Γιατί ο «Λόενγκριν» εξακολουθεί να γοητεύει

Έπειτα από 52 χρόνια η Εθνική Λυρική Σκηνή ανεβάζει ξανά την εμβληματική όπερα του Ρίχαρντ Βάγκνερ για πέντε παραστάσεις στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής, υπό τη διεύθυνση του Μύρωνα Μιχαηλίδη.

Γιατί ο «Λόενγκριν» εξακολουθεί να γοητεύει

Έπειτα από 52 χρόνια η Εθνική Λυρική Σκηνή ανεβάζει ξανά την εμβληματική όπερα «Λόενγκριν» του Ρίχαρντ Βάγκνερ για πέντε παραστάσεις στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής, υπό τη διεύθυνση του Μύρωνα Μιχαηλίδη. Ο Ευτύχης Δ. Χωριατάκης εξηγεί τη γοητεία μιας από τις πιο προσιτές όπερες του Γερμανού μεγάλου συνθέτη.

Γιατί ο «Λόενγκριν» εξακολουθεί να γοητεύει - εικόνα 1

Η όπερα «Λόενγκριν» του Βάγκνερ, της οποίας ο επώνυμος πρωταγωνιστής-ιππότης εμφανίζεται πάνω σε βάρκα οδηγούμενη από κύκνο, έμελλε να αποτελέσει το «κύκνειο άσμα» του αρχιμουσικού Μύρωνα Μιχαηλίδη στο τιμόνι της Λυρικής. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα του πιστώσει σίγουρα τη συστηματική προσπάθεια εξοικείωσης του ελληνικού κοινού με το βαγκνερικό οπερατικό corpus, σπουδαία πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας.

Από τα σημαντικότερα έργα του Βάγκνερ, ο «Λόενγκριν» σηματοδοτεί τη μετάβαση από τις όπερες της πρώτης περιόδου στα μουσικά δράματα της ωριμότητάς του. Ο συνθέτης εμπνεύστηκε το λιμπρέτο από μύθο αναγόμενο σε ένα από τα πλέον αιματηρά ποιήματα ηρωικών ανδραγαθημάτων των τροβαδούρων του 12ου αιώνα.

Ένας άγνωστος ιππότης έρχεται να υπερασπιστεί την Έλζα της Βραβάντης, η οποία κατηγορείται για τη δολοφονία του εξαφανισμένου αδερφού της, διαδόχου του θρόνου. Μοναδική προϋπόθεση για να αγωνιστεί υπέρ της είναι να δεχτεί εκείνη να μη ρωτήσει ποτέ σχετικά με το όνομα και την καταγωγή του. Ο ιππότης νικά, η Έλζα αθωώνεται και τον νυμφεύεται. Ο κόμης Τέλραμουντ και η μάγισσα σύζυγός του Όρτρουντ κατορθώνουν τελικά να σπείρουν στην Έλζα την αμφιβολία, ωθώντας τη να θέσει την απαγορευμένη ερώτηση. Ο ιππότης αποκαλύπτει την ταυτότητά του (Λόενγκριν) και υποχρεώνεται να αναχωρήσει­.

Γιατί ο «Λόενγκριν» εξακολουθεί να γοητεύει - εικόνα 2

Ως τελευταία προσφορά στην αγαπημένη του Έλζα, λύνει τα μάγια της Όρτρουντ και της επιστρέφει τον –μεταμορφωμένο σε κύκνο– αδερφό της.

Η υπόθεση ενέπνευσε στον Βάγκ­νερ ορισμένες από τις ωραιότερες μουσικές σελίδες του, όπως το περίφημο «γαμήλιο εμβατήριο» της 3ης πράξης. Παρότι ο «Λόεν­γκριν» –τυπικό μελωδικό δείγμα γερμανικού ρομαντισμού– θεωρείται από τα προσιτότερα μουσικά έργα του συνθέτη, είναι συνάμα και από τα πιο δύσκολα του ρεπερτορίου, λόγω της πλαστικής ρευστότητας της μορφής του. Όπως έγραψε ο Λιστ: «Το βασικό­ χαρακτηριστικό της μουσικής είναι ότι διαθέτει τέτοια ενότητα σύλληψης και ύφους, ώστε δεν υπάρχει ούτε μία μελωδική φράση ή οποιοδήποτε μέρος της όπερας που να μπορούν να γίνουν αντιληπτά ξεχωριστά από το σύνολο ως προς την ιδιομορφία και την πραγματική τους σημασία». Ο Βάγκνερ επιφυλάσσει ξεχωριστή θέση και στη χορωδία, με μουσική εξαιρετικής ποιότητας και δραματουργικά ενεργή παρουσία.

