Μάνος Χατζιδάκις: 50 χρόνια «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και ένα ποιητικό γουέστερν

Δύο σπουδαία έργα του Μάνου Χατζιδάκι, το «Χαμόγελο της Τζοκόντας», που έχει κλείσει μισόν αιώνα, και το σάουντρακ της ταινίας «Blue» παίζονται στο Μέγαρο Μουσικής στις 27 και 28/11, ενώ παράλληλα μια σπέσιαλ δισκογραφική έκδοση της «Τζοκόντας» έρχεται να ανεβάσει το event.

Μάνος Χατζιδάκις: 50 χρόνια «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και ένα ποιητικό γουέστερν

Δύο σπουδαία έργα του Μάνου Χατζιδάκι, το «Χαμόγελο της Τζοκόντας», που έχει κλείσει μισόν αιώνα, και το σάουντρακ της ταινίας «Blue» παίζονται στο Μέγαρο Μουσικής στις 27 και 28/11, ενώ παράλληλα μια σπέσιαλ δισκογραφική έκδοση της «Τζοκόντας» έρχεται να ανεβάσει το event.

Μάνος Χατζιδάκις: 50 χρόνια «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και ένα ποιητικό γουέστερν - εικόνα 1

Το «Χαμόγελο της Τζοκόντας», ένα από τα πιο σημαντικά μουσικά έργα της εποχής μας, γράφτηκε πριν από μισόν αιώνα και κάτι. Ο Μάνος Χατζιδάκις στο «Έργο 22 (1964) - δέκα τραγούδια στο ίδιο κλίμα για ορχήστρα», όπως το προσδιόρισε ο ίδιος, μας αφηγείται (και μας δίνει) έναν πλούτο συναισθημάτων, που όμοιό του δεν συναντάμε πολύ συχνά, τόσο συμπυκνωμένο και γενναιόδωρο.

Μουσικά δε, μέσα από κάθε κομμάτι του, αφήνεται να ξετυλιχτεί ένας ολόκληρος κόσμος που διαφέρει μεν δομικά από τον προηγούμενο και τον επόμενό του, ωστόσο οι εικόνες δένονται μεταξύ τους, εκφράζοντας γεγονότα, συναισθήματα, όνειρα που, λίγο πολύ, έχουμε βιώσει όλοι μας – άρα είμαστε και σε θέση να αποκρυπτογραφήσουμε. Αυτή είναι η μαγεία του Χατζιδάκι και της μουσικής του: όσο προσωπική είναι η γραφή του, όσο ιδιαίτερες οι ρυθμολογίες του και λεπτά έντονα τα χρώματά του, τόσο εύκολα μπορούν να γίνουν δικά σου – αρκεί να διαθέτεις το άνοιγμα της ευαισθησίας και να τα αφήσεις να περάσουν και να απλωθούν μέσα σου.

Με αφορμή τα πενηντάχρονα της «Τζοκόντας», την ημέρα της πρώτης συναυλίας η Minos/EMI κυκλοφορεί ένα box με «Το Χαμόγελο της Τζοκόντας» στη στερεοφωνική του εκδοχή, όπως έχει κυκλοφορήσει μόνο στην Αμερική, αλλά και ένα δεύτερο δίσκο, με τον Μάνο Χατζιδάκι να παίζει στο πιάνο έξι από τα κομμάτια του έργου.

Μάνος Χατζιδάκις: 50 χρόνια «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και ένα ποιητικό γουέστερν - εικόνα 2

Στο εξώφυλλο ο Μάνος Χατζιδάκις περιγράφει επακριβώς τα συναισθήματα που γέννησαν αυτή την υπέροχη ορχηστρική μουσική (αρχική του πρόθεση ήταν να τη γράψει για φωνή) και επιπλέον δίνει τα δικά του σχόλια για καθένα από τα κομμάτια που απαρτίζουν το έργο, φτιάχνοντας έτσι ένα σενάριο που συμβαδίζει με την έμπνευσή του και αποδίδει το μυστηριακό χαμόγελο της κυρίας που όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά. Όμως, ο ακροατής αφήνεται όπως πάντα ελεύθερος να ορίζει τον δικό του κόσμο, σάουντρακ του οποίου μπορεί να αποτελέσει αυτή η υπέροχη μουσική.

Το «Χαμόγελο της Τζοκόντας» ηχογραφήθηκε τον Απρίλιο του 1965 στη Νέα Υόρκη με διευθυντή παραγωγής τον Κουίνσι Τζόουνς – σπουδαίο jazz τρομπετίστα, συνθέτη και ενορχηστρωτή τότε, μεγάλη μουσική διασημότητα σήμερα. Η αμερικανική έκδοση (από το label της Fontana) είχε άσχετο με την Τζοκόντα εξώφυλλο, καθαρά τουριστικής σύλληψης και αντίληψης, αλλά και δύο επιπλέον κομμάτια, τα «Οι αθλητές» και «Ο στρατιώτης», τα οποία δεν περιλαμβάνοται σε καμία ελληνική ή ευρωπαϊκή έκδοση του δίσκου.

