Κριτική

Το Δέντρο και η Κούνια

Από -

Η Ελένη, καθηγήτρια καρδιολογίας στο Λονδίνο, έρχεται για πασχαλινές διακοπές με τη δεκάχρονη κόρη της στο σπίτι του πατέρα της, όπου θα βρεθεί μπροστά στην αποκάλυψη μιας σειράς επώδυνων οικογενειακών μυστικών. Τρυφερή, απλή και επικεντρωμένη στους χαρακτήρες προσέγγιση μιας πολυδιάστατης κοινωνικής πραγματικότητας, μακριά από νατουραλιστικές ευκολίες και αφηγηματικούς πειραματισμούς.

banner

Με θητεία στη διαφήμιση­ κι έχοντας σκηνοθετήσει μια σειρά από ταινίες μικρού και μεσαίου μήκους («Από Εδώ και Πέρα»), η σπουδασμένη στην Αγγλία Μαρία Ντούζα κάνει τώρα το ντεμπούτο της (και ως σεναριογράφος) στη μυθοπλασία μεγάλου μήκους. Η ιστορία της αφορά το πιο επίκαιρο ίσως πολιτικοκοινωνικό θέμα των ημερών μας, το μεταναστευτικό, το οποίο εκείνη προσεγγίζει με έναν ιδιαίτερα πρωτότυπο για το ελληνικό σινεμά τρόπο.
Μακριά από τη συνήθη ντοκιμαντερίστικη, ρεαλιστική «φωτογράφησή» του σε αστικό φόντο, η Ντούζα επιλέγει να επικεντρωθεί σε ένα οικογενειακό δράμα χαρακτήρων που εξελίσσεται στην επαρχία και οι δια­δρομές των ηρώων του θίγουν αναπόφευκτα το ζήτημα των συνόρων, εσωτερικών κι εξωτερικών, προαιώνιων εμποδίων στην ανθρώπινη επικοινωνία. Ο πρώτος μετανάστης της ιστορίας είναι η Ελένη, η οποία με δική της επιλογή έχει μείνει στο Λονδίνο όπου σπούδασε, φτάνοντας μέχρι την πανεπιστημιακή έδρα της καρδιολογίας. Δυναμική γυναίκα, ακούει με δυσθυμία την πρόταση του συζύγου της Χάρι για μετεγκατάστασή τους στην Κίνα, όπου τον περιμένει μια συμφέρουσα επαγγελματική πρόταση­ (και ακόμη μία μετανάστευση).
Αποφασίζει να φύγει με τη δεκάχρονη κόρη της για πασχαλινές­ διακοπές στη Βόρεια Ελλάδα και στο σπίτι του πατέρα της Κυριά­κου, με τον οποίο διατηρεί μια απόμακρη σχέση. Εκεί θα θυμηθεί πράγματα από το παρελθόν, όπως τη μητέρα της που έχασε όταν ήταν μικρή, και θα γνωρίσει τη Νίνα, μια μεσήλικη Σέρβα που έχει εγκατασταθεί με την κόρη της Μίρα (ακόμη δύο μετανάστες) στο σπίτι και βοηθά τον πατέρα της, με τον οποίο συνεννοείται στη μητρική της γλώσσα, καθώς ο Κυριάκος είχε ζήσει ως πρόσφυγας στην Ανατολική Ευρώπη μετά­ τον Εμφύλιο.

Ποια είναι όμως η πραγματική σχέση της μαζί του; Κρατώντας από την αρχή μέχρι­ το τέλος ήπιους, στρωτούς αφηγηματικούς τόνους, οι οποίοι ακολουθούν ένα γραμμικό και προσωποκεντρικό σενάριο, το «Δέντρο και η Κούνια» είναι μια ταινία που μιλά ψύχραιμα για τις δέσμιες των ιστορικών συνθηκών οικογενειακές δομές και τον τρόπο με τον οποίο αυτές καθορίζουν τη ζωή των μελών τους.
Ακόμη κι αν ο μόνος πραγματικά τρισδιάστατος χαρακτήρας του φιλμ είναι η Ελένη (η Μυρτώ Αλικάκη σε μια ισορροπημένη ερμηνεία), κανείς από το πρωταγωνιστικό τρίο δεν ξεπέφτει στη γραφική σχηματικότητα. Και αν τα πάθη τους δεν φτάνουν ποτέ σε «σημείο βρασμού», οι ήρωες της ταινίας διαθέτουν μια τρυφερή ειλικρίνεια και μια συγκινητική ανθρώπινη διάσταση που δεν συναντάμε συχνά στους καταραμένους losers των περισσότερων ελληνικών φιλμ. Έτσι η πολυδιάστατη αυτή «οδύσσεια δωματίου» σε κερδίζει με τη μετρημένη φιλοδοξία και το διακριτικό κινηματογραφικό άρωμά της, το οποίο όμως εξατμίζεται λίγο γρηγορότερα απ’ όσο θα χρειαζόταν για να μας «μεθύσει».

Ελλάδα 2013. Διάρκεια: 108΄. Διανομή: STRADA FILMS.

banner