Συνέντευξη

Τι είναι η Loggia και τι νέο φέρνει στο βιβλίο;

Από -

Τα πρώτα βιβλία της Loggia, σε μικρό μέγεθος, με μονόχρωμα εξώφυλλα και παραδοσιακή τυπογραφία σε προδιαθέτουν για ένα ιδιαίτερο εκδοτικό εγχείρημα και οι εκλεκτικοί τίτλοι τους το επιβεβαιωνουν. Ο Νίκος Κουφάκης, έχοντας δουλέψει σε διαφορετικά πόστα του χώρου του βιβλίου, μας εξηγεί πως έφτασε στο κορύφωμα του lockdown να περιμένει να ανοίξουν τα βιβλιοπωλεία για να βρουν τα πρώτα βιβλία του νέου του, εκδοτικού αυτή τη φορά, εγχειρήματος, το δρόμο τους προς τους αναγνώστες.

Νίκος ΚουφάκηςΣας έχουμε γνωρίσει ως συγγραφέα. Πώς αποφασίσατε να ξεκινήσετε έναν εκδοτικό οίκο στην Αθήνα του 2020;
Μερικές φορές αυτά τα πράγματα δεν μπορείς να τα αφηγηθείς με μεγάλη πειστικότητα. Ας υποθέσουμε λοιπόν πως έχει ολοκληρωθεί η περιπέτεια της «Οικογενειακής Πορσελάνης», μια συλλογή διηγημάτων που εκδόθηκε από τον Κέδρο το 2014 και ψάχνεις να βρεις ποιο θα είναι το επόμενο βήμα σου. Νιώθεις ότι θέλεις να κάνεις μια στροφή… Κι εκεί που ξεκινάς, μεταξύ σοβαρού και αστείου, στην Αθήνα του 2017, να ψελλίζεις κάτι για το πώς θα ήθελες να φαίνεται ένα βιβλίο με τη λογοτεχνία που αγαπάς ή πόσο θα ήθελες να κυκλοφορήσεις για πρώτη φορά στα ελληνικά τον Τζον Κίιν ή τον Μαξ Μπλέχερ, φτάνει μια μέρα που κοιτάζεις το ημερολόγιο, γράφει Μάρτιος του 2020, η κρίση του Covid-19 βρίσκεται στην κορύφωσή της, τα βιβλία σου «κάθονται» στο τυπογραφείο επί 2,5 μήνες κι εσύ ανυπομονείς πότε θα μπορέσεις να πάρεις τα πρώτα βιβλία της LOGGIA στα χέρια σου αναζητώντας βιβλιοπωλεία και αναγνώστες που ενδιαφέρονται για όσα έχεις να τους προτείνεις.

Πόσο πίσω πάει η σχέση σας με το βιβλίο;
Μπορεί ως μαθητής Γυμνασίου να έτριβα το θερμόμετρο για να απουσιάσω δικαιολογημένα από το σχολείο (συνεχίζοντας «στην παρανομία» την ανάγνωση του Καζαντζάκη και του Καπετάν Μιχάλη), αλλά στην ουσία μεταβλήθηκα σε γερό και συστηματικό αναγνώστη από την περίοδο των φοιτητικών μου χρόνων και μετά: Μπουκόφσκι, Μπίτνικς, αλλά επίσης Ροΐδης, Ντοστογιέφσκι, Σολωμός χωρίς να αποκλείω τον Τζόις, τον Όσβαλντ Σπένγκλερ ή τον Ντεριντά από τα ενδιαφέροντά μου. «Μπήκα» και τυπικά στο χώρο του βιβλίου την περίοδο που εργαζόμουν στο λογοτεχνικό περιοδικό Το Δέντρο. Από εκεί πέρασα στη σχολιογραφία, στο δοκίμιο, στην επιμέλεια, στη μετάφραση, στο διήγημα.

