Παρασκευή, 29 Μαρτίου 2019

Η Apple, οι Δικτυακές υπηρεσίες και οι δυσάρεστες εκπλήξεις

O αμερικανικός κολοσσός σ' αχαρτογράφητα νερά, επιβεβλημένη η σχετική αλλαγή νοοτροπίας

Αν και στον κόσμο του Internet και της τεχνολογίας υπήρξαν αυτήν την εβδομάδα σαφώς σημαντικότερα ζητήματα που θα έπρεπε να απασχολήσουν την ειδησεογραφία και το κοινό, τα μέσα ενημέρωσης απασχόλησε ως επί το πλείστον η εκδήλωση της Apple την Δευτέρα. Στην διάρκειά της ο αμερικανικός κολοσσός επιβεβαίωσε τα σχέδιά του για είσοδο στην αγορά της παραγωγής τηλεοπτικού περιεχομένου, την επέκταση της υπάρχουσα παρουσίας του στην ηλεκτρονική ενημέρωση και την επίσημη πια επένδυσή του στην αγορά των video games - ακόμη και την δική του... πιστωτική κάρτα (μα αληθινά απαξιούμε να αναφερθούμε σ' αυτήν). Αντιθέτως αξίζει να αναφερθούμε σε κάτι πολύ περισσότερο ενδιαφέρον: τις προοπτικές επιτυχίας των τριών νέων υπηρεσιών της Apple - και την σχετική, καθόλου μικρή, παγίδα που ενδεχομένως καραδοκεί μακροπρόθεσμα για την αμερικανική εταιρεία.

Η είσοδος της Apple στον τομέα των υπηρεσιών με τρόπο περισσότερο αποφασιστικό απ' ότι στο παρελθόν δεν είναι, φυσικά, τυχαία: όλα τα μέσα ενημέρωσης του χώρου έχουμε αναφερθεί ξανά και ξανά και ξανά στο μεγάλο πρόβλημα που καλείται να λύσει για τον εαυτό του ο αμερικανικός κολοσσός τα επόμενα χρόνια. Οι πωλήσεις των iPad παραμένουν αξιόλογες μα έχουν επιβραδυνθεί πάρα πολύ σε σχέση με το ζενίθ του 2013-2014, οι πωλήσεις των Mac είναι σταθερές μα σε όγκο περιορισμένες και εν πολλοίς στάσιμες, ενώ το προϊόν-ακρογωνιαίος λίθος των οικονομικών της Apple, το iPhone, έχει σε όγκο πωλήσεων γνωρίσει την τελευταία διετία μείωση που δεν φαίνεται αναστρέψιμη (έχει ισοσκελιστεί με την αύξηση της τιμής πώλησής του μα αυτή είναι άλλη συζήτηση). Νέα προϊόντα όπως το Homepod απέτυχαν να αποσπάσουν μερίδιο αγοράς, ενώ άλλα προϊόντα που το πέτυχαν (όπως το Apple TV 4K και τα AirPods) δεν επηρεάζουν τον ισολογισμό της.

Με άλλα λόγια ο αμερικανικός κολοσσός για να συνεχίσει να έχει την... στήριξη της Wall Street χρειάζεται νέες πηγές εσόδων. Και αφού αυτές δεν μπορούν να είναι σχετικές με υλικό, με hardware, θα πρέπει να σχετίζονται είτε με software είτε με υπηρεσίες. Έχοντας κάνει την επιλογή να μην αναπτύσσει λογισμικό προς πώληση πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, οι νέες αυτές καταναλωτικές πηγές εσόδων της Apple μπορούν να είναι μόνο υπηρεσίες και δη μόνο υπηρεσίες περιεχομένου (το iCloud είναι η μόνη μη περιεχομένουν στην οποία έχει νόημα να έχει παρουσία οπότε... έχει ήδη). Και αφού με τα iTunes Store και Apple Music έχει ήδη καλύψει τις υπηρεσίες για ενοικίαση ή πώληση ταινιών/σειρών και μουσικής, τί μένει; Η συνδρομητική ενημέρωση (Apple News Plus), η παραγωγή ή/και προώθηση games (Apple Arcade) και η παραγωγή πρωτότυπου ψυχαγωγικού περιεχομένου (Apple TV Plus). Κοινώς: δεν ήταν κατά βάση... στρατηγική ή τολμηρή η επιλογή της Apple να αναπτύξει αυτές τις υπηρεσίες. Ήταν η μόνη, και μάλιστα φορσέ, επιλογή.

