Edito

Πώς προχωράνε τα έργα για την πολιτιστική πρωτεύουσα Ελευσίνα2021;

Από -

Το έργο «Αποθέματα:Inventory» της Τζένης Αργυρίου και του Βασίλη Γεροδήμου
Το έργο «Αποθέματα:Inventory» της Τζένης Αργυρίου και του Βασίλη Γεροδήμου

Γιατί δεν έχει ξεκινήσει η ανακαίνιση των χώρων που περιλαμβάνει ο φάκελος; Θα είναι έτοιμα στην ώρα τους; Τι θα σημαίνει η πολιτιστική πρωτεύουσα Ελευσίνα2021 για τους Ελευσίνιους, για τους Αθηναίους, αλλά και τους ξένους επισκέπτες: ένα φεστιβάλ με μεγάλα ονόματα, μια αφορμή για αναπλάσεις στην πόλη της Ελευσίνας ή μια όχι και τόσο ορατή παρέμβαση στην τοπική κοινότητα; Τα ερωτήματα για τη μέχρι τώρα πορεία της Ελευσίνα2021 είναι πολλά και το νέο Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα που ανέλαβε στα τέλη Ιουλίου κάλεσε πριν λίγες μέρες τους δημοσιογράφους σε μια συνάντηση ενημέρωσης.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασαν τα μέλη του ΔΣ, τους μήνες αυτούς έδωσαν προτεραιότητα στο να λυθούν μια σειρά γραφειοκρατικά ζητήματα που αντιμετώπιζε η εταιρεία και προκύπτουν κατά κύριο λόγο από τον υβριδικό χαρακτήρα της ως Ανώνυμη Δημοτική Εταιρία και τη σχετική νομοθεσία. Όπως ανέφερε η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Σοφία Αυγερινού – Κολώνια, χάρη στην πολύ σημαντική συμβολή της ηγεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού (και συγκεκριμένα της Υπουργού Μυρσίνης Ζορμπά και του Υφυπουργού Κώστα Στρατή) κατάφεραν την απαλλαγή της εταιρείας από την φορολόγηση των επιχορηγήσεων, την υπαγωγή των χορηγιών στο καθεστώς της πολιτιστικής χορηγίας ώστε να μη φορολογούνται οι  χορηγίες ιδιωτών και την απαλλαγή των καλλιτεχνών από την παροχή εγγυητικών επιστολών συμμετοχής και καλής εκτέλεσης που απαιτούσε ο νόμος και αποθάρρυναν, όπως είναι ευνόητο, ξένους και Έλληνες καλλιτέχνες από τη συμμετοχή. Παράλληλα, και πάντα σε συνεργασία με το Δήμο Ελευσίνας, κατάφεραν να στελεχώσουν την εταιρεία με το ελάχιστο απαραίτητο προσωπικό και να βρουν χώρο στέγασης.

Στόχος της Ελευσίνας 2021 δεν είναι ένα φεστιβάλ αλλά η πόλη της Ελευσίνας και η  «Μετάβαση (στην EUphoria)», δηλαδή η παρακαταθήκη που αφήνει ο θεσμός σε τοπικό επίπεδο με επίκεντρο τους πολίτες έχοντας πάντα κατά νού ότι το μεγαλύτερο ρίσκο που μπορεί να αντιμετωπίσει ο θεσμός είναι η άνιση κατανομή των δράσεων ανάμεσα στον «ελιτισμό» και στον «λαϊκισμό».

Ακούγοντας την ανάλυση του ΔΣ -σημειωτέον του τρίτου που αλλάζει, καθότι η θητεία που προβλεπόταν από τις αρχικές καταστατικές αποφάσεις ήταν ετήσια (!), αλλά πλέον αιτήθηκαν και αποφασίστηκε η λήξη της θητείας του παρόντος το 2022- νιώθεις για μια ακόμη φορά σε αυτήν τη χώρα να συμμετέχεις σε ένα καφκικό δρώμενο. Αναρωτιέσαι πώς είναι δυνατόν από το 1985 που εμπνεύστηκε το θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας η Μελίνα Μερκούρη και με δύο Ελληνικές πόλεις να έχουν υποδεχθεί το θεσμό στο παρελθόν να μην θεωρείται δεδομένη η βασική τεχνογνωσία για την απρόσκοπτη λειτουργία των διαδικασιών και κάθε φορά να πρέπει οι αρμόδιοι να αναλώνονται σε ζητήματα που δεν έχουν να κάνουν με τον ουσιαστικό ρόλο της στρατηγικής που ένας τέτοιος θεσμός απαιτεί. Ποιός ελέγχει σε επίπεδο κεντρικής εξουσίας τι έχει γίνει ως τώρα από την εποχή που ανέλαβε η εταιρεία; Πώς γίνεται μετά να μιλάμε για χάραξη πολιτιστικής πολιτικής και για ευκαιρίες ανάπτυξης πολιτιστικού τουρισμού και παρέμβασης στην τοπική οικονομία που αποτελούν ζητούμενα του θεσμού σε Ευρωπαϊκό επίπεδο;

