Κριτική

Το Αυτό: Κεφάλαιο 2

Από -

Προβλέποντας την τεράστια εισπρακτική επιτυχία του (700 εκατ. δολάρια παγκοσμίως) και θέλοντας να αντιμετωπίσει αποφασιστικά το πρόβλημα του ογκωδέστατου μυθιστορήματος του Στίβεν Κινγκ, το «Αυτό» σχεδιάστηκε εξαρχής ως ταινία χωρισμένη σε δύο κεφάλαια. Έτσι κι αλλιώς, η ιστορία του «Κλαμπ των Χαμένων» αφορά δύο χρονικές περιόδους, με εκείνη του 1989 να τελειώνει θριαμβευτικά όσο και τραυματικά για την παρέα των επτά εφήβων.

Το πέρασμά τους στην ενηλικίωση απαιτούσε την αντιμετώπιση όλων αυτών που τους τρομοκρατούσαν σε προσωπικό επίπεδο και καταπιέζουν όλη την επαρχιακή Αμερική, από το ρατσισμό και τη σεξουαλική κακοποίηση μέχρι την υπερπροστασία, τη θρησκοληψία και τον κοινωνικό κομφορμισμό. Εικονοποιημένο ως δαιμονικός κλόουν, το «Αυτό» είναι ο υπαρξιακός φόβος τον οποίο καλείται να ξεπεράσει η νέα γενιά, με μια ηρωική υπέρβαση που απαιτεί το τίμημά της: την επώδυνη ανάμνηση και την ενοχική απώθησή της.

Έτσι, όταν ύστερα από 27 χρόνια ο Πένιγουαϊζ επανεμφανίζεται στο Ντέρι (η πρώτη σκηνή κάνει σαφείς τις ομοφοβικές διαθέσεις της κωμόπολης), ο Μάικ, το μόνο μέλος του κλαμπ που δεν έχει φύγει μακριά από τον γενέθλιο τόπο, καταλαβαίνει πως πρέπει να καλέσει πίσω τους έξι φίλους του. Όλοι, πλην ενός, τιμούν τον όρκο τους, αλλά δυσκολεύονται να θυμηθούν με λεπτομέρειες τα γεγονότα του παρελθόντος. Στην πορεία συνειδητοποιούν πως, αν δεν αντιμετωπίσουν ξανά τον Πένιγουαϊζ, θα καταλήξουν ο ένας μετά τον άλλον νεκροί, με τον Μάικ να ισχυρίζεται πως μπορούν να τον εξοντώσουν οριστικά μέσα από μια αρχαία ινδιάνικη τελετή.

Παίρνοντας το χρόνο του, το δεύτερο κεφάλαιο εστιάζει στις σχέσεις των ψυχολογικά τραυματισμένων ηρώων με το παρελθόν, διανθίζοντας το (ευφάνταστα μονταρισμένο) χρονικό πηγαινέλα με σποραδικές, πάντα τρομακτικές εμφανίσεις του χαμογελαστού κλόουν. Ο Άντι Μουσιέτι έχει οπτικές ιδέες και διατηρεί το σκηνοθετικό νεύρο με το οποίο μας εντυπωσίασε στην πρώτη ταινία, φροντίζοντας να αναδείξει όλες τις θεματικές που απασχολούν τον Στίβεν Κινγκ, με τον συγγραφέα να κάνει μια σύντομη μα χαρακτηριστική εμφάνιση ως ιδιοκτήτης παλαιοπωλείου.

Κρατάει όμως σταθερά σε πρώτο πλάνο την αίσθηση του –συλλογικού και ατομικού– φόβου κι επιμένει στην πολύτιμη, ακόμη κι αν είναι οδυνηρή, διάσταση των αναμνήσεων (οι ινδιάνοι και οι γνώσεις τους δεν είναι παρά η ηχώ μιας προαιώνιας, σοφής Αμερικής που έχει πλέον εκφυλιστεί). Όμως, όπως και στο πρώτο κεφάλαιο, η πολυδιάστατη αλληγορία αποδεικνύεται κινηματογραφικά αποτελεσματικότερη από το καθαρά αφηγηματικό κομμάτι του φιλμ, το οποίο εδώ χάνει το τέμπο και την ευρηματικότητά του στην αδικαιολόγητα τεράστιας διάρκειας και σεναριακά αυθαίρετη κορύφωση ενός φινάλε που αγγίζει τα όρια της χοντροκοπιάς.

ΗΠΑ. 2019. Διάρκεια: 169΄. Διανομή: TANWEER.

Αναλυτικές πληροφορίες από τον οδηγό σινεμά