Δημήτρης Τσάκας: "Για µένα η τζαζ είχε πάντα κι ένα οπτικό ενδιαφέρον"

Καλλιτεχνικός επιμελητής της σειράς συναυλιών «Jazz στο Μουσείο» στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, αλλά και υπεύθυνος του «Τζαζ στην Πλατεία» στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, μας μίλησε για τα τζαζ πράγματα στην Ελλάδα, αλλά και για τη συνεργασία του με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου.

Tsakas_front

Επιμελείστε καλλιτεχνικά τη σειρά συναυλιών "Jazz στο Μουσείο", που λαμβάνουν χώρα στο αμφιθέατρο του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή. Πώς συμπορεύεται η τζαζ και το μουσείο; Τι προκλήσεις δημιουργούνται και ποιες είναι οι πτυχές της τζαζ που αναδεικνύονται ιδιαίτερα; 
Η πνευματικότητα, η επικοινωνία, η ελευθερία και η ψυχική ανάταση που προσφέρει η μουσική αυτή είναι μερικές από τις πτυχές που αναδεικνύονται –και το περιβάλλον του μουσείου βοηθάει σε κάτι τέτοιο. Μπορώ να πω ότι είναι εμπειρία η παρακολούθηση μιας συναυλίας στο αμφιθέατρο. Για μένα η τζαζ είχε πάντα κι ένα οπτικό ενδιαφέρον, σαν να βλέπω μία ταινία. Θυµάµαι, μάλιστα, µία από τις πρώτες συναυλίες που είδα στην Αθήνα, στο "Παλλάς": τους Art Ensemble Οf Chicago. Έπαιζαν τόσα πολλά όργανα, ήταν βαμμένοι, φόραγαν κοστούμια. Ήταν μαγικό. Νομίζω ήταν εκείνη η βραδιά που με έκανε να αγαπήσω τόσο την τζαζ.
  
Έτσι, όταν η Κατερίνα Μαρκαδάκη µου πρότεινε να βάλουµε τζαζ µουσική στο µουσείο, χάρηκα πολύ, γιατί ήξερα πόσο ταιριαστός συνδυασµός είναι. Εξάλλου έχουµε και τα παραδείγµατα σπουδαίων διεθνών µουσείων, όπως το MoMA και το Guggenheim, που υποστηρίζουν θερμά την τζαζ. Ένας χώρος που περιέχει εκθέµατα του Pablo Picasso, του Paul Klee, του Vincent Van Gogh, του Marc Chagal και τόσα άλλα αριστουργήµατα της τέχνης, δεν γίνεται παρά να σε επηρεάζει θετικά. Eίτε σαν ακροατή, είτε σαν δηµιουργό.  

Μετά από τρεις τόσο πετυχημένους κύκλους µε σπουδαίους μουσικούς της ελληνικής τζαζ σκηνής που συμμετείχαν και επιμελήθηκαν τα αφιερώματα στους Charlie Parker, John Coltrane, Miles Davis, Thelonious Monk, αλλά και στον κινηµατογράφο –συν τον τελευταίο κύκλο µε θέµα την ποίηση και τζαζ– η πρόκληση, πλέον, είναι να δηµιουργήσουµε έναν τέταρτο κύκλο µε εξίσου μεγάλη επιτυχία.  

Τι κοινό στηρίζει συνήθως τέτοιες βραδιές, από τη µέχρι στιγµής εµπειρία;  Είναι το τζαζ κοινό της πόλης; Ή υπάρχει και ευρύτερη απήχηση;  
Υπάρχει ευρύτερη απήχηση. Είδα κόσµο, δηλαδή, που δεν θα έβλεπα σε clubs, που προφανώς τους αρέσει να επισκέπτονται το µουσείο. Όπως και µέρος του τζαζ κοινού της πόλης, φυσικά. Μου έκανε εντύπωση η χαρά και η επιθυµία πολλών να γνωρίσουν αυτό το µουσικό είδος. Είναι τόσο αισιόδοξο. Βοηθάει βέβαια και το σηµείο στο κέντρο της πόλης όπου βρίσκεται το Ίδρυµα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, όπως και η ατμόσφαιρα που δημιουργείται µε την προσθήκη της τζαζ στο αµφιθέατρο.

