Άποψη

documenta14: μαθαίνοντας σε χρόνο αόριστο

Από -

Με ποιον τρόπο επιλέγει να μάθει η documenta από την Αθήνα και τι μάθαμε εμείς μέχρι στιγμής από εκείνη; Κάποιες πρώτες σκέψεις με αφορμή τα εγκαίνια του πολυσυζητημένου προγράμματος δημοσίων δράσεων στο Πάρκο Ελευθερίας.

Ojo de gusano: Don’t Look Down (Ojo de gusano: Μην κοιτάς κάτω), Regina José Galindo, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Ojo de gusano: Don’t Look Down (Ojo de gusano: Μην κοιτάς κάτω), Regina José Galindo, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

«Νιώθω την αγωνία σας που ένα alien προσγειώθηκε στην πόλη σας.» Σκέφτομαι συχνά την παρομοίωση της Maria Hlavajova, καλλιτεχνικής διευθύντριας του BAK της Ουτρέχτης, για την documenta14 απαντώντας σε ερώτηση του κοινού σε πρόσφατη ομιλία της στην Αθήνα. Η Hlavajova συνέχισε μιλώντας για το πώς η διεθνής μπιενάλε Manifesta κατέστρεψε τη σκηνή της Λιουμπλιάνα μετά την εκεί διεξαγωγή της. Χωρίς να υιοθετώ την καταστροφολογία του δεύτερου σκέλους (ή τον πανταχού παρόντα μύθο της ενέργειας της τοπικής σκηνής), όντως πολλοί από μας αισθάνονται την πίεση της παρουσίας αυτού του ξένου σώματος στην πόλη, το οποίο δεν παύει να ασκεί την εξουσία ενός μεγάλου θεσμού παρότι ταυτίζεται με τα καταπιεσμένα υποκείμενα, δίνει έμφαση στην ποιητική του σώματος και ενδύεται το ρόλο του αδαούς (είμαστε ανίδεοι, ακούσαμε τον καλλιτεχνικό διευθυντή της documenta14 Adam Szymczyk να λέει στο Πάρκο Ελευθερίας) ή ακόμη και του θύματος (η αυτοθυματοποίηση ως ένας τρόπος να αντιμετωπίσει την εγχώρια κριτική που ούτως ή άλλως γίνεται με πολύ προβληματικούς όρους).

Έναρξη του Προγράμματος Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Περίπατος σε Τόπους Ελευθερίας και Βασανισμού στην Αθήνα. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Έναρξη του Προγράμματος Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Περίπατος σε Τόπους Ελευθερίας και Βασανισμού στην Αθήνα. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Η τόσο υπερβολική που μοιάζει σχεδόν ενορχηστρωμένη επίθεση μερίδας του Tύπου στην documenta με αφορμή την αριστερή ρητορική στο πρόσφατο πρόγραμμα δημοσίων δράσεων «Ασκήσεις Ελευθερίας» με ανεκδιήγητα κείμενα και θεωρίες συνομωσίας για τη σχέση του θεσμού με τον ΣΥΡΙΖΑ (!) καταρχήν αγνοεί παντελώς το διάλογο των μεγάλων εκθέσεων σύγχρονης τέχνης με ριζοσπαστικές πολιτικές θεωρίες που αποτελεί κοινό τόπο για όσους έχουν επισκεφτεί αντίστοιχες διοργανώσεις την τελευταία 15αετία τουλάχιστον. Κυρίως όμως αποπροσανατολίζει τη συζήτηση από μια ουσιαστική θεσμική κριτική, όπως άλλωστε κάνουν και διάφορες δηλώσεις ειδικών που έσπευσαν είτε να υπερασπιστούν τη documenta με ρομαντικά και αυτονόητα επιχειρήματα είτε να θολώσουν ακόμη περισσότερο τη συζήτηση υποστηρίζοντας την αυτονομία της τέχνης ή αμφιβάλλοντας αν μη αμιγώς καλλιτεχνικές δράσεις όπως αυτές που είδαμε στο Πάρκο Ελευθερίας έχουν χώρο σε μια έκθεση...

Έναρξη του Προγράμματος Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Κωστής Κορνέτης. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης.
Έναρξη του Προγράμματος Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Κωστής Κορνέτης. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης.

