σπουδαία εικαστικός και περφόρμερ αποφάσισε έτσι να δημιουργήσει ένα ιδιαίτερο δρώμενο στο μεταίχμιο διαφόρων τεχνών, στο οποίο αναβιώνουν επί σκηνής επτά θάνατοι, εμπνευσμένοι από τις κορυφαίες μουσικές και θεατρικές στιγμές (και τις αντίστοιχες άριες) από όπερες, που σημάδεψαν την Κάλλας ή σημαδεύτηκαν από τις ερμηνείες της.

Σε συνεντεύξεις της, η Αμπράμοβιτς εστιάζει σε πολλές ομοιότητές της με την Κάλλας: από την εξωτερική εμφάνιση και το ζώδιο μέχρι το γεγονός ότι και οι δύο είχαν δύσκολες μητέρες και κόντεψαν να πεθάνουν από έρωτα! Η ίδια τονίζει, όμως, ότι βρήκε σωτηρία στη δουλειά της, αντίθετα από την Divina, της οποίας η καριέρα στην όπερα δεν μπόρεσε να νικήσει την απέλπιδα αγάπη για τον Ωνάση. Η Σέρβα καλλιτέχνις θα πεθάνει επτά φορές σε ισάριθμα βίντεο, σαν μικρού μήκους ταινίες, στις οποίες εμφανίζεται και ο διακεκριμένος ηθοποιός Γουίλεμ Νταφόε στο ρόλο του μοιραίου άντρα, ενώ, στο τέλος της παράστασης, με αφορμή τον 8ο, αληθινό θάνατο της Κάλλας στο Παρίσι το 1977, θα βρεθεί στη σκηνή παίζοντας τον εαυτό της. Στα 75 της πλέον χρόνια, καλείται και η ίδια να αντιμετωπίσει την τελευταία φάση της ζωής της…

banner
© W.Hoesl
© W.Hoesl

Αξιοποιώντας γνωστά στο έργο της σύμβολα (φωτιά, σύννεφα, φίδι), η Αμπράμοβιτς κάνει επτά ταξίδια στην καριέρα της Κάλλας, στους επτά οπερατικούς θανάτους της, με τη Βιολέτα να πεθαίνει από φυματίωση, την Κάρμεν από μαχαίρι, τη Δυσδαιμόνα από έναν πύθωνα που τη στραγγαλίζει, την Τόσκα να πέφτει στο κενό, τη Νόρμα να οδηγείται στην πυρά, τη Λουτσία να τρελαίνεται και να καταρρέει, ενώ για τη Μαντάμα Μπατερφλάι επέλεξε να πεθάνει από την ακτινοβολία της ατομικής βόμβας.

Εκτός από τις πασίγνωστες άριες από όπερες των Μπελίνι, Μπιζέ, Ντονιτζέτι, Πουτσίνι και Βέρντι, θα ακουστεί και η πρωτότυπη μουσική που έγραψε ο συνθέτης Μάρκο Νικοντίεβιτς, στοχεύοντας να αναδείξει το πώς η άνευ όρων αγάπη της Κάλλας για την τέχνη της δεν επέτρεψε ποτέ το διαχωρισμό μεταξύ του σκηνικού και του πραγματικού της προσώπου.

Τη σκηνοθεσία –σε συνεργασία με τη Λένσι Πάιζινγκερ– καθώς και το σκηνικό υπογράφει η ίδια η Αμπράμοβιτς, ενώ τα κοστούμια ο σχεδιαστής μόδας Ρικκάρντο Τίσι. Με την καλλιτέχνιδα συμπράττουν επί σκηνής –στο ρόλο της Μπρούνα, της υπηρέτριας της Κάλλας που ερμηνεύει τις οπερατικές άριες– οι μονωδοί Βασιλική Καραγιάννη, Έλενα Κελεσίδη, Τσέλια Κοστέα, Ελένη Καλένος, Χρυσάνθη Σπιτάδη, Μαριλένα Στριφτόμπολα, Άννα Στυλιανάκη. Την ορχήστρα και τη χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής αλλά και την όλη παραγωγή διευθύνει ο αρχιμουσικός Γιοέλ Γκαμζού.