Θέμα

200 χρόνια από την Επανάσταση: Δείτε όλες τις εκδηλώσεις που έρχονται δωρεάν στην οθόνη μας

Φέτος, η επέτειος της 25ης Μαρτίου, επισφραγίζοντας την πορεία διακοσίων χρόνων από την ημερομηνία που συμβολικά αποδίδεται στον Αγώνα των Ελλήνων, προσφέρεται ως αφετηρία αμέτρητων δράσεων – μια ευκαιρία να δούμε ξανά την ιστορία, τα γεγονότα που σημάδεψαν την πορεία του νέου ελληνικού κράτους, να αισθανθούμε την ατμόσφαιρα της εποχής μέσα από τα καλλιτεχνικά έργα που την αποτύπωσαν, αλλά και να επιστρέψουμε στοχαστικά στο παρόν, προσβλέποντας σε μια νέα απελευθέρωση.

Η συμβίωση με τον Covid-19 έθεσε τους όρους της «συζήτησης» στη διαδικτυακή σφαίρα, αλλά το γεγονός αυτό δεν στέρησε την ποικιλία από το πρόγραμμα: μεγάλες εκθέσεις κάνουν πρεμιέρα διαδικτυακά, συναυλίες και ομιλίες προβάλλονται σε ζωντανή αναμετάδοση, podcasts αλλά και μικρά ντοκιμαντέρ μαζί με πρωτότυπα ιντερνετικά εγχειρήματα διεκδικούν την προσοχή μας. Διαλέξαμε μερικά από αυτά για να συντονιστείτε εγκαίρως.

Τα γεγονότα της Επανάστασης σε «ζωντανή» αναμετάδοση

Μέσα από το λογαριασμό του στο Twitter, το Ίδρυμα Λασκαρίδη μεταμορφώνεται σε newsroom του 1821, αναρτώντας καθημερινά σύντομο υλικό υπό τη μορφή ειδήσεων από γεγονότα που συνέβησαν την ίδια ημέρα, διακόσια χρόνια πριν. Μάχες, συναντήσεις και άλλες κομβικές στιγμές της ιστορίας, μαζί με βιογραφικά στοιχεία, φράσεις αγωνιστών και εικονογραφικό υλικό δημοσιεύονται κατόπιν ιστορικής έρευνας, ανασυνθέτοντας τον πρώτο χρόνο της Επανάστασης.

Μια εύστοχη και ευφάνταστη πρωτοβουλία για να ζήσουμε τα γεγονότα με τη σειρά, προκειμένου να ξεδιαλύνουμε το πώς εξελίχθηκε η πορεία προς την ανεξαρτησία, απλά σκρολάροντας.

banner

Το πολυπρόσωπο φιλελληνικό κίνημα σε μια μεγάλη ψηφιακή έκθεση

Από την πρώτη στιγμή της Επανάστασης, στο πλευρό των εξεγερμένων Ελλήνων στάθηκαν αμέτρητες φωνές από τα τότε ισχυρά κέντρα της Ευρώπης, συγκροτώντας επιτροπές στήριξης και διαδίδοντας το δίκαιο αίτημα της αυτοδιάθεσης προς πάσα κατεύθυνση. Εφημερίδες, αλληλογραφίες, βιβλία, τραγούδια, θεατρικά έργα, συναυλίες, λογοτεχνικά και ζωγραφικά έργα, έως και διαφημίσεις επιστρατεύτηκαν για αυτό το σκοπό, όπως θα διαπιστώσετε με μια περιήγηση στη ψηφιακή έκθεση «Από Αγάπη για την Ελλάδα» από το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος.

Οπτικά τεκμήρια από τα αρχεία της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου της Αθήνας, της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων αλλά και του Λούβρου (πολλά από τα οποία παρέμεναν αδημοσίευτα έως σήμερα), ξετυλίγονται στον ιστότοπο της έκθεσης, συνοδεία περιεκτικών κειμένων που περιγράφουν όλη την εξέλιξη και τις αποτυπώσεις του φιλελληνικού κινήματος.

Ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» αντηχεί από το Μέγαρο Μουσικής

Τα τελευταία χρόνια, με τη συστηματική μουσικολογική μελέτη στον θεμελιωτή της επτανησιακής σχολής Νικόλαο Χαλικιόπουλο-Μάντζαρο και το έργο του, προέκυψε το συμπέρασμα ότι δεν είναι μία αλλά τρεις οι μελοποιήσεις που συνέθεσε για τον «Ύμνον εις την Ελευθερίαν» του Σολωμού, από τις οποίες η πιο πλούσια είναι η «πολυφωνική», την οποία και επέλεξε το Μέγαρο Μουσικής για να αντηχήσει διαδικτυακά, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, ανήμερα της 25ης Μαρτίου (8.30 μ.μ.).