Η θεσμική κριτική της documenta και του τρόπου που συνομιλεί με το τοπικό πεδίο μένει (και πρέπει) να γίνει καθώς ξεδιπλώνεται η δράση της και κυρίως μετά την ολοκλήρωσή της, καθότι δεν γνωρίζουμε με ποιόν τρόπο θα ενσωματώσει τελικά στην έκθεση τα όσα έμαθε από την Αθήνα. Μέχρι τότε βέβαια, και με την έμφαση που δίνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής της στο κομμάτι του «working», όπως είπε πρόσφατα στη συνέντευξη Τύπου του ΕΜΣΤ αναφερόμενος στον «working title» Learning from Athens, μπορούν να εξαχθούν κάποια πρώτα συμπεράσματα. Ο Szymczyk δήλωσε ότι η έμφαση δίνεται στο ότι εργάζονται στην Αθήνα με στόχο η documenta 14 να μην είναι απλά μια έκθεση αλλά μια μεγαλύτερη performative πράξη / πείραμα που θα επηρεάσει την καλλιτεχνική παραγωγή και την αλλαγή του status quo. Ένας τρόπος που θα μπορούσε να συμβάλει σε αυτή την αλλαγή, συνέχισε, είναι το γεγονός ότι 100 περίπου καλλιτέχνες θα έρθουν στην Αθήνα και θα δουν με νέα ματιά τα όσα συμβαίνουν εδώ.

Attempt. Come. Γεωργία Σαγρή (Απόπειρα. Έλα), Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Attempt. Come. Γεωργία Σαγρή (Απόπειρα. Έλα), Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Ως προς το σημείο αυτό, περιμένουμε πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις στη συνέχεια, γιατί ο τρόπος που χειρίστηκαν οι «Ασκήσεις Ελευθερίας» την πολυσυζητημένη εμπλοκή τους με τη Χούντα σε πολλές περιπτώσεις ήταν υπερβολικά νοσταλγικό-συναισθηματικός και σίγουρος, αναπαράγοντας εύκολα νοήματα αντί να ενεργοποιούν περιοχές όπου η ιστορία είναι εύθραυστη και ρευστή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το λεξικό της ελληνικής στρατιωτικής χούντας LTI - Lingua Tertii Imperii του Daniel G. Andujar, το οποίο μάλιστα ως η μόνη έκδοση των «Ασκήσεων Ελευθερίας» αποκτούσε και μια επιπλέον βαρύτητα. Αυτή η απλοϊκή και επιφανειακή καταγραφή της χούντας μέσω εικόνων αρχειακού υλικού που σε ορισμένες περιπτώσεις αντιπαραβάλλονται με εικόνες αρχαίων αγαλμάτων με τις οποίες παρουσιάζουν οπτικές ομοιότητες δεν προτείνει μια διαφορετική ανάγνωση της ιστορίας αλλά μένει σε μια παραγωγή πρώτου επιπέδου οπτικών συνδέσεων.

Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Ανδρέας Αγγελιδάκης, Antonio Negri, Paul B. Preciado. Φωτο: Στάθης Μαμαλάκης
Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Ανδρέας Αγγελιδάκης, Antonio Negri, Paul B. Preciado. Φωτο: Στάθης Μαμαλάκης

Αντιθέτως ,το «Red Star, Crescent Moon/after Sohail Daulatzai» του Naeem Mohaiemen, ό,τι πιο ενδιαφέρον είδα προσωπικά στις «Ασκήσεις Ελευθερίας», πατάει στην πιο ουσιαστική παράδοση έργων που δουλεύουν με αρχεία εξερευνώντας ιστορίες της αριστεράς και των χαμένων ουτοπιών με αναφορές στο Μπαγκλαντές των 70s που έχουν πολλά να πουν ακόμη και για την Αθήνα του σήμερα, μέσω όμως μιας αβίαστης προβολής στοιχείων από ένα άλλο πλαίσιο στην τοπική συνθήκη. Το να έρθει κάποιος καλλιτέχνης από το εξωτερικό να σκεφτεί την τοπική ιστορία και πολιτική είναι προφανώς θεμιτό. Το θέμα είναι με ποιόν τρόπο γίνεται αυτό. Το κατά πόσο δηλαδή προχωρά σε μια επεξεργασία πέρα από το αρχικό «ξάφνιασμα» από μια σειρά άγνωστες σε αυτόν/η εικόνες και δεν μένει σε μια επιδερμική ερμηνεία της τοπικής ιστορίας.

