Συνέντευξη: Γεωργία Σαγρή

«Δεν ξέρω αν είμαστε έτοιμοι για καλλιτεχνικά έργα που δεν βασίζονται στο φόβο και στο χρήμα»

Από -

Το περιοδικό «Time», στο θέμα του για τον ανώνυμο διαδηλωτή ως το πρόσωπο της χρονιάς, αναφέρθηκε στη δράση της στις καταλήψεις της Νέας Υόρκης, ενώ σε λίγους μήνες συμμετέχει στην Μπιενάλε του Μουσείου Whitney. Λίγο πριν από την ατομική της έκθεση στη νέα γκαλερί Melas Papadopoulos, που εγκαινιάζεται στις 19 Ιανουαρίου, η Γεωργία Σαγρή μας μιλά για τέχνη και πολιτική. 

banner

«Στη δουλειά μου δεν κάνω κριτική στη σχέση του μέσα και του έξω και δεν θέλησα ποτέ, κάνοντας μια δράση, να μιλήσω για το δημόσιο και το ιδιωτικό από μια διαλεκτική σκοπιά. Ο δημόσιος χώρος δεν είναι για μένα κάτι χωρικό που ορίζεται απο την ύπαρξη ενός τείχους. Ο δημόσιος χώρος είναι η διερώτηση, η ανάγκη των υποταγμένων μορφών να φανερωθούν. Μιλάμε δηλαδή για τέρατα, για εκφράσεις, και όχι για διαπραγμάτευση. Η πόλη για μένα είναι κλειστή σαν ένα κελί, είναι η επέκταση της φυλακής και δεν τίθεται εδώ ζήτημα δημόσιας έκφρασης ή επαναδιεκδίκησης. Δεν μ’ ενδιαφέρει η πολιτική αλλά πώς το ον που ζει σ’ ένα κελί θα δράσει, θα βγει από τη φυλακή του, πώς γίνεται να έχει παρουσία, να έχει φωνή. Η δουλειά μου θα ήθελα να έχει την ισχύ “φάντασμα”, έτσι θέλω να το λέω, ήταν πάντα μπροστά στα μάτια μας αλλά δεν το βλέπαμε και άξαφνα εμφανίζεται και χάνεται πάλι».

«Ο όρος περφόρμανς έχει κάτι το εξαιρετικά προβληματικό γιατί αντιμετωπίζεται σαν ιστορικός προσδιορισμός, καλλιτεχνικό ρεύμα και είδος την ίδια στιγμή. Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι ο όρος δεν δημιουργήθηκε μόνο από καλλιτέχνες αλλά και από ιστορικούς και κριτικούς τέχνης οι οποίοι ήθελαν να περιγράψουν τα έργα εκείνα που είχαν τις ρίζες τους στη μείξη παραστατικών και αναπαραστατικών τεχνών αλλά και στις καλλιτεχνικές συνεργασίες οι οποίες παρήγαγαν έργα κάτω από την ονομασία μιας συλλογικής καλλιτεχνικής προσπάθειας και όχι ενός καλλιτέχνη. Λόγω της αμφισημίας και της σύγχυσης που προκαλεί με καλύπτει απόλυτα. Επηρεασμένη από τις πρωτοπορίες, το ντα-ντα, τους CoBrA, τους καταστασιακούς και τις πολιτικές κολεκτίβες όπως οι Up Against the Wall Motherfuckers της Νέας Υόρκης, από τον Αντονίν Αρτό, τη Γερτρούδη Στάιν και τον Γιέρζι Σκολιμόφσκι, τα κείμενα φιλοσόφων όπως ο Φουκό, ο Λεφέβρ και ο Αγκάμπεν προσπαθώ να αναπτύξω το δικό μου λεξιλόγιο. Δεν με απασχολεί μέσα από τα έργα μου κάποιος να θυμάται τι είχα να πω εγώ, αλλά πώς όρισε τον εαυτό του ο κάθε παρευρισκόμενος στο έργο μου. Στις δράσεις μου οι στιγμές χωρίζονται σε παθητικούς και ενεργούς πομπούς, εγώ όμως δεν είμαι ο μόνος και μοναδικός ενεργός πομπός. Εδώ λοιπόν τοποθετούμαι, αντίθετα με τις δράσεις του ’70 και του ’80 και τη θέση του σώματος ως μοναδικού καταλύτη, και οι καλλιτέχνες που ξεχωρίζω και μ’ έχουν επηρεάσει είναι οι Lydia Clark, Valie Export, Carolee Shneeman, Sophie Calle και Laurie Anderson».   
«Ο νέος ολοκληρωτισμός που στο κέντρο του βρίσκεται ο καπιταλισμός και το κράτος δεν αλλάζει αν είσαι στην Αμερική ή στην Ελλάδα. Η διαφορά έγκειται στο βαθμό στον οποίο καθεμία από αυτές τις κοινωνίες καθυποτάσσεται, εξεγείρεται, παλεύει και ζει. Ανακαλύπτω ότι το να είσαι ξένος σε μια χώρα σε κάνει να καταλαβαίνεις πόσο άδικα είναι τα σύνορα, πόσο άδικο είναι να εξαρτιέσαι από μια ταυτότητα ή μια ιδιότητα: εγώ τώρα είμαι «καλλιτέχνης» στα χαρτιά και αυτό είναι όλο. Προσπαθώ μαζί με πολλούς άλλους να σπάσω τα δεσμά της ιδιότητας, της ταυτότητας, να ανακαλύψω στο όνομά μου άλλες δυνατότητες πέρα από αυτές της υποταγής ή της κυριαρχίας, της χαρτογράφησης, της παρακολούθησης και των στατιστικών^ να συμμετάσχω όχι για την καλυτέρευση του συστήματος αλλά για την ολοκληρωτική καταστροφή του. Δεν βρισκόμαστε στην αρχή αυτού του εγχειρήματος^ εγώ ως «καλλιτέχνης» παίζω απλώς το ρόλο του αγγελιαφόρου». 