Η ΕΛΣ προτείνει στο Μέγαρο –το οποίο είχε ανεβάσει το 1999 μια πολύ επιτυχημένη παραγωγή του έργου με διεθνούς επιπέδου συντελεστές– την πρόσφατη συμπαραγωγή της Εθνικής Όπερας της Ουαλίας και αυτής της Πολωνίας­ (Θέατρο Βιέλκι). Σκηνοθεσία, σκηνικά και κοστούμια υπογράφονται από τον Άντονι ΜακΝτόναλντ. Ο Βρετανός σκηνοθέτης μεταφέρει τη δράση στον ταραγμένο 20ό αιώνα, κάπου στη βιομηχανικά αναπτυγμένη Βόρεια Ευρώπη. Τα κεντρικά θέματα της όπερας, η αναζήτηση του λαού για έναν σωτήρα, η αγάπη χωρίς ανταπόκριση, η ανάγκη για κάθαρση, διατηρούν μέχρι σήμερα αμείωτη την επικαιρότητά τους. Οι παραστάσεις δίνονται με διπλή διανομή, αλλά με έναν κεντρικό­ πρωταγωνιστή, τον Βρετανό τενόρο Πίτερ Ουέντ. Στον ρόλο της Έλζα εμφανίζονται η Σλοβάκα υψίφωνος Γιολάνα Φογκάσοβα και η Ρουμάνα Γιούλια Ισάεφ.

Γιατί ο «Λόενγκριν» εξακολουθεί να γοητεύει - εικόνα 3

Με δεδομένη την έλλειψη εγχώριων βαγκνερικών τραγουδιστών, οι ελληνικές συμμετοχές περιορίζονται στον εκλεκτό βαρύτονο Δημήτρη Πλατανιά, ο οποίος ντεμπουτάρει σε βαγκνερικό ρόλο ως Τέλραμουντ (εναλλάξ με τον Ρουμάνο Βαλεντίν Βασίλιου), και στη σοπράνο Τζούλια Σουγλάκου, η οποία εναλλάσσεται σε αυτόν της Όρτρουντ με τη Σουηδή μεσόφωνο Μαρτίνα Ντίκε.

Αξιόλογοι Έλληνες μονωδοί συμπληρώνουν το καστ: οι μπάσοι Τάσος Αποστόλου και Πέτρος Μαγουλάς ερμηνεύουν τον Βασιλιά, ενώ οι βαρύτονοι Διονύσης Σούρμπης και Δημήτρης Κασιούμης τον Κήρυκα.

Τούτος ο «Λόενγκριν» θα αποτελούσε προάγγελο ανεβάσματος της βαγκνερικής τετραλογίας στο ΚΠΙΣΝ. Μακάρι ο νέος διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης να τηρήσει τη σχετική δέσμευση του προκατόχου του.

Ο «Λόενγκριν» ανεβαίνει στις 27 και 29/1, 1, 3 και 5/2 στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής.

Περισσότερες πληροφορίες

«Λόενγκριν»

  • Όπερα

Πενήντα δύο χρόνια μετά την πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα παρουσίασή της από την ΕΛΣ, η εμβληματική όπερα του Ρίχαρντ Βάγκνερ παρουσιάζεται σε νέα παραγωγή της Εθνικής Όπερας της Ουαλίας και της Εθνικής Όπερας Πολωνίας (Θέατρο Βιέλκι). Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει ο πολυβραβευμένος Άντονι ΜακΝτόναλντ. Διευθύνει ο Μύρων Μιχαηλίδης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Το Μέγαρο Μουσικής ταξιδεύει στη Βόρεια Εύβοια

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, ο Νίκος Πορτοκάλογλου και ο Νίκος Σταμούλος στον κύκλο δράσεων "Φωνές του φθινοπωρινού δάσους".

29/09/2022

Λευτέρη Βενιάδη, τι είναι για σένα η "Αλληλεγγύη" και γιατί έχει ρεμπέτικο ήχο;

Μιλήσαμε με τον συνθέτη για το πρότζεκτ "Τι είναι Αλληλεγγύη;" που παρουσιάζει με τη σκηνογράφο Barbara Ehnes στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και στο οποίο γράφει το soundtrack των αλληλέγγυων παντρεύοντας σύγχρονη μουσική με ρεμπέτικα κομμάτια.

Πέθανε ο ράπερ Coolio

Έφυγε ξαφνικά απ' τη ζωή ο βραβευμένος ράπερ, σε ηλικία 59 ετών.

Το μουσικό ταξίδι των Portico Quartet περνάει από την Αθήνα

Το βρετανικό κουαρτέτο επιστρέφει στο Piraeus Club Academy (LouLou is Present) με υπερβατική διάθεση, jazz, mimimal, ηλεκτρονικά και κινηματογραφικά ηχοχρώματα.

Τάνια Τσανακλίδου: "Ήμασταν τόσο τυχεροί όσοι γνωρίσαμε τον Γιάννη Σπανό"

Σχεδόν μισό αιώνα από την πρώτη τους γνωριμία και 40 χρόνια μετά τον πρώτο τους κοινό δίσκο, η αγαπημένη ερμηνεύτρια τιμά την παρακαταθήκη του σπουδαίου συνθέτη στήνοντας μια βραδιά που νιώθει ότι του τη χρωστάει.

Οι New Model Army επιτέλους στην Αθήνα

Η εξ'αναβολής, από το 2020, επετειακή, για τα 40 χρόνια της μπάντας, συναυλία της μπάντας στο Fuzz Club, θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο.