Η «Νυχτερίδα» ξαναγεννιέται σε μια επετειακή, εορταστική βερσιόν

Τη δημοφιλέστατη «Νυχτερίδα» του Γιόχαν Στράους του Nεότερου, σε αναβίωση της παλιότερης, ανατρεπτικής παραγωγής του Αλέξανδρου Ευκλείδη, προτείνει η Εθνική Λυρική Σκηνή. Ο Ευτύχης Δ. Χωριατάκης εξηγεί τη γοητεία του έργου.

Η «Νυχτερίδα» ξαναγεννιέται σε μια επετειακή, εορταστική βερσιόν

Η «Νυχτερίδα» δεν αποτελεί μόνο τη διασημότερη και αντιπροσωπευτικότερη βιενέζικη οπερέτα αλλά κι ένα έργο ταυτισμένο με τη μουσικοθεατρική ζωή της νεότερης Ελλάδας. Με αυτήν εγκαινιάστηκε στις 5/3/1940 η λειτουργία της Λυρικής, που αποτελούσε τότε τμήμα του Εθνικού Θεάτρου. Έκτοτε η παράδοση θέλει τη «Νυχτερίδα» να παρουσιάζεται σταθερά κατά την αποκριάτικη περίοδο, και πάντα στην ελληνική γλώσσα.

Για τον εορτασμό των ογδόντα χρόνων της η Εθνική Λυρική Σκηνή προτείνει μια αναβίωση της προηγούμενης παραγωγής του 2014. Ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Ευκλείδης είχε μεταφέρει τη δράση από την αυτοκρατορική Βιένη στα αστικά σαλόνια της Αθήνας, και στις καμπάνες του Αστέρα Βουλιαγμένης, λίγο πριν από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Το βράδυ της παραμονής του λαμβάνει χώρα το πάρτι του Σοβιετικού πρέσβη Ορλόφσκι, ενώ το ξημέρωμα βρίσκει τους ήρωες στα κρατητήρια. Συνταγματάρχες της δικτατορίας συναντούν Σοβιετικούς κοσμοναύτες, τα αντίπαλα στρατόπεδα του Ψυχρού Πολέμου θερμαίνουν τις σχέσεις τους υπό την επήρεια σαμπάνιας, ενώ τα Μπαλέτα Κίροφ αναμετρώνται με αυτά του Δαλιανίδη.

Ο Ευκλείδης ξαναδούλεψε πρόσφατα τη σκηνοθεσία του, που είχε προκαλέσει αρκετές συζητήσεις προ εξαετίας. Λιγότερες για την καλόγουστα κιτσάτη οπτικοποίησή της (λειτουργικά τα σκηνικά του Σωτήρη Στέλιου κι εκπληκτικά τα πολύχρωμα κοστούμια της Αλεξίας Θεοδωράκη, αληθινή πραγματεία για τη μόδα της εποχής) και περισσότερες για το ότι το ανατρεπτικό, συχνά σουρεαλιστικό χιούμορ της συγκεκριμένης οπερέτας δεν άνθησε μέσα από την επανατοποθέτηση της ιστορίας στο κάδρο των ελληνικών ’60s, παρά τη θαυμάσια, αιχμηρή μετάφραση του Δημήτρη Δημόπουλου.

Η «Νυχτερίδα» ξαναγεννιέται σε μια επετειακή, εορταστική βερσιόν - εικόνα 1

Η σύζευξη μουσικής και λόγου είναι καθοριστική για την απογείωση του συγκεκριμένου έργου και, δυστυχώς, σε όλες τις μέχρι τώρα παραγωγές η –ταυτισμένη με δια­φορετικούς κοινωνικούς κώδικες– πρόζα έπειθε λιγότερο από τη θεϊκή μουσική. Πόσο μάλλον όταν αυτή υπερβαίνει τα στερεότυπα του είδους, δηλαδή δεν αποτελεί ακόμη μία συρραφή από βαλς, μαζούρκες και πόλκες που ο Γιόχαν Στράους έγραφε με χαρακτηριστική άνεση, αλλά κατορθώνει να αναπτύξει δομές ικανές να στηρίξουν πλήρως μια κωμική όπερα.

Η «Νυχτερίδα» αποτελεί επιτομή της κομψότητας, της μελωδικότητας και του καλού γούστου που χαρακτήριζαν τον συνθέτη. Η εντυπωσιακή εισαγωγή δεν αποδίδει απλώς διαθέσεις, αλλά σκιαγραφεί τη θεατρική δράση, υπέροχα μουσικά θέματα επανέρχονται σε κομβικά σημεία, ενώ βαλς-ορόσημα γίνονται φορείς γνήσιων συναισθημάτων. Ανανεωμένη είναι η παραγωγή και στο μουσικό σκέλος. Τις συνολικά οκτώ παραστάσεις (7-23/2 συν μία επετειακή στις 5/3) στην αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» διευθύνει ο ανερχόμενος αρχιμουσικός Γιώργος Ζιάβρας. Στον ρόλο του Αϊζενστάιν εναλλάσσονται οι τενόροι Δημήτρης Πακσόγλου και Γιάννης Καλύβας και ο βαρύτονος Νίκος Κοτενίδης, ενώ σε αυτόν της Ροζαλίντα οι υψίφωνοι Ελένη Καλένος και Άννα Στυλιανάκη. Τον Άλφρεντ ενσαρκώνουν οι τενόροι Βασίλης Καβάγιας και Χρήστος Κεχρής, τον Ορλόφσκι οι μεσόφωνοι Άρτεμις Μπόγρη και Ταξιαρχούλα Κανάτη, την Αντέλα οι υψίφωνοι Βασιλική Καραγιάννη και Μαριλένα Στριφτόμπολα. Συμμετέχει το μπαλέτο της ΕΛΣ, σε χορογραφία Μαρίας Κουσουνή.