banner

«Το σημαντικό με το κίνημα Occupy, το οποίο απλώνεται με ραγδαίους ρυθμούς σε διάφορα μέρη του κόσμου, είναι ότι δεν έχει έναν μόνο χαρακτήρα. Αυτό το στοιχείο του, όσο και αν προσπαθούν τα μέσα να το διαβρώσουν, τοποθετώντας το κάπου ιδεολογικά ή αισθητικά και κριτικάροντάς το ως ένα ανώριμο πολιτικά κίνημα, είναι που τρομάζει από την αρχή την εξουσία. Το κίνημα δεν έχει πολιτική γραμμή αλλά είναι καθαρά αντικαπιταλιστικό, επίσης δεν επιβάλλει οργανωτική γραμμή οπότε ό καθένας οργανώνεται για να παράγει τις δικές του συνθήκες επίθεσης ενάντια στην κυριαρχία. Με την εξάπλωση των συνελεύσεων στις γειτονιές της Νέας Υόρκης και σε περισσότερες από χίλιες καταλήψεις σ’ ολόκληρη την Αμερική, δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα εφήμερο φαινόμενο. Όταν η επίθεση του οικονομικού και πολιτικού συστήματος απειλεί πλέον τις βασικές ανάγκες, η ζωή γίνεται διαμαρτυρία. Οι καλλιτέχνες οργανώνονται και συμμετέχουν όπως ο καθένας, αλλά αυτοί έχουν να αναμετρηθούν και με το ζήτημα της διατύπωσης. Δεν ξέρω αν τα αισθητικά μας κριτήρια ως κοινωνιών είναι έτοιμα για καλλιτεχνικά έργα που δεν βασίζονται στο φόβο και στο χρήμα – γιατί ο όπως ο θεός έτσι και η τέχνη έχουν πεθάνει.
«Το έργο «Αυλές» που θα παρουσιάσω στην γκαλερί Andreas Melas & Helena Papadopoulos περιλαμβάνει μία εγκατάσταση, μία performance, μία PowerPoint παρουσίαση, μια σειρά από σχέδια/κολλάζ και μία συλλογή κειμένων. Είναι μία προσπάθεια να αφουγκραστώ την τραγική πτώση των κοινωνικών και πολιτικών φαντασιώσεων και προσφέροντας το γεγονός του έρωτα του Γάλλου φιλόσοφου Alain Badiou -ο έρωτας ως  υλικό και ως πρακτική ενσωμάτωση δημιουργίας θαυμάτων –σαν ένα πιθανό χώρο για την παραγωγή αλήθειας. 
Το έργο «Δουλεύοντας τη μη-δουλειά» που θα παρουσιάζω από τον Μάρτιο στο Whitney Museum της ΝΥ είναι μία σειρά από performances βασισμένες στη ταινία «Απεργία» του Eisenstein καθώς και την επιμέλεια από in-situ συζητήσεις πάνω στο ζήτημα της εργασίας που παράγουν και την κειμενική βάση της όλης μου δράσης.»  

Δείτε ένα απόσπασμα από μια περφόρμανς της Γεωργίας Σαγρή στην τελευταία Μπιενάλε της Θεσσαλονίκης το περασμένο φθινόπωρο