<em>Ο Juan Sandoval (πρώτος αριστερά) με Ελευσίνιους ναυπηγούς ©Constantinos Theodorou, Eleusis 2021</em>
Ο Juan Sandoval (πρώτος αριστερά) με Ελευσίνιους ναυπηγούς ©Constantinos Theodorou, Eleusis 2021

Η πορεία των υποδομών

Στο διαταύτα πάντως, φαίνεται να ανοίγει ο δρόμος για τη διεκπεραίωση της αδειοδότησης και την άμεση έναρξη εργασιών της αποκατάστασης της πρώην βιομηχανίας χρωμάτων ΙΡΙΣ 1 και 2 που αποτελεί βασικό χώρο της διοργάνωσης σύμφωνα με το φάκελο μαζί με την Ελαιουργική, για την οποία όμως ακόμη υπάρχουν κωλύματα και εξετάζεται και Plan 2. Έχουν γίνει ήδη κινήσεις για την αγορά του χειμερινού κινηματογράφου Ελευσίς, που έχει μάλιστα ιδιαίτερη αρχιτεκτονική ταυτότητα, αλλά και για το συντονισμό των υπουργείων που εμπλέκονται ώστε να προχωρήσει η μελέτη για την εικόνα της πόλης (κυκλοφορία, ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων κλπ.).

Οι Περίπατοι της EUphoria εισάγουν τους συμμετέχοντες στην κεντρική ιδέα, τη φιλοσοφία και την αποστολή της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. 
Οι Περίπατοι της EUphoria εισάγουν τους συμμετέχοντες στην κεντρική ιδέα, τη φιλοσοφία και την αποστολή της Ελευσίνας 2021 Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. 

Η φιλοσοφία του θεσμού

Ως προς τη φυσιογνωμία της διοργάνωσης κρατάμε τα όσα είπε ο Άρης Καλαντίδης, μέλος του ΔΣ, καθηγητής Διαχείρισης Τόπων (Place Management) στο Manchester Metropolitan University και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Inpolis Urbanism στο Βερολίνο, εταιρείας συμβούλων σε τοπικά αναπτυξιακά προγράμματα, με επικέντρωση στην πολιτιστική και δημιουργική οικονομία. Στόχος της Ελευσίνας 2021 δεν είναι ένα φεστιβάλ αλλά η πόλη της Ελευσίνας και η «Μετάβαση (στην EUphoria)», δηλαδή η παρακαταθήκη που αφήνει ο θεσμός σε τοπικό επίπεδο με επίκεντρο τους πολίτες έχοντας πάντα κατά νού ότι το μεγαλύτερο ρίσκο που μπορεί να αντιμετωπίσει ο θεσμός είναι η άνιση κατανομή των δράσεων ανάμεσα στον «ελιτισμό» και στον «λαϊκισμό».

Αναρωτιέσαι πώς είναι δυνατόν από το 1985 που εμπνεύστηκε το θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας η Μελίνα Μερκούρη και με δύο Ελληνικές πόλεις να έχουν υποδεχθεί το θεσμό στο παρελθόν να μην θεωρείται δεδομένη η βασική τεχνογνωσία για την απρόσκοπτη λειτουργία των διαδικασιών και κάθε φορά να πρέπει οι αρμόδιοι να αναλώνονται σε ζητήματα που δεν έχουν να κάνουν με τον ουσιαστικό ρόλο της στρατηγικής που ένας τέτοιος θεσμός απαιτεί.

Όπως έχει δείξει και η διεθνής εμπειρία, η εξίσωση δεν είναι πάντα εύκολη (τι σημαίνει θέαμα για όλους, πώς ένα «εναλλακτικό» πρόγραμμα μπορεί παρόλα αυτά να αναδείξει έναν προορισμό, πόσο σημαντικές είναι οι υποδομές και πόσο το όραμα κλπ.), αλλά το γεγονός ότι ο προβληματισμός αυτός μπαίνει εξαρχής στο τραπέζι, και μάλιστα από το ΔΣ του θεσμού και όχι μόνο από την καλλιτεχνική διεύθυνση, είναι από μόνο του σημαντικό. Ήδη γίνονται σημαντικές «αφανείς» δράσεις, όπως προγράμματα με τους εφήβους της Ελευσίνας. Στο πλαίσιο του «πολιτισμού» εντάσσονται πέρα από τις καθαρά καλλιτεχνικές δράσεις και δρώμενα που αφορούν στην αρχιτεκτονική, στην αρχαιολογία, στην πολιτιστική κληρονομιά, στη διατροφή, ενώ ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στο να εμπλακεί η τοπική κοινωνία, και όλες οι κοινωνικές ομάδες της περιοχής, πρόσφυγες, Ρομά κλπ.

Επίσης στο άμεσο μέλλον θα δοθεί έμφαση στη συνεργασία με τους γειτονικούς δήμους για την ανάπτυξη σχέσεων για άμεσες δράσεις και την εφαρμογή μιας νέας προοπτικής ανάπτυξης της περιοχής.

Σχετικά Θέματα