Educación Cívica (Αγωγή του Πολίτη), Sergio Zevallos, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Educación Cívica (Αγωγή του Πολίτη), Sergio Zevallos, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Παρεμβάσεις όπως η περφόρμανς «Educación Cívica / Εκπαίδευση στην Κοινωνία των Πολιτών» του Sergio Zevallos, όπου στρατιώτες – χορευτές αμφιταλαντεύονται ανάμεσα στη βία, το συρτάκι και το αγκάλιασμα, ή η ομιλία της Νένης Πανουργιά «Χρονοτόποι / Δυστοπικές Γεωμετρίες / Γεωγραφίες Τρόμου», μια έντονα συγκινησιακά φορτισμένη ξενάγηση από το Πάρκο Ελευθερίας στη Μακρόνησο ενεργοποιούν ήδη χωνεμένες  αντιλήψεις και δεν δημιουργούν μετατοπίσεις στην κατεύθυνση που «υπόσχεται» το κείμενο των «Ασκήσεων». Πόσο παραγωγικό είναι τελικά να θυμηθούμε σε ένα τέτοιο συγκινησιακό πλαίσιο την ούτως ή άλλως ηρωοποιημένη και μυθοποιημένη ιστορία της ελληνικής αριστεράς και πόσο διαφέρει από τις μνήμες του εορτασμού της επετείου του Πολυτεχνείου στα σχολεία της Ελλάδας του '80 και τα διαβάσματα της Άλκης Ζέη με τα οποία μεγαλώσαμε; 

Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Jack Halberstam. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Jack Halberstam. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Αν προσθέσουμε σε αυτό το νοσταλγικό ξαναδιάβασμα της αντίστασης τις αναπόφευκτες αρχαιοελληνικες αναφορές και μια υπερβάλλουσα επιτελεστικότητα και θεατρικότητα που διέτρεχε πολλές από τις παρουσιάσεις ρέποντας προς την εύκολη συγκίνηση και το ρομαντισμό, η πρώτη αίσθηση που έχουμε από τη σχέση της documenta14 με το τοπικό είναι μια αισθητηριακή και εξωτική εικόνα της Αθήνας που μοιάζει να ποντάρει σε δυνατές, γοητευτικές εικόνες φτιαγμένες για να σαγηνεύσουν ένα διεθνές κοινό.

Η έμφαση στη σωματικότητα και την ανάδειξη των συναισθημάτων έχει ενδιαφέρον ως προσέγγιση, το ίδιο και κάποιες κατευθύνσεις θεσμικής κριτικής όπως αυτές που εισάγει η διεισδυτική παρέμβαση της Clementine Delisse στο περιοδικό South, μένουν όμως προς το παρόν σε ένα επίπεδο εντυπώσεων, ως μέρος αυτού του πολύχρωμου, εορταστικού αντιαποικιακού/αντικαπιταλιστικού μετώπου ενός «τρανς Νότου». Το ίδιο συμβαίνει και με την ανάδειξη του queer, μια ουσιαστική παρέμβαση για την πόλη σε μια φοβική εποχή, που κι αυτό όμως εξωτικοποιείται με το βλέμμα στραμμένο προς ένα διεθνές ακροατήριο αναδεικνύοντάς το π.χ. σε διάλογο με τη Σωτηρία Μπελλου και τα ρεμπέτικα!

 Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Wet Dreams Water Ritual, μια βραδιά με την Annie Sprinkle και την Beth Stephens. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Wet Dreams Water Ritual, μια βραδιά με την Annie Sprinkle και την Beth Stephens. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Περιμένουμε να δούμε πώς θα ξεδιπλωθεί ο διάλογος με την κληρονομιά των αυτοχθόνων που τέθηκε ως κεντρικό σημείο για τη documenta και ελπίζουμε να μη μείνει στο πεδίο του προφανούς και των περιγραφικών συμβολισμών, όπως το να στήσεις μια μαρμάρινη σκηνή με αναφορές στους πρόσφυγες και στις κατοικίες των ιθαγενών του Καναδά στο λόφο του Φιλοπάππου ή να φορέσεις ένα μανδύα στον Τόνι Νέγκρι.

Η πρώτη αίσθηση που έχουμε από τη σχέση της documenta14 με το τοπικό είναι μια αισθητηριακή και εξωτική εικόνα της Αθήνας που μοιάζει να ποντάρει σε δυνατές, γοητευτικές εικόνες φτιαγμένες για να σαγηνεύσουν ένα διεθνές κοινό.