Ποιο είναι το όραμα σας για τη LOGGIA;
Η LOGGIA δανείζεται το όνομά της από την αναγεννησιακή αρχιτεκτονική, τις στεγασμένες αυλές και τα μπαλκόνια των Ιταλικών πόλεων, με τις αψιδωτές εισόδους, χωρίς να ξεχνάμε την περίφημη LOGGIA του Ηρακλείου, του τόπου καταγωγής μου. Είναι ένας χώρος συνάντησης, συζήτησης, στεγασμένος, αλλά συγχρόνως ανοιχτός, σε δημόσια θέα. Οι εκδόσεις LOGGIA φιλοδοξούν να συστήσουν συγγραφείς που εμφανίζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά γράμματα. Μας ενδιαφέρει κυρίως η λογοτεχνία όπως την ξέρουμε, αλλά και όπως γράφεται στις μέρες μας.

Τα τελευταία χρόνια έχουν ανοίξει μια σειρά νέοι ενδιαφέροντες εκδοτικοί οίκοι. Πώς βλέπετε την αγορά του βιβλίου στην Ελλάδα; Υπάρχει χώρος για ανεξάρτητα εγχειρήματα;
Παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον μια τάση στην σημερινή εκδοτική αγορά της Ελλάδας: η Κίχλη, το Στερέωμα, η Οκτάνα, η Ασίνη, η Περισπωμένη, ο Μωβ Σκίουρος, η Ποικίλη Στοά, το Δώμα, οι Αντίποδες κ.ο.κ. συγκροτούνται από ανθρώπους που αγαπούν το καλό βιβλίο, έχουν αισθητική άποψη και μπορούν να στηρίξουν τους τίτλους που επιλέγουν να εκδώσουν, αναζητώντας μια θέση δίπλα στους μεγάλους ή τους λεγόμενους παραδοσιακούς εκδότες. Φαίνεται να υπάρχει χώρος για όλους.

Μιλήστε μας λίγο για τα βιβλία με τα οποία ξεκινάτε.
Τα βιβλία μας χωρίζονται σε «σειρές» με χρώματα: η «Πράσινη», η «Μοβ» και η «Κίτρινη». Στην «Πράσινη σειρά» κυκλοφορεί το μυθιστόρημα του Νικόλα Πουλιέζε, «Σκοτεινό νερό» (μτφρ. Ευαγγελία Γιάννου), ένα ατμοσφαιρικό μυθιστόρημα που η αφήγησή του συντονίζεται με το ρυθμό της βροχής που κατακλύζει την Νάπολη επί τέσσερεις ολόκληρες μέρες. Η ασταμάτητη βροχή νοτίζει τις ψυχές των πρωταγωνιστών του βιβλίου σε συνδυασμό με μια σειρά περίεργων φαινομένων που δείχνουν πως τίποτε δεν θα παραμείνει πια ίδιο στις ζωές τους. Ο Πουλιέζε, προστατευόμενος του Ίταλο Καλβίνο, υπήρξε ένας ιδιόρρυθμος χαρακτήρας (που αρνήθηκε όσο ζούσε την επανέκδοση του Σκοτεινού νερού, με τη δικαιολογία ότι το βιβλίο είχε κλείσει τον κύκλο του).
Ο Μαξ Μπλέχερ, ο δεύτερος συγγραφέας στην «Πράσινη σειρά» της LOGGIA είναι μια άλλη περίπτωση: Ο νεαρός αφηγητής περιδιαβαίνει την πόλη των παιδικών του χρόνων, βλέποντας τον κόσμο μέσα από ένα ορισμένο ψυχικό πρίσμα που καθιστά όσα αφηγείται ως «Περιστατικά στο εγγύς εξωπραγματικό» (μτφρ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς). Ο Μπλέχερ είναι ένας Ρουμάνος κλασικός του μοντερνισμού και είμαστε υπερήφανοι που τον συστήνουμε για πρώτη φορά στα ελληνικά. Ο ίδιος έζησε μια ζωή φρικτή, με φυματίωση των οστών που τον υποχρέωσε να παραμένει κλινήρης, με τον κορμό του τυλιγμένο σε γύψο. Πέθανε είκοσι οκτώ ετών.
Ο τρίτος της αρχικής λογοτεχνικής συντροφιάς της LOGGIA από την «Μοβ σειρά» (ποίηση) είναι ο Καναδός ποιητής Άλντεν Νοουλαν (μτφρ. Γιάννης Παλαβός), από τους σημαντικότερους Καναδούς ποιητές του 20ου αιώνα. Ο Νόουλαν διακρίνεται για την ευθυβολία την αμεσότητα και την απλότητα της γλώσσας και της ποίησής του.
Τον Νοέμβριο θα έχουμε τους δύο πρώτους τίτλους από την «Κίτρινη σειρά» της LOGGIA (διηγήματα και νουβέλες): τις «Αντιαφηγήσεις» του Αμερικανού Τζον Κίιν και τη «Σκοτεινή όψη των πραγμάτων» του Ιταλού Μάριο Αντρέα Ριγκόνι. Επίσης θα έχουμε μια σημαντική μαρτυρία, σε μορφή ημερολογιακής καταγραφής, της ζωγράφου Εύας Μπέη για τη ζωή της με τον γνωστό ποιητή Νίκο Καρούζο. Έπεται συνέχεια με τον Γκέρχαρντ Φάλκνερ και το «Apollokalypse» του, ένα μυθιστόρημα με το Βερολίνο της δεκαετίας του 1980 στο επίκεντρο, και τον επίσης Γερμανό Έντουαρντ φον Κάιζερλινγκ, και τα «Κύματα», ιμπρεσιονιστική αποτύπωση μιας συντροφιάς Πρώσων αριστοκρατών που παραθερίζουν σε θέρετρο της Βαλτικής στις αρχές του 20ου αιώνα.