«Blue», ένα alternative western Το 1968, ενώ ζει και κινείται στη Δυτική Ακτή, ο Μάνος Χατζιδάκις βιώνει εκ των έσω την ψυχεδελική ποπ ατμόσφαιρα της εποχής (με Jefferson Airplane κ.λπ.) και σαφώς επηρεάζεται δημιουργικά από όλο αυτό το κλίμα. Εκείνη την περίοδο γράφει το σάουντρακ για την ταινία «Blue» του Καναδού σκηνοθέτη Σίλβιο Ναριτσάνο. Το «Blue» είναι ένα «alternative western», ένα γουέστερν που αποποιείται τις κλασικές «αξίες» του αμερικάνικου αντιστοίχου του και, επηρεασμένο κυρίως από την καινοτομική άποψη που πέρασε στο είδος ο Σέρτζιο Λεόνε, κεντράρεται σε άλλου είδους καλλιτεχνικές αρετές. Όμως το «Blue» δεν ενστερνίζεται τον κυνισμό ή την επιτηδευμένη σκληρότητα του σπαγκέτι γουέστερν και παραμένει ευαίσθητο και ποιητικό.

Ο πρωταγωνιστής του, ο Τέρενς Σταμπ, έχει μια χίπικη εικόνα και μια κατά βάση non violence attitude. Σ’ αυτό το φιλμ ταιριάζει κουτί η μουσική του Χατζιδάκι – και ο Μάνος εδώ έχει δώσει ένα από τα καλύτερα scores του, που όμως έμεινε ευρέως άγνωστο μέχρις ότου επανεκδόθηκε από τον «Σείριο» το 2001 σε CD. Σάουντρακ με θέματα λυρικά, αγωνιώδη, ερωτικά, με εντάσεις –πάντα με την αναγνωρίσιμη σφραγίδα του δημιουργού τους–, που περιγράφουν άριστα τις ψυχολογικές και συναισθηματικές μεταπτώσεις που αποτυπώνει η ταινία (που μπορεί να βρεθεί εύκολα πια) και κυρίως αυτές του κεντρικού χαρακτήρα. Πρωταγωνιστής στη μουσική (που ηχογραφήθηκε στα στούντιο της Παραμάουντ στο Χόλιγουντ τον Ιανουάριο του 1968), εκτός του Χατζιδάκι, είναι και ο διάσημος Βραζιλιάνος κιθαρίστας Λαουρίντο Αλμέιντα – και, φυσικά, η Φιλαρμονική του Λος Άντζελες.

Εδώ, στο Μέγαρο Μουσικής, τα δύο αυτά έργα παρουσιάζονται από την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού. Σολίστ στην κιθάρα στο «Blue» είναι ο Γιώργος Μουλουδάκης, ενώ τη γενική καλλιτεχνική επιμέλεια έχει ο Γιώργος Χατζιδάκις.

Περισσότερες πληροφορίες

Μάνος Χατζιδάκις: Το χαμόγελο της Τζοκόντας / Blue

  • Ορχηστρική

Tο μυθικό «Χαμόγελο της Τζοκόντας» και το σάουντρακ της ταινίας «Blue», που γυρίστηκε το 1968 στην Αμερική σε σκηνοθεσία του Σίλβιο Ναριτσάνο και με πρωταγωνιστή τον Τέρενς Σταμπ, από τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ. Διευθύνει ο Λουκάς Καρυτινός.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Λευτέρη Βενιάδη, τι είναι για σένα η "Αλληλεγγύη" και γιατί έχει ρεμπέτικο ήχο;

Μιλήσαμε με τον συνθέτη για το πρότζεκτ "Τι είναι Αλληλεγγύη;" που παρουσιάζει με τη σκηνογράφο Barbara Ehnes στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και στο οποίο γράφει το soundtrack των αλληλέγγυων παντρεύοντας σύγχρονη μουσική με ρεμπέτικα κομμάτια.

ΓΡΑΦΕΙ: ΑΝΝΑ ΦΑΡΔΗ
29/09/2022

Πέθανε ο ράπερ Coolio

Έφυγε ξαφνικά απ' τη ζωή ο βραβευμένος ράπερ, σε ηλικία 59 ετών.

Το μουσικό ταξίδι των Portico Quartet περνάει από την Αθήνα

Το βρετανικό κουαρτέτο επιστρέφει στο Piraeus Club Academy (LouLou is Present) με υπερβατική διάθεση, jazz, mimimal, ηλεκτρονικά και κινηματογραφικά ηχοχρώματα.

Τάνια Τσανακλίδου: "Ήμασταν τόσο τυχεροί όσοι γνωρίσαμε τον Γιάννη Σπανό"

Σχεδόν μισό αιώνα από την πρώτη τους γνωριμία και 40 χρόνια μετά τον πρώτο τους κοινό δίσκο, η αγαπημένη ερμηνεύτρια τιμά την παρακαταθήκη του σπουδαίου συνθέτη στήνοντας μια βραδιά που νιώθει ότι του τη χρωστάει.

Οι New Model Army επιτέλους στην Αθήνα

Η εξ'αναβολής, από το 2020, επετειακή, για τα 40 χρόνια της μπάντας, συναυλία της μπάντας στο Fuzz Club, θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο.

Η Μαργαρίτα Ζορμπαλά και ο Απόστολος Ρίζος τραγουδούν Μάνο Λοΐζο στο θέατρο Ακροπόλ

Στην παράσταση "Με φάρο το φεγγάρι" τους δύο καλλιτέχνες συνοδεύουν τέσσερις σολίστες μουσικοί με μαέστρο και ενορχηστρωτή τον πιανίστα Νεοκλή Νεοφυτίδη.