Art Κυψέλη

Η τέχνη παίρνει το τρόλεϊ!

Από -

Αφορμή γι’ αυτό το ρεπορτάζ ήταν η νέα στέγη της γκαλερί Gazon Rouge στην Κυψέλη, ένα ιστορικό σπίτι-στούντιο φτιαγμένο από τον Αριστομένη Προβελέγγιο τη δεκαετία του ’50. Ακόμη δύο ειδήσεις, όμως, η μετακίνηση στην ίδια γειτονιά της γκαλερί The Apartment και μια έκθεση σ’ ένα από τα στούντιο των πολλών καλλιτεχνών/κατοίκων της περιοχής, μοιάζουν να δίνουν νέα δυναμική σε μια γειτονιά ταυτισμένη κυρίως με θεατρικές εξόδους και ποτά στο «Au Revoir», άλλο ένα έργο του Προβελέγγιου, το οποίο αναζητά… το μέλλον του. Kάναμε preview στους νέους χώρους και μιλήσαμε με τους ιδιοκτήτες τους.

Δεν χρειαζόταν να μετακομίσουμε εμείς στην Κυψέλη για να γεννηθεί μια νέα εικαστική γειτονιά, μου λέει η Λωραίνη Αλιμαντίρη, ιδιοκτήτρια της γκαλερί Loraini Alimantiri/ Gazon Rouge. «Τα τελευταία 3-4 χρόνια πολλοί καλλιτέχνες έχουν μετακομίσει εκεί, κάποιοι έχουν οργανώσει εκθέσεις στο στούντιό τους. Μια βόλτα στη βιολογική λαϊκή, στην Παλιά Αγορά της Κυψέλης, το Σάββατο το μεσημέρι και είναι σχεδόν σαν να πηγαίνεις σε εγκαίνια. Είναι, άλλωστε, από τις λίγες περιοχές του κέντρου όπου μπορείς να βρεις ωραία διαμερίσματα, μεγάλα και φτηνά», «Προσωπικά, θα πήγαινα σχεδόν οπουδήποτε για το ίδιο κτίριο. Δεν θεωρώ, όμως, ότι είναι τυχαίο που βρίσκεται εδώ. Λυπάμαι πολύ που έκλεισε το “Au Revoir” τη στιγμή που ήρθαμε εμείς. Φτιάχτηκε μαζί με το δικό μας κτίριο από τον Προβελέγγιο και στο μυαλό μου, όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται, το είχα σαν προέκταση. Μακάρι να μπορούσα να πάρω κι αυτό, αλλά δεν γίνεται. Πριν από μερικά χρόνια που μετακόμισα στο Μεταξουργείο, είχαμε την ίδια συζήτηση. Η Βίκτωρος Ουγκώ, δυστυχώς, εξελίχτηκε σε πολύ αφιλόξενο δρόμο. Και επικίνδυνο. Για μένα είναι σχεδόν υποκρισία να κάνω αυτήν τη δουλειά εκεί. Στην πλευρά όπου βρίσκονται οι άλλες γκαλερί είναι διαφορετικά, υπάρχει ένα σχέδιο που φαίνεται πως θα αλλάξει ένα κομμάτι της περιοχής». Ιδιαίτερα ευχαριστημένος που μετακομίζει στη γειτονιά, σ’ ένα νεοκλασικό στην Ιθάκης, δηλώνει και ο Βασίλης Ντούπας, ιδιοκτήτης της The Apartment. «Μου αρέσει που η σχέση της γειτονιάς με την τέχνη γεννιέται οργανικά, όχι απλώς επειδή κάποιοι developers αποφάσισαν να κάνουν το Μεταξουργείο lofts… Υπάρχουν σημαντικά θέατρα, είναι μια πολύ ζωντανή περιοχή. Πολλοί καλλιτέχνες έχουν εδώ τα στούντιό τους και νομίζω ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες γκαλερί.» Για του λόγου το αληθές, στις 12 Νοεμβρίου εγκαινιάζεται η ομαδική έκθεση «Genius Loci» σ’ ένα νεοκλασικό της οδού Κυκλάδων 28, το οποίο χρόνια τώρα φιλοξενεί διάφορους καλλιτέχνες. «Με ενδιαφέρει ο διάλογος με το παρελθόν, κάτι το οποίο δηλώνεται από το κτίριο που ανοίγουμε αλλά και από την έκθεση της Έμι Αβόρα», συνεχίζει ο Βασίλης Ντούπας. «Δεν είναι τυχαίο που ξεκινάω με τρεις ατομικές Ελλήνων καλλιτεχνών (θα ακολουθήσουν η Μαίρη Ζυγούρη και ο Σωτήρης Πανουσάκης). Νιώθω την ανάγκη να έχω σχέση με την τοπική πραγματικότητα, να κάνω κάτι που να μπορεί να αφουγκραστεί αυτή».

