Κριτική

Πριν την Επανάσταση

Από -

Μια φράση του Ταλεϊράνδου, «μόνον αυτοί που έζησαν πριν την επανάσταση γνωρίζουν πόσο γλυκιά είναι η ζωή», και το «Μοναστήρι της Πάρμας» του Σταντάλ, οι ήρωες του οποίου έχουν τα ίδια ονόματα με εκείνα των χαρακτήρων της ταινίας, ορίζουν τις ράγες πάνω στις οποίες ο 23χρονος Μπερνάρντο Μπερτολούτσι τροχιοδρομεί κινηματογραφικά τα προσωπικά άγχη του στη δεύτερη μόλις σκηνοθετική προσπάθειά του. Φόβους, ανασφάλειες, αλλά και ουτοπικές φιλοδοξίες μιας γενιάς που σύντομα θα συγκρουστεί με - και θα ηττηθεί από - το σύστημα, καθώς ο Μάης του ’68 απέχει λιγότερο από μια πενταετία.

Το «Πριν την Επανάσταση» αφηγείται τις προσπάθειες του νεαρού μαρξιστή Φαμπρίτσιο να βρει ψυχολογική ισορροπία και πολιτικό νόημα στη ζωή του μετά το θάνατο (αυτοκτονία;) του φίλου του Αγκοστίνο. Η ερωτική σχέση του με τη μεγαλύτερη σε ηλικία θεία του Τζίνα θα του δημιουργήσει ακόμα περισσότερα συναισθηματικά προβλήματα, καθώς ο Φαμπρίτζιο μοιάζει αδύναμος να βρει πυξίδα που θα τον προσανατολίσει ηθικά και κοινωνικά μέσα σ’ ένα ασφυκτικά κομφορμιστικά περιβάλλον.

Οι φιλοσοφικές ανησυχίες του Σταντάλ και τα προσωπικά βιώματα του Μπερτολούτσι αναμειγνύονται με τολμηρό δυναμισμό, δίνοντας νέα διάσταση στο πολιτικό σινεμά της δεκαετίας του ’60. Είναι η περίοδος που μια καινούρια γενιά Ιταλών δημιουργών (ακολουθούν ο Μάρκο Μπελόκιο με το «Γροθιές στην Τσέπη» και οι αδελφοί Ταβιάνι με το «I Sovversini») ξεπερνά οριστικά πλέον το νεορεαλισμό και τους επιγόνους του, κρατώντας ορθάνοιχτη την πόρτα στο μοντέρνο, βιωματικό σινεμά, το οποίο θα πασχίσει να αποτυπώσει όλα τα αναπάντητα ερωτήματα – από τη σιωπή της Ιστορίας και το τέλος των ιδεολογιών ως την αστική αλλοτρίωση και την υπαρξιακή μοναξιά - που στοίχειωσαν το δυτικό πολιτισμό στο τέλος του 20ου αιώνα. Το «Πριν την Επανάσταση» αποτελεί έναν από τους συγκινητικότερους αποχαιρετισμούς του στο τέλος της εποχής της αθωότητας.

Α/Μ. Ιταλία. 1964. Διάρκεια: 115΄. Διανομή: WEIRD WAVE