Το έργο παρουσιάζεται για πρώτη φορά από το ανδρικό φωνητικό σύνολο Μείζον και τον διεθνώς αναγνωρισμένο βαρύτονο Δημήτρη Πλατανιά. Για την καλύτερη κατανόηση του ποιητικού κειμένου, θα υπάρχει δυνατότητα υποτιτλισμού, ενώ το μουσικό ταξίδι θα πλαισιώσει υλικό από την Εθνική Πινακοθήκη με πίνακες Ελλήνων ζωγράφων του 19ου αιώνα, όπως ο Θεόδωρος Βρυζάκης και ο Νικόλαος Γύζης της «Σχολής του Μονάχου», ο Άγγελος Γιλλινάς και ο Γεώργιος Μαργαρίτης.

Μήνυμα από την Επιτροπή «Ελλάδα 2021»

Δεν θα μπορούσε να λείπει απ’ το διαδικτυακό «χορό» της 25ης Μαρτίου, η πλέον αρμόδια ομάδα για τον εορτασμό της επετείου. Από πλευράς της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» αναμένεται ένα ντοκιμαντέρ παραγωγής της για την ιστορία της νεότερης Ελλάδας συνολικά το οποίο, όπως αναφέρει το συνοδευτικό κείμενο, «επιχειρεί να δείξει πώς από το “γι’ αυτά πολεμήσαμε” του στρατηγού Μακρυγιάννη, μέσα από επιτυχίες, δυσκολίες και πισωγυρίσματα, καταλήξαμε σε αυτό που είμαστε σήμερα: ένα σύγχρονο, δημοκρατικό και ευρωπαϊκό κράτος» (πρεμιέρα στις 8 μμ. εδώ), καθώς και ένα μουσικό podcast με τον Διονύση Σαββόπουλο, στο οποίο θα επιλέξει τραγούδια για να συνοδέψει τη γιορτή της διακοσιοστής επετείου της Επανάστασης.

Πρώτη γεύση από την επετειακή έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής

Φτάνοντας στον πέμπτο μήνα αναστολής κι έχοντας έτοιμη μια μεγάλης σημασίας έκθεση απ’ το Δεκέμβριο, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ακολούθησε την πάροδο της διαδικτυακής αναπαράστασης για να επικοινωνήσει στον κόσμο τα έργα που βρίσκονται πίσω απ’ τις θύρες του Μεγάρου Σταθάτου. Το «Αρχαιολατρεία και Φιλελληνισμός» που σχεδιάστηκε για την επέτειο εκκινεί από τη συλλογή Θανάση και Μαρίνας Μαρτίνου με εξήντα κομμάτια (πίνακες επιφανών φιλελλήνων της Ευρώπης, όπως οι Πέτερ φον Ες και Αρί Σεφέρ, γλυπτά, ακρόπρωρα αλλά και πολλά αντικείμενα λαϊκής τέχνης) και επεκτείνεται σε μερικές αρχαιότητες από μουσεία της Ελλάδας και της Ιταλίας.

Στόχος είναι να φανεί πόσο έντονες ήταν οι αναφορές στην Αρχαία Ελλάδα όταν οι ξένοι καλλιτέχνες θέλησαν να υποστηρίξουν τον Αγώνα μέσα από την τέχνη τους, αλλά και αργότερα, όταν οι Έλληνες Νεορεαλιστές συνέβαλαν με το έργο τους στη εγκαθίδρυση της εθνικής ταυτότητας. Στην ιστοσελίδα που μόλις έκανε πρεμιέρα, θα βρείτε κείμενα με αναλυτικές πληροφορίες για τα εκθέματα αλλά και δυνατότητα τρισδιάστατης περιήγησης στο χώρο.

Συζητήσεις περί ελευθερίας από τα Public

Ένας νέος κύκλος συζητήσεων ξεκινάει στα διαδικτυακά κανάλια του βιβλιοπωλείου Public, με θέμα την Επανάσταση και τη σημασία της. Συγγραφείς, ιστορικοί και μελετητές πρόκειται να λάβουν μέρος στον κύκλο «Συζητήσεις περί ελευθερίας» που συντονίζει ο δημοσιογράφος Μανώλης Πιμπλής, με την εναρκτήρια εκδήλωση να σημειώνεται στις 24 Μαρτίου (7 μ.μ.). «Πότε ξεκίνησε η Επανάσταση»; Στην πραγματικότητα, η 25η Μαρτίου επελέγη αργότερα ως ημερομηνία-ορόσημο της Επανάστασης από τον Όθωνα, ωστόσο στο χρονολόγιο και την προετοιμασία της ρήξης τα πράγματα υπήρξαν πιο σύνθετα.

Στη συζήτηση συμμετέχουν οι ακαδημαϊκοί-ιστορικοί: Ιάκωβος Μιχαηλίδης (καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ), Roderick Beaton (καθηγητής στο King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου) και Θανάσης Χρήστου (καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου).

Μίνι ντοκιμαντέρ για τον Δημήτρη Βικέλα

Λόγιος και έμπορος του εξωτερικού, ο Δημήτριος Βικέλας γράφει το 1878 στο Παρίσι το γνωστότερό του έργο, το «Λουκή Λάρα», μέσα απ’ το οποίο (αντλώντας τη βασική πλοκή από μια πραγματική μαρτυρία) σκιαγράφησε έναν ήρωα-αντιήρωα στα χρόνια του Αγώνα που μνημονεύεται έως σήμερα.

Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, επ’ αφορμή και του ότι θα ανεβάσει το έργο σε σκηνοθεσία του καλλιτεχνικού διευθυντή Λευτέρη Γιοβανίδη με τον Μανώλη Μαυροματάκη στον ομώνυμο ρόλο, προβάλει ανήμερα της 25ης Μαρτίου ένα μίνι ντοκιμαντέρ («Περί ηρώων και εμπόρων») που φωτίζει την προσωπικότητα και το έργο του συγγραφέα Δημητρίου Βικέλα. Σημαντικές προσωπικότητες, ακαδημαϊκοί και άνθρωποι των εικαστικών τεχνών καταθέτουν τις απόψεις τους για εκείνη την εποχή.

Επετειακό αφιέρωμα από το Θέατρο Σταθμός

Ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα με τίτλο «Να ’τανε το 21» παρουσιάζει δωρεάν το Θέατρο Σταθμός μέσα απ’ την ιστοσελίδα του, το οποίο θα είναι διαθέσιμο όλο το μήνα Μάρτιο.

Η Λυδία Κονιόρδου διαβάζει αποσπάσματα από το βιβλίο της Μαρίας Δεληβοριά «Η γυναίκα της Ζάκυθος», με το οποίο εντρύφησε στο έργο του Σολωμού για να αναδείξει την ιστορική του αλήθεια, η Μιμή Ντενίση παρουσιάζει ένα ηχητικό αφιέρωμα στις γυναίκες της Επανάστασης, ο Δημήτρης Καταλειφός ανατρέχει στην πολιτική ποίηση του Κάλβου, ενώ ένα διεθνές ψηφιακό συνέδριο στα αγγλικά σημειώνεται υπό τον τίτλο «Duty to Revolt: Transnational and Commemorative Aspects of Revolution» και η παράσταση-αναλόγιο «Γυναίκα της Ζάκυθος», σε σκηνοθεσία Σπύρου Βραχωρίτη, κάνει πρεμιέρα στις 27 Μαρτίου.

«Επαναστατικές» διαλέξεις από την Ωνάσειο Βιβλιοθήκη

Ως γνωστόν, από την προεπαναστατική περίοδο, ο έντυπος λόγος αποτέλεσε κύριο εργαλείο διαμόρφωσης της εθνικής συνείδησης και προώθησης του μηνύματος της ανεξαρτησίας. Με αφορμή επιλεγμένες παλαίτυπες εκδόσεις που ανήκουν στις συλλογές της Ωνασείου Βιβλιοθήκης, διοργανώθηκαν δέκα διαλέξεις από πανεπιστημιακούς καθηγητές, αρχειονόμους και ιστορικούς μελετητές, οι οποίες θα είναι διαθέσιμες στα κανάλια του Ιδρύματος από 25 Μαρτίου.

Διαλέξεις που ανατρέχουν στις περιπέτειες της τυπογραφίας, τις απαγορεύσεις και τη λογοκρισία της εποχής, αναδεικνύουν συγκεκριμένα έργα υψίστης σημασίας και υπογραμμίζουν την προσπάθεια των λογίων του Νεοελληνικού Διαφωτισμού να αναβαθμίσουν την παιδεία των υπόδουλων Ελλήνων.