Το κτίριο της οδού Κυκλάδων 8

Ο τίτλος της ομαδικής έκθεσης «Cabinet of a motion» με την οποία ανοίγει η Gazon Rouge στα τέλη Νοεμβρίου δεν είναι τυχαίος. Ανεβοκατεβαίνοντας τις εκπληκτικές κρεμαστές σκάλες του… ψηλόλιγνου κτιρίου της οδού Κυκλάδων και χαζεύοντας τα ξυσμένα ντουλάπια που θα διατηρηθούν ως είχαν, έχεις όντως την αίσθηση ότι κυκλοφορείς σε μια βιβλιοθήκη! «Ο τίτλος αναφέρεται στο ίδιο το κτίριο και στο γεγονός ότι θυμίζει ερμάριο με τα επίπεδα να λειτουργούν σαν ράφια. Έτσι προσπαθώ να τοποθετήσω τα έργα στα διάφορα επίπεδά του. Πολλά από αυτά είναι φτιαγμένα ειδικά για την έκθεση και για συγκεκριμένο χώρο στο κτίριο. Νομίζω πως θα είναι η καλύτερη δυνατή πρώτη έκθεση και ο κόσμος δεν θα δει μόνο το εσωτερικό ενός ιστορικό κτιρίου, αλλά και έντεκα πολύ δυνατούς καλλιτέχνες. Μου αρέσει που ανοίγουμε αυτό το κτίριο στο κοινό. Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι είναι σημείο αναφοράς για τόσο κόσμο. Οι αντιδράσεις όταν το ανακοινώσαμε ήταν απίστευτες», μου λέει η Λωραίνη, η σχέση της οποίας με το κτίριο πάει αρκετά χρόνια πίσω. Το είδε για πρώτη φορά το 1999, ως φοιτήτρια, κάνοντας έρευνα για μια εργασία στον κατάλογο της έκθεσης «Landscapes of Modernisation. Greek Architecture 1960s and 1990s», την οποία οργάνωναν οι Γιάννης Αίσωπος και Γιώργος Σημαιοφορίδης στο Ρότερνταμ, και κόλλησε μαζί του. Από τότε και ύστερα από μια σειρά αστείων περιστατικών καθώς και μια αποτυχημένη προσπάθεια να το αγοράσει πέρασαν δέκα χρόνια. «Πρόκειται για ένα κτίριο μοναδικό στο είδος του. Φτιάχτηκε από τον Αριστομένη Προβελέγγιο τη δεκαετία του ’50 για τον τεχνοκριτικό Τώνη Σπητέρη και τη σύζυγό του, τη γλύπτρια Ιωάννα Σπητέρη-Βεροπούλου. Η αρχική χρήση του ήταν για σπίτι και στούντιο. Έτσι, όχι μόνο φτιάχτηκε για ανθρώπους που είχαν σχέση με τα εικαστικά, αλλά και για να φιλοξενεί έργα τέχνης. Κάνοντας έρευνα για το κτίριο, διάβασα όλο το αρχείο του Τώνη Σπητέρη, το οποίο δώρισε στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών. 'Ηταν πραγματικά η καλύτερη ανάγνωση που έχω κάνει εδώ και καιρό. Προσπαθώ να φανταστώ πώς ήταν να ζει και να εργάζεται κάποιος σε αυτό το κτίριο τη δεκαετία του ’50 σε σχέση με τον υπόλοιπο αθηναϊκό αστικό ιστό! Όταν συζητούσαμε με τον Διονύση Σοτοβίκη την αναπαλαίωσή του, δεν χρειάστηκε καν να αποφασίσαμε ότι δεν θα αλλάξουμε τίποτα. Στην πρώτη έκθεση όλα τα στοιχεία του κτιρίου θα είναι εκτεθειμένα. Είναι ένα πολύ μικρό κτίριο. Ο σχεδιασμός σε ξεγελάει κι έχεις την αίσθηση ότι είναι αρκετά μεγάλο. Όσον αφορά το άμεσο μέλλον, έχουμε προγραμματίσει τις επόμενες ατομικές (Isabelle Fein, Γιώργος Σαπουντζής) και δουλεύουμε μια έκθεση για το ίδιο το κτίριο και την ιστορία του».