Αυτή η υπερβολική εμπιστοσύνη στο αισθητηριακό κομμάτι της εμπειρίας έχει κι ένα επίπεδο αφέλειας, αν κρίνουμε από την έμφαση που δόθηκε στον τρόπο με τον οποίο η εγκατάσταση DEMOS του Ανδρέα Αγγελιδάκη θα λειτουργούσε ως καταλυτικό στοιχείο στη Βουλή των Σωμάτων αποφεύγοντας «την αντιμετώπιση του κοινού ως αισθητικού επισκέπτη ή νεοφιλελεύθερου καταναλωτή». Παρότι η αρχιτεκτονική συντέλεσε στο να νιώσουμε κάποιες φορές «ένα σώμα» με τους λοιπούς παρευρισκόμενους, αντίστοιχες συνθήκες θέασης έχουμε δει σε αρκετές μεγάλες εκθέσεις, ενώ η διπλή αναφορά του αρχιτέκτονα στις πολυκατοικίες και τα ερείπια μας φάνηκε εξίσου σχηματική και περιγραφική, όπως και το αντίστοιχο σαλόνι («Crash Pad») που είχε δημιουργήσει πριν μερικά χρόνια και είχε φιλοξενήσει σε παρόμοιες συνθήκες τις παράλληλες εκδηλώσεις της 8η Biennale του Βερολίνου. Το άνοιγμα του κτιρίου του Κέντρου Τεχνών προς το Μουσείο Αντιδικτατορικού Αγώνα και οι τρύπες στις ψευδοροφές ήταν πολύ πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της παρέμβασης του Αγγελιδάκη.

Επιτάφιος 2, Άντζελα Μπρούσκου ‒ Θέατρο Δωματίου, θεατρική ομάδα και MiniMaximum ImproVision, μουσική ομάδα αυτοσχεδιασμού, περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Επιτάφιος 2, Άντζελα Μπρούσκου ‒ Θέατρο Δωματίου, θεατρική ομάδα και MiniMaximum ImproVision, μουσική ομάδα αυτοσχεδιασμού, περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Παρότι επιλέγει να ταυτιστεί με τον «trans νότο», να δώσει λόγο στον άλλο, τον αντιφρονούντα, να διαταράξει το status quo, η documenta δεν παύει να είναι ένας μέγα-θεσμός που έρχεται σε μια μικρή περιφερειακή σκηνή με πολλές παθογένειες που ζει αυτήν την εποχή τα 15 λεπτά δημοσιότητας ως ένα νότιο πείραμα δημιουργικότητας και ευελιξίας σε καιρούς κρίσης. Γιατί ήρθε λοιπόν να μάθει από την Αθήνα; Με ποιον τρόπο συνδιαλέγεται με την τοπική σκηνή; Σε πόσους και ποιους κρίκους της αλυσίδας παραγωγής δίνει λόγο και σημασία; Τι θα μείνει στη διεθνή βιβλιογραφία από την τοπική εικαστική παραγωγή (γιατί καλώς η κακώς, κυρίαρχη ή «επαναστατική», η documenta θα παραμένει στο μέλλον ένα σημείο αναφοράς στον τρόπο με τον οποίο γράφεται η ιστορία);

Ojo de gusano: Don’t Look Down (Ojo de gusano: Μην κοιτάς κάτω), Regina José Galindo, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης
Ojo de gusano: Don’t Look Down (Ojo de gusano: Μην κοιτάς κάτω), Regina José Galindo, Περφόρμανς, 2016. Φωτό: Στάθης Μαμαλάκης

Προφανώς η documenta δεν μπορεί να χωρέσει όλους τους ενδιαφέροντες Έλληνες καλλιτέχνες και θεωρητικούς. Με τον τρόπο εργασίας και τον τίτλο εργασίας που διάλεξε όμως έχει μια ευθύνη απέναντι στην «εκπροσώπηση» της Αθήνας έστω και ως μια πόλη – σύμβολο σε ένα συγκεκριμένο momentum. Και εδώ η documenta έχει πολλά να σκεφτεί ως προς το πώς (και εάν) αμφισβητεί τους αποκιοκρατικούς και οριενταλιστικούς μηχανισμούς με τη στάση της (ειδικά όταν χρησιμοποιεί το αντιαποικιοκρατικό στοιχείο ως σημαία).

Συμμετέχουν σημαντικοί Έλληνες καλλιτέχνες και θεωρητικοί της τέχνης στο διάλογο; Με ποια κριτήρια έχουν επιλεχθεί; Σε τι θέσεις και ρόλους έχει χρησιμοποιηθεί το τοπικό δυναμικό; Αρκεί η συνεργασία με τους θεσμούς σε μια χώρα που η συμβολή τους στην παραγωγή γνώσης στον τομέα της σύγχρονης τέχνης αφορά μια πολύ περιορισμένη και συγκεκριμένη πτυχή της όλης εικόνας;

Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Niillas Somby, Linnea Dick. Φωτο: Στάθης Μαμαλάκης
Εγκαίνια των Δημόσιων Δράσεων της documenta 14 στο Πάρκο Ελευθερίας. Niillas Somby, Linnea Dick. Φωτο: Στάθης Μαμαλάκης

Ποια Αθήνα θα δουν οι επισκέπτες από το εξωτερικό; Σε ποιο βαθμό το γοητευτικό μείγμα αρχαιότητας, κρίσης, αντίστασης και ρεμπέτικων θα επιβεβαιώσει ή θα μετατοπίσει τις ήδη υπάρχουσες αντιλήψεις τους; Πόση σημασία έχει τελικά να ασχοληθείς με το ταγκ «Παρακαλώ μην μας εξωτικοποιείτε» που έγραψαν κάποιοι για τη documenta στους τοίχους του project space της Καλών Τεχνών, όταν κείμενα όπως αυτό του επιμελητή του προγράμματος δημοσίων δράσεων Paul B. Preciado στη Liberation παρουσιάζουν με τον πλέον γλαφυρό τρόπο τον εξωτισμό που ασκεί το τοπίο της κρίσης ως κατεξοχήν τόπου φαντασίωσης για τη δημιουργία μιας αντίστασης στο διεθνές σκηνικό της κατάρρευσης της δημοκρατίας, της αξιοπρέπειας και του κράτους πρόνοιας;

Σχετικά Θέματα

Εντυπώσεις από τη documenta 14 στο Κάσελ - μέρος γ’

12/06/2017

Εντυπώσεις από τη documenta 14 στο Κάσελ - μέρος γ’

Λίγη ακόμη documenta 14 πριν επιστρέψουμε στην Αθήνα, ενώ η έκθεση άνοιξε και επίσημα τις πόρτες της το Σάββατο 10/6 παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου, του Δημάρχου Αθηναίων Γιώργο Καμίνη και των Γερμανών ομολόγων τους.

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση

08/06/2017

Η documenta14 ετοιμάζεται για τα εγκαίνια στο Κάσελ και το «αθηνόραμα» έκανε ήδη μια πρώτη βόλτα στην έκθεση

Πρώτες εντυπώσεις από την έκθεση που άνοιξε χθες για τους δημοσιογράφους και εγκαινιάζεται στις 10 Ιουνίου.

Μέγαρο, documenta 14 και μουσικές του 20ού αιώνα (Γκουρέτσκι, Χρήστου, Παιρτ)

19/05/2017

Μέγαρο, documenta 14 και μουσικές του 20ού αιώνα (Γκουρέτσκι, Χρήστου, Παιρτ)

Με μουσικές του 20ού αιώνα γέμισε το Μέγαρο Μουσικής τον περασμένο Απρίλη.

10 πράγματα που έμαθα στο Κάσελ για την documenta14

15/05/2017

10 πράγματα που έμαθα στο Κάσελ για την documenta14

Βρέθηκα στη γενέτειρα της διεθνούς έκθεσης ένα μήνα πριν τα γερμανικά της εγκαίνια (στις 10/6) και πήρα τουλάχιστον δέκα «μαθήματα» για το τι σημαίνει documenta14.

Πώς είναι να έχεις να διαχειριστείς την επικοινωνία μιας έκθεσης 1.000.000 επισκεπτών;

09/05/2017

Πώς είναι να έχεις να διαχειριστείς την επικοινωνία μιας έκθεσης 1.000.000 επισκεπτών;

Η διευθύντρια επικοινωνίας της documenta 14 Henriette Gallus θεωρεί ότι η φετινή έκθεση δοκιμάζει πόσο μπορεί κανείς να κάμψει έναν θεσμό πριν αυτός αρχίσει να σπάει.