Γράφετε κάτι αυτήν την εποχή;
Γράφω με διάθεση δοκιμής, προσπαθώντας να «αλλάξω παιχνίδι», μιλώντας τηλεγραφικά. Επιχειρώ να περάσω από το διήγημα στη μεγάλη αφήγηση, με πολλές αμφιβολίες, φυσικά, και, κυρίως, με πολύ λίγο χρόνο πλέον στη διάθεσή μου, καθότι ο συγγραφέας είναι πλέον σκλάβος του μικρού εκδότη. Ωστόσο νομίζω ότι σύντομα το σχέδιο αυτό θα πάρει το δρόμο του.

Τι διαβάσατε στο lockdown;
Εκτός από την ευλαβική ανάγνωση των οδηγιών του παγκόσμιου οργανισμού υγείας για τα μέτρα ατομικής προστασίας απέναντι στον Covid-19, πρόλαβα να (ξανα)διαβάσω την «Πανούκλα» του Αλμπέρ Καμύ και 2 βιβλία του μεγάλου στυλίστα Τζωρτζ Στάινερ: «Τα κείμενα στο New Yorker» (εκδ. Πατάκη, μτφρ. Γιώργος Λαμπράκος) και το «Τολστόι ή Ντοστογιέφσκι» (εκδ. αντίποδες, μτφρ. Κώστας Σπαθαράκης).

Τι θα διαβάσετε το καλοκαίρι;
Έχω «μεγάλα» σχέδια για το καλοκαίρι. Φιλοδοξώ επιτέλους να διαβάσω την ογκώδη «Πετρούπολη» του Αντρέι Μπέλυ (εκδ. Κίχλη, μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου) και να χαρώ στο πρωτότυπο το «Infinite Jest», το magnum opus του φοβερού και τρομερού Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, του οποίου η μετάφραση στα ελληνικά γίνεται από τον Κώστα Καλτσά.