Για την Παρασκευή 5/5 ετοιμάζετε τη βραδιά "Σώμα και Όνειρα", µαζί µε το κουαρτέτο σας και τον γνωστό ηθοποιό Δηµήτρη Καταλειφό. Τι σας ώθησε να στήσετε αυτή τη συναυλία διαβάζοντας την ποίησή του; 
Γνωρίστηκα µε τον Δηµήτρη Καταλειφό στα Radio Plays που διοργάνωσε το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, όπου κι έγραψα µουσική στους "Κορυδαλλούς της Πλατείας Αμερικής", ένα έργο σε δική του σκηνοθεσία. Μετά ακολούθησε, επίσης σε σκηνοθεσία του ιδίου, το βασισμένο σε 7 διηγήματα του Ρέιμοντ Κάρβερ "Να Ακούς το Χιόνι να Πέφτει" –εκεί συνεργαστήκαμε και με την Αλεξάνδρα Σιετή. 

Μου αρέσει η αμεσότητα που διακρίνει την ποίηση του Καταλειφού. Μαζί επιλέξαμε 15 ποιήματα από τις συλλογές του, τα οποία και συνοδεύουμε ή μελοποιούμε µε το κουαρτέτο, που αποτελείται από τους Σπύρο Μάνεση στο πιάνο, Αρίωνα Γυφτάκη στο µπάσο, την Αλεξάνδρα Σιετή στην απαγγελία και στο τραγούδι κι εµένα στο σαξόφωνο. Τα έργα αυτά είναι ταυτόχρονα προσωπικά και οικουμενικά, όπως θα ήθελα να είναι και η μουσική μου. Διαβάζοντας λοιπόν τα συγκεκριμένα ποιήματα, είναι σαν να ακούω παράλληλα τον Ηθοποιό, τον Σκηνοθέτη και τον Δάσκαλο. 

Tsakas_01
Μαζί με τον Δημήτρη Καταλειφό

Έχετε σπουδές στο φηµισµένο Berklee College of Music. Τι κρατάτε πιο ζωντανά στη µνήµη σας από την περίοδο αυτή;
Το πιο σημαντικό για µένα ήταν η δυνατότητα να μάθω την τζαζ από masters του είδους, όπως λ.χ. τον Andy McGhee, τον George Garzone ή τον Jerry Bergonzi. Γνώρισα τόσους πολλούς βιρτουόζους κι έπαιξα μαζί τους τη µουσική που τόσο αγαπώ. Μερικοί κάνουν πλέον µεγάλη καριέρα. 

Στη δική σας καριέρα, πάλι, ευτυχήσατε να συνεργαστείτε και µε τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, µεταξύ άλλων. Τι θυμάστε πιο έντονα από εκείνον;
Πραγματικά ευτύχησα που τον γνώρισα και είχα την τιμή να συνεργαστώ µαζί του. Είχε ένα μοναδικό χάρισμα, σπάνιο θα έλεγα: για µια µουσική ιδιοφυΐα σαν κι αυτόν, ήταν πολύ προσιτός και παράλληλα καταπληκτικός ακροατής, μα και συνομιλητής.

Θυµάµαι κάποιες τόσο ενδιαφέρουσες συζητήσεις… Μου μίλαγε για το Διάστημα και τα µυστήριά του µε τόση αγάπη, αλλά και για τον πολιτισμό και την τέχνη. Και, φυσικά, άκουγα που έλεγε ιστορίες από την τόσο γεμάτη ζωή του και τη γνωριμία του µε τόσες σπουδαίες μορφές –καλλιτέχνες και μη. Με έμαθε να σέβομαι και να ακούω όλους τους ανθρώπους και όλα τα στυλ μουσικής. Κι έτσι να συνειδητοποιήσω τη δύναμη της μελωδίας, της οποίας ήταν μάστερ.  

Πόσο εύκολη υπόθεση είναι η τζαζ στην Ελλάδα του 21ου αιώνα για τους παλιότερους, αλλά και για τους νεότερους µουσικούς που την υπηρετούν;  
Όσο υπάρχουν χώροι, clubs και φεστιβάλ όπου να µπορούµε να παίζουµε, μα και να ακούμε την µουσική που αγαπάμε, θα είναι πιο εύκολη υπόθεση –και για τους παλιότερους και για τους νεότερους. Σίγουρα απαιτεί µεγάλη προσπάθεια να γίνεις ένας καλός τζαζ µουσικός. Ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, χωρίς τόσο µεγάλη ιστορία όσο άλλες, στο είδος αυτό.