Adam Szymczyk: «Η documenta δεν ήρθε στην Αθήνα για να κάνει ανακαλύψεις. Η Αθήνα είναι ένας καταπληκτικός τόπος, απ' τον οποίο να μιλάς»

02/05/2017

Adam Szymczyk: «Η documenta δεν ήρθε στην Αθήνα για να κάνει ανακαλύψεις. Η Αθήνα είναι ένας καταπληκτικός τόπος, απ' τον οποίο να μιλάς»

Συναντήσαμε τον καλλιτεχνικό διευθυντή της documenta14 και μιλήσαμε για τις βασικές ιδέες της έκθεσης αλλά και τον αντίκτυπο της μετακίνησης του θεσμού στην Αθήνα.

Τερζόπουλος και Χιλλ στην Documenta 14

25/04/2017

Τερζόπουλος και Χιλλ στην Documenta 14

Από τα λιγοστά ελληνικά θέατρα που συμμετέχουν στη διεθνή οργάνωση, το Άττις του Θόδωρου Τερζόπουλου παρουσιάζει απόψε, Κυριακή 18 Ιουνίου την περφόρμανς "Ιοκάστη post mortem" στο πλαίσιο της Documenta 14.

«Eπίκυκλος» και «Project 21» του Γιάννη Χρήστου στο πλαίσιο της documenta 14

20/04/2017

«Eπίκυκλος» και «Project 21» του Γιάννη Χρήστου στο πλαίσιο της documenta 14

Mια περφόρμανς του Spinario Ensemble εμπνευσμένη από το έργο του μεγάλου Έλληνα συνθέτη

12 ώρες «Documenta 14»… χωρίς αντίτιμο!

19/04/2017

12 ώρες «Documenta 14»… χωρίς αντίτιμο!

Ένα μετα-Πασχαλινό δώρο από την κορυφαία έκθεση σύγχρονης τέχνης, που για μια ολόκληρη μέρα ανοίγει τους κεντρικούς της χώρους με ελεύθερη είσοδο.

Ο Naeem Mohaiemen μιλά για την ταινία που γύρισε στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού στο πλαίσιο της documenta14

12/04/2017

Ο Naeem Mohaiemen μιλά για την ταινία που γύρισε στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού στο πλαίσιο της documenta14

Ο διεθνούς φήμης καλλιτέχνης και συγγραφέας από το Μπαγκλαντές μας μιλά για την απόφασή του να γυρίσει μια ταινία στο αεροδρόμιο του Ελληνικού και το στοίχημα μιας διεθνούς Αριστεράς.

«Ώρα για ιστορία» από τη Μαίρη Ζυγούρη στη documenta 14, ναι, αλλά με ποιούς όρους;

11/04/2017

«Ώρα για ιστορία» από τη Μαίρη Ζυγούρη στη documenta 14, ναι, αλλά με ποιούς όρους;

Η performance της Μαίρης Ζυγούρη «Το Περικύκλωμα: Κοκκινιά 1979-Κοκκινιά 2017 Μ.Κ/Μ.Ζ» την περασμένη Κυριακή στο Μνημείο Μπλόκο Κοκκινιάς στο πλαίσιο της documenta 14 θέτει ερωτήματα για το πώς ενεργοποιείται η ιστορία.

Άλογα, τσολιάδες και ένα πλήθος φιλότεχνων κατέλαβαν τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου

11/04/2017

Άλογα, τσολιάδες και ένα πλήθος φιλότεχνων κατέλαβαν τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου

Δείτε φωτογραφίες από τα δρώμενα που έλαβαν χώρα στη διάρκεια (αλλά όχι απαραίτητα στο πλαίσιο) της documenta 14.

Documenta 14: Μπήκαμε πρώτοι στην κορυφαία έκθεση τέχνης!

06/04/2017

Documenta 14: Μπήκαμε πρώτοι στην κορυφαία έκθεση τέχνης!

Λίγο προτού παραδοθούμε στους ρυθμούς της Documenta 14 (από 8/4 έως μέσα Ιουλίου), της σημαντικότερης έκθεσης σύγχρονης τέχνης στον κόσμο που κάνει απόβαση στην Αθήνα, επισκεπτόμαστε πρώτοι τους δύο βασικούς εκθεσιακούς χώρους και φτιάχνουμε έναν οδηγό πλοήγησης.