Όσον αφορά στην ποιότητα και την αξία αυτών των υπηρεσιών θα πρέπει αναγκαστικά να επιφυλαχθούμε γιατί δεν γνωρίζουμε ούτε τί επακριβώς θα προσφέρουν, ούτε πόσο θα κοστίζουν (η Apple News Plus μάλιστα δεν γνωρίζουμε αν θα λειτουργήσει ποτέ στην Ελλάδα για να εκφέρουμε άποψη). Όσον αφορά όμως στον τρόπο με τον οποίο τις αντιμετωπίζουν και, ολοφάνερα, σκοπεύουν να τις προωθήσουν τα στελέχη της Apple τις υπηρεσίες αυτές, μπορούμε να εκφέρουμε γνώμη και είναι αυτή: ο τρόπος είναι λανθασμένος. Κατά την διάρκεια της παρουσίασής του ο αμερικανικός κολοσσός προσπάθησε να... "τυλίξει με ένα πέπλο glamour" τις υπηρεσίες αυτές σαν να ήταν προϊόντα hardware. Να τις ωθήσει στο επίπεδο του... "μαγικού", όπως άρεσε κάποτε στον Jobs να αποκαλεί τα προϊόντα της Apple και στον Cook να επαναλαμβάνει αργότερα, σαν να ήταν υπηρεσίες de factο διαφορετικές ή ανώτερες αυτών που θα κληθεί ν' ανταγωνιστεί.

Η εντύπωση δεν ήταν μόνο δική μας και δεν ξένισε μόνο εμάς: η Apple ξέρει... μόνο έναν τρόπο να "κάνει την πώληση" των προϊόντων της επί σκηνής και αυτόν χρησιμοποίησε στην πρόσφατη παρουσίαση των υπηρεσιών της, μέχρι και του τελευταίου "one more thing". Το πρόβλημα είναι πως ενώ αυτό το στυλ "πώλησης", το απαράμιλλα ανώτερο design (για τα δεδομένα της δεκαετίας του 2010) και η όλη "αύρα του ξεχωριστού" ήταν αρκετά για να ωθήσουν π.χ. το iPhone σε δυσθεώρητα εμπορικά ύψη για πάρα πολύ καιρό, είναι ασυζητητί ανεφάρμοστο για την "πώληση" υπηρεσιών εν έτει 2019. Κάποτε θεωρούνταν σύμβολο status το να έχει κανείς iPhone ή iPad, τώρα πια όχι. Κάποτε υποτίθεται πως ήταν κάποιου είδους "δήλωση" να χρησιμοποιεί κανείς iMac ή Macbook, τώρα πια όχι. Δεν υπάρχει τίποτε... σέξι ή ποθητό ή ξεχωριστό ή αστραφτερό στο να πληρώνει κανείς μηνιαία συνδρομή σε μία άυλη Δικτυακή υπηρεσία - και αυτό είναι κάτι που η Apple θα έπρεπε ν' αντιλαμβάνεται.

Με αυτά και μ' εκείνα ο αμερικανικός κολοσσός βρίσκεται πλέον "σε αχαρτογράφητα νερά": είναι η πρώτη φορά στην νεότερη ιστορία του που οφείλει ν' αποδείξει πως δικαιούται τα χρήματα που ζητά για κάτι που πωλεί - αλλά όχι βάσει brand, όχι βάσει στυλ, όχι βάσει glamour και "αύρας" ανωτερότητας, αλλά μόνο βάσει ποιότητας και αξίας. Το να είναι κανείς συνδρομητής στο Apple TV Plus ή στο Apple Arcade δεν θα... λέει τίποτε γι' αυτόν (αφήνουμε τα fanboys στην άκρη για λίγο) ή το στυλ του ή την αντίληψή του για τον κόσμο. Οι Δικτυακές υπηρεσίες της Apple θα είναι μία ακόμη πρόταση σε έναν ήδη "στριμωγμένο" από άλλες ποιοτικές, καθιερωμένες αντιπροτάσεις στον ίδιο χώρο. Δεν θα ξεκινήσει κανείς από μας συνδρομή στο Apple TV Plus για το ωραίο design ή την ποιότητα κατασκευής που επικαλούνταν τα iPhone ή τα iPad ή τα MacBook (κάποτε). Θα την ξεκινήσει αν οι παραγωγές του είναι ενδιαφέρουσες, ποικίλλες κι εμπλουτίζονται τακτικά. Για το Apple Arcade ισχύει το ίδιο, με αυξημένο τον ρόλο του παράγοντα αξίας/κόστους.

Με άλλα λόγια: δεν... "θ' αγοράσουμε" TV Plus ή Arcade, μαμά Apple, επειδή θα έχουν το λογότυπό σου, το δημοφιλές "μηλαράκι", στις σελίδες τους. Αυτό, όπως και η επίπλαστη "μαγεία" των προϊόντων σου μία δεκαετία πίσω, δεν σημαίνουν τίποτε πια. Αν βρεθείς προ δυσάρεστων εκπλήξεων σε π.χ. έναν χρόνο από σήμερα διαπιστώνοντας πως οι υπηρεσίες... δεν είναι συσκευές για να "πωλούνται" με τίς ίδιες μεθόδους, ο λόγος θα είναι αυτός. Από την άλλη, αν μάς κάνεις "ν' αγοράσουμε" επειδή αληθινά αξίζουν οι υπηρεσίες αυτές, όχι γιατί "μάς τις πούλησε" επί σκηνής o Spielberg και η Oprah, μπράβο σου. Θα χαρούμε ακόμη περισσότερο. Για να σε δούμε, λοιπόν!


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