Τι ορίζοντες έχει η διεθνής τζαζ της εποχής µας έναν αιώνα µετά τις ηχογραφήσεις του Louis Armstrong µε την King Oliver's Creole Jazz Band, µε τόσα να έχουν συµβεί στο µεταξύ; Και ποιοι καλλιτέχνες του σήµερα είναι οι δικοί σας αγαπημένοι "εξερευνητές" τους;
Ο Louis Armstrong είναι η ίδια η τζαζ. Το τώρα που προφανώς εξερευνούν οι επίγονοί του, για µένα εκφράζεται από δεξιοτέχνες όπως ο Wayne Shorter, ο Herbie Hancock και ο Kenny Garrett, που είναι αγαπημένοι µου. Όσο οι τζαζ μουσικοί του σήµερα έχουμε να πούμε κάτι και να πείθουμε ώστε να κερδίζουμε τους ακροατές, τόσο η διεθνής τζαζ –της οποίας θα θέλαμε να αποτελούμε μέρος– διευρύνει τους ορίζοντές της. Μη ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η σχέση µεταξύ των ακροατών και του μουσικού είναι η σημαντικότερη.
  
Τέλος, πείτε µας δυο λόγια και για το νεότευκτο µίνι φεστιβάλ "Τζαζ στην Πλατεία" του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, για το οποίο επίσης είστε υπεύθυνος. Πώς πήγε το περσινό πρώτο βήµα; Και πού μπαίνει ο πήχης των φιλοδοξιών για φέτος;  
Ήταν µια ιδέα της Κατερίνας Ευαγγελάτου, καλλιτεχνικής διευθύντριας του φεστιβάλ. Και ενθουσιάστηκα όταν την άκουσα. Τι πιο ωραίο, µετά από µια παράσταση χορευτική, θεατρική ή μουσική, να έχουµε τη δυνατότητα να δούµε και να ακούσουµε τζαζ στον χώρο της Πειραιώς 260! Μάλιστα, υπάρχει και η δυνατότητα κάποιος να έρθει µόνο για την τζαζ συναυλία, εάν έτσι θέλει. 

Μετά την περσινή επιτυχία µπορούµε να πούµε ότι είναι ένα µίνι τζαζ φεστιβάλ, στο οποίο δίνει σε πολλούς καλλιτέχνες της ελληνικής σκηνής τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τη δουλειά τους, να ακουστούν και να εκφραστούν στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Με µία λέξη, θα έλεγα ότι χαρακτηριστικό των πέντε γκρουπ που συµµετέχουν φέτος είναι η εξωστρέφεια.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Η Μαρίνα Σπανού μοιράζεται καινούργιες ιστορίες της στο Κηποθέατρο Παπάγου

Η βραδιά θα είναι γεμάτη με συναισθήματα και μουσική που θα αγγίξει τις ψυχές των παρευρισκόμενων.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
23/04/2024

Last call για την Κατερίνα Παπουτσάκη στη "Σφίγγα"

Η περφόρμερ κλείνει τον κύκλο εμφανίσεων της "Τραγουδιστά" με καλεσμένο τον Ody Icons.

Οι Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης χαιρετίζουν την ψήφιση του νέου νόμου 5103/2024 (A΄57) του ΥΠΠΟΑ

Οι ΟΣΔ Αυτοδιαχείριση, Απόλλων, Ερατώ, Grammo και GEA συνυπογράφουν ανακοίνωση για τον νέο νόμο του Υπουργείου Πολιτισμού.

Οι Bell Witch στην Ελλάδα για τρεις συναυλίες

Το κορυφαίο σχήμα θα πλαισιώσουν οι The Keening.

Βόλτα στο "Άλσος" με τη Νικόλ Σαραβάκου: Ενθουσιασμός, μα και περίσκεψη

Ξετυλίγοντας διάφορα χαρίσματα, η Αθηναία τραγουδοποιός έδειξε ότι ανήκει στις υποσχόμενες νέες δυνάμεις του εγχώριου πενταγράμμου. Ταυτόχρονα, όμως, έκανε και αμφιλεγόμενες επιλογές, οι οποίες θόλωσαν το στίγμα που επιθυμεί να εκπέμψει –εντύπωση που μάλλον ενίσχυσε, παρά απάλυνε, ο ερχομός του Στέλιου Ρόκκου ως guest star της βραδιάς.

Ακρόαση για την ένταξη νέων μελών στην Παιδική Χορωδία της ΕΛΣ

Μέρος στην ακρόαση, για την καλλιτεχνική περίοδο 2024-2025, μπορούν να λάβουν παιδιά που έχουν γεννηθεί μεταξύ των ετών 2012 και 2017.

Το Release Athens 2024 υποδέχεται τους Thievery Corporation και τους Black Pumas

Μαζί τους, το πολυμελές super group από τη Νέα Υόρκη, οι The Budos Band.