Τα δώρα της documenta και οι παθογένειες των θεσμών μας

21/03/2017

Τα δώρα της documenta και οι παθογένειες των θεσμών μας

Με ανάμικτα συναισθήματα παρακολουθήσαμε τη συνέντευξη Τύπου του Δήμου της Αθήνας, με την αφορμή την ανακοίνωση των πολιτιστικών φορέων της πόλης που θα συνεργαστούν με τη documenta.  

H documenta14 απλώνεται σε πάνω από 40 χώρους στην Αθήνα: δείτε που θα φιλοξενηθεί

21/03/2017

H documenta14 απλώνεται σε πάνω από 40 χώρους στην Αθήνα: δείτε που θα φιλοξενηθεί

Ανακοινώθηκαν σήμερα οι 47 δημόσιοι χώροι και ιδρύματα της πόλης όπου θα φιλοξενήσουν τα εκατοντάδες έργα τέχνης 160 περίπου ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών οι οποίοι θα συμμετάσχουν στην έκθεση.

Συνεργασία με το ΕΜΣΤ ανακοίνωσε η documenta. 5.000 ξένοι επισκέπτες αναμένονται στα εγκαίνια

07/03/2017

Συνεργασία με το ΕΜΣΤ ανακοίνωσε η documenta. 5.000 ξένοι επισκέπτες αναμένονται στα εγκαίνια

Το πολιτιστικό γεγονός της χρονιάς που αναμένεται σε ένα μήνα στην Αθήνα ανοίγει κάποια από τα χαρτιά του.

Το Γκαίτε συνεχίζει το αφιέρωμα στη documenta με σημαντικούς guests

23/02/2017

Το Γκαίτε συνεχίζει το αφιέρωμα στη documenta με σημαντικούς guests

Ενώ έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για τα εγκαίνια της documenta14, το Γκαίτε εστιάζει στην ιστορία της κορυφαίας έκθεσης και όχι μόνο.

«Κείμενα» από τη documenta 14 και την ΕΡΤ

10/01/2017

«Κείμενα» από τη documenta 14 και την ΕΡΤ

Τα «Κείμενα» είναι μια εβδομαδιαία εκπομπή προβολής ταινιών που σκοπό έχει να επεκτείνει το βεληνεκές της documenta 14 στα σπίτια των τηλεθεατών.

Με νέες δημόσιες δράσεις επιστρέφει η documenta 14

22/11/2016

Με νέες δημόσιες δράσεις επιστρέφει η documenta 14

Οι δράσεις της documenta 14 συνεχίζονται δυναμικά με πλούσιο πρόγραμμα για τις 23–30 Νοεμβρίου.

«Ανοιχτές Κοινότητες» στη documenta14

25/10/2016

«Ανοιχτές Κοινότητες» στη documenta14

Τρεις από τις «Ανοιχτές Κοινότητες» που θα λειτουργούν ως αυτοδίδακτα και αυτο-οργανωμένα μικρο-κοινά συστήνονται στο κοινό στις 25–27 Οκτωβρίου.

All-day & night γνωριμία με τη documenta στο Γκαίτε

18/10/2016

All-day & night γνωριμία με τη documenta στο Γκαίτε

Το Ινστιτούτο Γκαίτε αναλαμβάνει να μας μυήσει στην ιστορία του κορυφαίου εικαστικού θεσμού, αρχίζοντας με ένα ολοήμερο event, το Σάββατο 22/10 που περιλαμβάνει από προβολές και ομιλίες μέχρι DJ set.

Paul B. Preciado, documenta14: «Αν δεν εξασκήσουμε την ελευθερία θα τη χάσουμε»

07/09/2016

Paul B. Preciado, documenta14: «Αν δεν εξασκήσουμε την ελευθερία θα τη χάσουμε»

Ο επιμελητής του Προγράμματος Δημοσίων Δράσεων της documenta14 μας μιλά για τις «Ασκήσεις Ελευθερίας» και τη Βουλή των Σωμάτων που στήνεται στο Κέντρο Τεχνών στο Πάρκο Ελευθερίας του Δήμου Αθηναίων (14-24/9).

