Ρεπορτάζ

«Σώματα αποτυπωμένα στον αέρα»: Στη Gagosian ο Τζουζέπε Πενόνε νιώθει σαν στο σπίτι του

Από -

Η έκθεση ενός περίφημου γλύπτη εξ Ιταλίας και εκφραστή της arte povera, όπως ο Τζουζέπε Πενόνε, στην Gagosian Gallerie, αποτέλεσε μεγάλη είδηση για την Αθήνα το φθινόπωρο που διανύουμε. Το «α» είχε την ευκαιρία να απολαύσει την παρουσίαση της έκθεσης «Σώματα αποτυπωμένα στον αέρα» (Impronte di corpi nell'aria) από τον ίδιο.

Ο Τζουζέπε Πενόνε ομολόγησε ότι νιώθει ιδιαίτερα συγκινημένος που εκθέτει το έργο του στο Ελληνικό κοινό. Η γκαλερί στο Κολωνάκι, χάρις στη δομή της που αποτελεί κομψό νεοκλασικό, του δίνει την ευκαιρία να ξεδιπλώσει τα χαρτιά του έργου του βήμα-βήμα. Τα μεμονωμένα δημιουργήματά του διηγούνται την καλλιτεχνική ιστορία του Τζουζέπε Πενόνε από το 1970 μέχρι και το 2021.

Τα «σώματα» που παρουσιάζονται παραθέτουν μια συμπύκνωση της πορείας του, από τα πρώιμα έως τα μεταγενέστερα έργα του, τα οποία, παρά τις διαφορές τους, έχουν ως αφετηρία την αναπαράσταση των κινήσεων και της ζωτικότητας του ανθρώπινου κορμιού με «πρόσχημα» την παρατήρηση στη φύση.

Πρόκειται για έναν καλλιτέχνη που από την αρχή της καριέρας του έχει αφιερώσει την τέχνη του στη μελέτη της αλληλεπίδρασης ανθρώπου και φύσης. Ο Ιταλός γλύπτης εκφράζεται με υλικά αρχαία αλλά και σύγχρονα, «ακατέργαστα» αλλά και τεχνητά, λιτά αλλά και πολυτελή – από μπρούτζο, δέρμα, ξύλο, πέτρα και αγκάθια ακακίας μέχρι μάρμαρο carrara arabescato, το οποίο έχει προέλευση την Ιταλία και αποτελεί ένα από τα πιο ακριβά είδη μαρμάρου που διατίθενται στην αγορά.

Τα «σώματα» που παρουσιάζονται παραθέτουν μια συμπύκνωση της πορείας του, από τα πρώιμα έως τα μεταγενέστερα έργα του, τα οποία, παρά τις διαφορές τους, έχουν ως αφετηρία την αναπαράσταση των κινήσεων και της ζωτικότητας του ανθρώπινου κορμιού με «πρόσχημα» την παρατήρηση στη φύση. 

banner

Στην είσοδο της γκαλερί, μας υποδέχεται το ομοίωμα ενός δέντρου. Πρόκειται για μια σύνθεση μαρμάρου και επιχρυσωμένου μπρούτζου. Τα παράδοξα υλικά, εναλλάσονται μεταξύ τους. Ο Πενόνε μας παρακινεί να παρατηρήσουμε την κίνηση στις φλέβες των χεριών του, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να φανερώσει την ομοιότητα των αρτυριών με τις μαρμάρινες ρίζες του δέντρου του.

Επιθυμία του, είναι το γλυπτό να εκτεθεί σε εξωτερικό χώρο, προκειμένου τα ετερόκλιτα υλικά να αναμειχθούν μεταξύ τους αποκτώντας μια σχέση, παρά τους διαφορετικούς συμβολισμούς που εκφράζουν. Ο Πενόνε εισάγει τον επισκέπτη στη φιλοσοφία της έκθεσης με τον πλέον ουσιαστικό τρόπο.

Στο ισόγειο απολαμβάνουμε τα σκίτσα του καλλιτέχνη, ο οποίος με μολύβι και χαρτί αποδίδει την περίπλοκη αρχιτεκτονική που υπάρχει πίσω από έναν κορμό δέντρου. Τα έργα του, που τοποθετούνται στο 2010, θυμίζουν αναπαραστάσεις συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού, που συναντά κανείς σε εγχειρίδια βιολογίας.

Στην ίδια αίθουσα συναντάμε το εντπυπωσιακό γλυπτό, όπου κλαδιά δέντρων, φιλοτεχνημένα από μπρούτζο, αλληλοπλέκονται παρέχοντας στήριξη το ένα στο άλλο. Η απόδοση του θέματος είναι τόσο ακριβής, ώστε προκύπτουν ερωτήσεις σχετικά με το αν πρόκειται για πραγματικά κλαδιά δέντρων. Στο ισόγειο δεσπόζει και το εμβηλματικό γλυπτό όπου ζωηρά κλαδιά δέντρων μοιάζουν να ξεφυτρώνουν και να πετάγονται από ένα στατικό κομμάτι μαρμάρου. Το μάρμαρο, σύμβολο αίγλης μα και υλικό από το οποίο συνηθίζουν να δομούνται μνημεία, θυμίζει θάνατο και τα κλαδιά, ζωντανά κορμιά που προσπαθούν να του ξεφύγουν.

Ανεβαίνοντας τη σκάλα, συναντάμε ένα φωτογραφικό άλμπουμ, όπου ο Πενόνε, απαθανατίζει τις κινήσεις ενός χεριού καθώς και το έργο «Rotation», το αποτύπωμα δηλαδή ενός χεριού σε ένα σπάνιο είδος φωτογραφικού χαρτιού. Περιγράφοντας κάθε αρτυρία και τα μονοπάτια που αυτή ακολουθεί, ο Πενόνε ορίζει το ίδιο το σώμα ως προϊόν τέχνης. Ωστόσο στον όροφο, τις εντυπώσεις κερδίζουν δύο μαρμάρινες κολώνες, οι οποίες δίνουν την εντύπωση ότι σφιχταγκαλιάζονται. Οι προεξέχουσες φλέβες της μιας, αφήνουν τα σημάδια τους στην άλλη, και ένα λιγερόκορμο κλαδί τις περιτριγυρίζει σαν να «ευλογεί» την ένωσή τους.

Αυτά και πολλά περισσότερα περιμένουν τους επισκέπτες της Gagosian μέχρι τις 13 Νοέμβρη. Η υπομονή, η επιμονή και η δεξιοτεχνία του γλύπτη, εκδηλώνεται σε όλο της το μεγαλείο μέσα από την έκθεση «Σώματα αποτυπωμένα στον αέρα».


Gagosian Gallery (Κολωνάκι, Αναπήρων Πολέμου, 2103640215) | Έως 13/11 | Τρ., Τετ.-Σάβ.: 11 π.μ.7 μ.μ., Πέμ.: 11 π.μ.-8 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη