Κριτική

Ζάμα

Από -

Ένα σπουδαίο μυθιστόρημα του Αντόνιο ντι Μπενεντέτο γίνεται στα χέρια της Λουκρέσια Μαρτέλ («Άγιο Κορίτσι») ένας υπνωτιστικός υπαρξιακός εφιάλτης αργών, τελετουργικών ρυθμών, ο οποίος απευθύνεται σε ένα υπομονετικό σινεφίλ κοινό.

banner

Ένα από τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα της σύγχρονης ισπανόφωνης λογοτεχνίας, το «Zama» του Αντόνιο ντι Μπενεντέτο («Οι αυτόχειρες») ξαναφέρνει την Αργεντινή Λουκρέσια Μαρτέλ («Άγιο Κορίτσι», «Γυναίκα Χωρίς Κεφάλι») πίσω από την κάμερα ύστερα από εννέα χρόνια. Περιγράφοντας μια αποικιοκρατική δυστοπία κι ένα βαθύ υπαρξιακό εφιάλτη, το βιβλίο μάς μεταφέρει στα τέλη του 18ου αιώνα και σε μια απομακρυσμένη αποικία της Λατινικής Αμερικής. Ο Ισπανός αξιωματικός-τοποτηρητής Δον Ντιέ­γκο ντε Ζάμα περιμένει μάταια τη μετάθεση. Προσπαθεί να πείσει τον κυβερνήτη να προωθήσει την αίτησή του στον βασιλιά, γράφει στη σύζυγό του πως σύντομα θα είναι κοντά της, ενώ ταυτόχρονα μπλέκεται σε άγονες ερωτικές περιπέτειες, γραφειοκρατικά αδιέξοδα και την καθημερινότητα ενός κόσμου τον οποίο δεν μπορεί –καθώς αρνείται πεισματικά– να κατανοήσει.

Τα ζητήματα ταυτότητας που διερευνά η ταινία είναι τόσο προσωπικά όσο και πολιτισμικά. Στο «εσωτερικό» του Ζάμα εξελίσσεται μια ντοστογεφσκική πάλη ανάμεσα στις ηθικές επιταγές, στις κοινωνικές (εδώ πατριωτικές) υποχρεώσεις και στα ανθρώπινα ένστικτα, ενώ γύρω από αυτόν δύο πραγματικότητες προσπαθούν να συνυπάρξουν, είτε διά της βίας είτε με έναν αόρατο, «μεταφυσικό» τρόπο συνένωσης τον οποίο η Μαρτέλ αποτυπώνει υπνωτιστικά. με το μυστικιστικό τοπίο που περιβάλλει τον ήρωα, τους παράξενους ήχους, τα διάχυτα χρώματα ή τις ονειρικές εικόνες που εισβάλλουν σε ένα ταπεινά­ ρεαλιστικό περιβάλλον... Κυρίως όμως με τους αργούς και τελετουργικούς αφηγηματικούς ρυθμούς, οι οποίοι σπρώχνουν τον Ζάμα όλο και βαθύτερα στην απόγνωση κι εντέλει­ στην παράνοια, που στην ουσία δεν είναι παρά η ολοκληρωτική του παράδοση σε έναν άλλον, ακατανόητο και «μαγικό» κόσμο. Η διαδρομή­ του μέχρις εκεί είναι αργόσυρτη, δραματικά στεγνή και κινηματογραφικά ιδιαίτερη, προορισμένη να συγκινήσει μόνο το υπομονετικό σινεφίλ κοινό.

Αργεντινή, Ισπανία. 2017. Διάρκεια: 115΄. Διανομή: WEIRD WAVE.