Hila Peleg: «Η documenta 14 πρέπει να ενεργοποιήσει εκ νέου τις κριτικές καλλιτεχνικές παραδόσεις»

11/02/2016

Hila Peleg: «Η documenta 14 πρέπει να ενεργοποιήσει εκ νέου τις κριτικές καλλιτεχνικές παραδόσεις»

Η ιδρύτρια του πρωτοπόρου ως προς την δια-καλλιτεχνική αξιοποίηση ιστορικών ντοκουμέντων Berlin Documentary Forum και μέλος πλέον της επιμελητικής ομάδας της documenta 14 μιλά στη Δέσποινα Ζευκιλή για τα «ζωντανά ντοκουμέντα» και τα έργα τέχνης που δημιουργούν ένα χώρο όπου η ιστορία είναι εύθραυστη.

Monika Szewczyk: «Η documenta 14 μοιάζει με μια “πραγματική αλληγορία” για τον κόσμο»

08/10/2015

Monika Szewczyk: «Η documenta 14 μοιάζει με μια “πραγματική αλληγορία” για τον κόσμο»

Ερχόμενη από το Σικάγο της community art στο λόφο του Φιλοπάππου για να μάθει από την Αθήνα, η επιμελήτρια της documenta 14 μας δίνει τη δική της άποψη για το στοίχημα του Adam Szymczyk, αλλά και για την επιμέλεια γενικότερα.

Hendrik Folkerts: «αντί να παρέχει μια ενιαία συνεκτική αφήγηση, η documenta 14 γίνεται performative»

18/03/2015

Hendrik Folkerts: «αντί να παρέχει μια ενιαία συνεκτική αφήγηση, η documenta 14 γίνεται performative»

Ο φεμινιστής Ολλανδός επιμελητής μιλά για το πώς η documenta 14 γίνεται πιο performative, αλλά και για τα αποτελέσματα των εκτεταμένων περικοπών στον πολιτισμό που άλλαξαν τη σκηνή της χώρας του.

Dieter Roelstraete: «H documenta 14 ψάχνει στην Αθήνα κάτι περισσότερο από το αντικείμενο της οικονομικής καταστροφοφιλίας»

12/01/2015

Dieter Roelstraete: «H documenta 14 ψάχνει στην Αθήνα κάτι περισσότερο από το αντικείμενο της οικονομικής καταστροφοφιλίας»

Οι επιμελητές της documenta 14 εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα και στο Κάσελ ξεκινώντας τις προετοιμασίες της κορυφαίας έκθεσης που θα μοιραστεί στις δύο πόλεις.

Quinn Latimer: «Οι εκδόσεις της documenta 14 θα αντανακλούν το πώς η γλώσσα μπορεί να γίνει εργαλείο πολιτικής αλλαγής»

17/12/2014

Quinn Latimer: «Οι εκδόσεις της documenta 14 θα αντανακλούν το πώς η γλώσσα μπορεί να γίνει εργαλείο πολιτικής αλλαγής»

Η Αμερικανίδα ποιήτρια και κριτικός τέχνης που ορίστηκε επιμελήτρια των εκδόσεων της documenta 14 μιλά σε αποκλειστικότητα για τα σχέδιά της και τάσσεται υπέρ της παιδαγωγικής στροφής της τέχνης έναντι της επιστροφής της ομορφιάς.

documenta 14, Adam Szymczyk: γιατί τα επόμενα χρόνια όλος ο κόσμος της τέχνης θα μιλάει για την Αθήνα

16/10/2014

documenta 14, Adam Szymczyk: γιατί τα επόμενα χρόνια όλος ο κόσμος της τέχνης θα μιλάει για την Αθήνα

Βρεθήκαμε στην πρώτη παρουσίαση του concept της documenta 14 στο Κάσελ και μιλήσαμε με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Adam Szymczyk για την αιφνιδιαστική απόφασή του να μοιράσει την επόμενη έκθεση ισότιμα ανάμεσα στη γερμανική πόλη όπου οργανώνεται αδιαλείπτως κάθε πέντε χρόνια από το 1955 και την Αθήνα!

Documenta 14: Ισότιμα σε Κάσελ και Αθήνα η επόμενη ιστορική έκθεση

07/10/2014

Documenta 14: Ισότιμα σε Κάσελ και Αθήνα η επόμενη ιστορική έκθεση

Σε μια ιστορική για το Κάσελ πόσο μάλλον για την Αθήνα στιγμή, ένας από τους δύο κορυφαίους εικαστικούς θεσμούς στον κόσμο αποφασίζει να συνομιλήσει με την Αθήνα μοιράζοντας τις δραστηριότητές του ισότιμα ανάμεσα στις δυο πόλεις.