Εικαστικό κάλεσμα για ελευθερία και απελευθέρωση

«Αυτό το έργο είναι η αργοπορημένη έμπρακτη αποδοχή της ιστορίας μου και μια ενοχική συγγνώμη στους προγόνους μου που από φόβο προγονοπληξίας και πατριδοκαπηλίας, τους αγνοούσα συστηματικά», παραδέχεται ο Χρήστος Αντωναρόπουλος για το έργο με το οποίο συμμετέχει στη διαδικτυακή έκθεση που ετοιμάζει ο Εικαστικός Κύκλος Sianti – ένα ζωγραφικό με ακρυλικά σε ξύλο (φωτό επάνω), το οποίο απέχει από τις LED επιφάνειες που επιδίδεται τα τελευταία χρόνια.

Από το κάλεσμα της Βασιλικής Σιαντή για μια έκθεση επ’ αφορμή του επετειακού ορόσημου προέκυψε μια ευκαιρία αναστοχασμού πάνω στην ιστορία, την ταυτότητα και, πρωτίστως, την έννοια της ελευθερίας από είκοσι ένα εικαστικούς του σήμερα, ανάμεσα στους οποίους ο Ηλίας Παπαηλιάκης και ο Βαγγέλης Γραμμένος. Με έναυσμα τα λόγια του Υψηλάντη στη προκήρυξη «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος», νέα έργα δημιουργήθηκαν, τα οποία έρχονται στην οθόνη μας από 24 Μαρτίου («Ας καλέσωμεν λοιπόν εκ νέου ... την ελευθερίαν!»).

Διακόσια χρόνια ελευθερίας ή ασφυξίας;

Κθ’ όλη τη δράση τους, από την εναλλακτική μουσική παραγωγή έως τις συμμετοχές τους σε θεσμικές διοργανώσεις, όπως το ανέβασμα του έργου «Orfeas 2020» στην εναλλακτική σκηνή της ΕΛΣ, το κουήρ ντουέτο εννοιολογικής τέχνης ΦΥΤΑ από τον Φιλ Ιερόπουλο και τον Φοίβο Δούσο διαπραγματεύεται κριτικά την παράδοση και την ελληνικότητα, γεγονός που ήδη προκάλεσε τριγμούς στον καθωσπρεπισμό του εορτασμού, με το σατυρικό βίντεο που ανέβασαν στα κανάλια τους και λογοκρίθηκε από την «Επιτροπή 2021».

Τώρα ετοιμάζεται μια διαδικτυακή έκθεση που «επικεντρώνεται σε όλες εκείνες τις φωνές που δεν χωράνε στην επικρατούσα αφήγηση γύρω από την ελληνικότητα: τα κουήρ σώματα, τις φεμινιστικές πολιτικές, τους μετανάστες και τα μη λευκά υποκείμενα», όπως αναφέρει το συνοδευτικό κείμενο. Αρκετοί καλλιτέχνες κυρίως της underground σκηνής (Veronique Tromokratisch, Λυκούργος Πορφύρης, Μαρίνα Γιώτη, Εύη Στεφανή κ.ά.) καταπιάνονται κριτικά με την ελληνική ιστορία, τους εθνικούς μύθους και τις μεγάλες αφηγήσεις. Η έκθεση «200 Χρόνια Ασφυξίας» θα είναι διαθέσιμη από 25 έως 31 Μαρτίου.

Ένα τζαζ μιούζικαλ με πολύ χιούμορ

Στο διαδικτυακό ραδιόφωνο Βeton7ArtRadio από τον ομώνυμο χώρο τέχνης μπορείτε να ακούσετε μεταδόσεις πειραματικής, σύγχρονης ή κλασικής μουσικής, ηχητικών έργων και συζητήσεις γύρω από τον πολιτισμό και το ρόλο της τέχνης σήμερα, αλλά αν συντονιστείτε την 25η Μαρτίου (9 μ.μ.) το πρόγραμμα περιλαμβάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο και σχετικό με τον εορτασμό, αλλά με πρόθεση να σατιρίσει αντί να εξυμνήσει.

Μιλάμε για το τζαζ μιούζικαλ του Γιώργου Αναματερού (Anamateur) με τίτλο «Ἀνθελλάδα 2021», του οποίου το ρεπερτόριο ενδεικτικά περιλαμβάνει τα «Δὲν τὰ φάγαμε μαζί, κουρσάροι τοῦ ὑφάλμυρου νεροῦ!», «Ἂμ δὲ ποὺ θἆν' ὁ Κούλης», «Tsiodras & ESY», «Μακεδονία εἶναι... (ἡ φρουτοσαλάτα ἱσπανικά, ἰταλικὰ καὶ γαλλικά)» και «Ἡ μπαλάντα τοῦ ὡρίμου Τσίπρα».