Τέλος, ως επτασφράγιστο μυστικό κρατά η ΕΛΣ το περιεχόμενο του γκαλά (με τους προσκεκλημένους-έκπληξη) που παραδοσιακά δίνεται στο πάρτι του Ορλόφσκι.

Η «Νυχτερίδα» ξαναγεννιέται σε μια επετειακή, εορταστική βερσιόν - εικόνα 2

Trivia

• Προτού θεωρηθεί ένα από τα αριστουργήματα της «σοβαρής» μουσικής, η «Νυχτερίδα» υπήρξε ένα λαϊκότατο έργο, με τοπικές διασκευές στις χώρες όπου παίχτηκε.
• Αυτή είναι η 17η φορά που η «Νυχτερίδα» ανεβαίνει στη Λυρική.
• Η ΕΛΣ ανέβασε πολλές βιενέζικες οπερέτες μεταξύ 1940 και 1970, λόγω της παρουσίας στην Ελλάδα του Αυστριακού αρχιμουσικού Βάλτερ Πφέφερ, εξπέρ του είδους.
• Η άνθηση της ελληνικής οπερέτας οφείλεται στους γαλλικούς και βιενέζικους θιάσους οπερέτας που περιόδευαν με επιτυχία στις ελληνικές πόλεις μετά το 1870.

Περισσότερες πληροφορίες

«Η Νυχτερίδα»

  • Όπερα

H διάσημη οπερέτα του Γιόχαν Στράους του Νεότερου είναι το έργο με το οποίο θα εορταστεί η επέτειος των 80 χρόνων λειτουργίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Σε μουσική διεύθυνση Γιώργου Ζιάβρα και σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ευκλείδη.

Εθνική Λυρική Σκηνή - αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος»

Κέντρο Πολιτισμού - Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», Λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα
  • Συναυλίες

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

O πρωτοποριακός γερμανικός θίασος Novoflot για πρώτη φορά στην Ελλάδα

Τα καινοτόμα έργα "Η όπερα #3 – Οι κομμένες σκηνές" και "Η όπερα #2 – Στα σχοινιά" θα παρουσιαστούν στο ΚΠΙΣΝ.

23/09/2022

Το Guitarte ensemble σε ένα "ρεμπέτικο ταξίδι" απ’ την Σμύρνη ως τον Πειραιά και την Αθήνα

Με όχημα τον ήχο της κιθάρας και videos με αφηγήσεις των μεγάλων ιστοριών του Ρεμπέτικου, το σύνολο μετατρέπει τη σκηνή του Lux Athens σε Καφέ Αμάν.

"Η καρδιά του Σοπέν θα χτυπήσει στο Ηρώδειο": Μια συναυλία για καλό σκοπό

Η συναυλία πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας και είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Καθηγητή Καρδιολογίας Παύλου Κ. Τούτουζα.

Το "Ολύμπια" γράφει την επόμενη σελίδα της ιστορίας του

Μετά την επιτυχημένη περσινή επανεκκίνησή του Δημοτικού Μουσικού Θεάτρου "Μαρία Κάλλας", ο Ολιβιέ Ντεκότ ξεδιπλώνει τον ποικιλόμορφο προγραμματισμό του για την καλλιτεχνική περίοδο 2022-23.

Οι διεθνείς συναυλίες της εβδομάδας

Ετοιμαζόμαστε για μια μουσική εβδομάδα γεμάτη προγραμματικούς προβληματισμούς για γερούς λύτες.

Το "Πνευματικό Εμβατήριο" του Άγγελου Σικελιανού και τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Συνεχίζοντας η Εθνική Λυρική Σκηνή για δεύτερη χρονιά το αφιέρωμα στον διεθνώς αναγνωρισμένο Έλληνα συνθέτη, παρουσιάζει -στο πρώτο μέρος- το ορατόριό του Πνευματικό Εμβατήριο σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού, καθώς και γνωστά και αγαπημένα τραγούδια του σε ποίηση επίσης μεγάλων Ελλήνων ποιητών, στο δεύτερο μέρος.

Αλκίνοος Ιωαννίδης: Γιόρτασε τα γενέθλιά του στο "Κατράκειο", μπροστά σε πιστό και ενθουσιώδες κοινό

Σε μια χορταστική συναυλία με δύο διαφορετικά μα αλληλοσυμπληρούμενα πρόσωπα, ευτύχησε να παίξει μπροστά σε κόσμο που έχει μεγαλώσει με τους δίσκους του, μα και σε νεότερους που δείχνουν να τον ακολουθούν σταθερά.