R.I.P.

Νίκος Παναγιωτόπουλος: ο σκηνοθέτης που ονειρευόταν τους φίλους του

Από -

Ευφυής και ανατρεπτικός, ο ευρηματικός Νίκος Παναγιωτόπουλος, παρότι πηδούσε με ευκολία από το ένα είδος στο άλλο, είχε μια sui generis κινηματογραφική γραφή που δεν ακολουθούσε κανόνες παρά μόνο το αδάμαστο και καλλιεργημένο πνεύμα του. Διαβασμένος και με ανεπτυγμένη αίσθηση του χιούμορ, ο Παναγιωτόπουλος κέρδιζε από την πρώτη στιγμή τους συνομιλητές του. Οι συζητήσεις μαζί του ακολουθούσαν, όπως είχαμε γράψει παλιότερα, «μια ευχάριστα ακανόνιστη και άναρχη πορεία, περνώντας από τον Σαίξπηρ στον Μπέλα Ταρ και από τον Ρέμπραντ στον Άκι Καουρισμάκι, σε ένα παιχνιδιάρικο διάβα στην ιστορία της τέχνης».

Το μόνο δόγμα στο οποίο υπάκουε ήταν το να γυρίζει όσο το δυνατόν περισσότερες ταινίες, θεωρώντας ότι η παραγωγή τους εξελίσσει το δημιουργό και ότι ο ίδιος είχε πάντοτε ενδιαφέροντα πράγματα να αφηγηθεί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι, λίγες μόνο μέρες μετά την προβολή της «Κόρης του Ρέμπραντ», τον περασμένο Δεκέμβριο, ξεκίνησε τα γυρίσματα της καινούργιας του ταινίας, η οποία τελικά δεν ολοκληρώθηκε.

banner

Από τη Μυτιλήνη στην «Εύφορη Κοιλάδα»

«Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας»
«Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας»

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1941, σπούδασε κινηματογράφο στην Αθήνα και στη συνέχεια μετακόμισε στο Παρίσι, όπου μυήθηκε στα μυστικά του σινεμά, της λογοτεχνίας και της ευζωίας. Το 1972 επέστρεψε στην Ελλάδα και δύο χρόνια αργότερα γύρισε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Τα Χρώματα της Ίριδας». Το φιλμ, όμως, που έκανε τον Παναγιωτόπουλο γνωστό, όχι μόνον στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη, ήταν οι «Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας» του 1978, μια σουρεαλιστική αλληγορία που τον μετέτρεψε αυτόματα σε κορυφαίο εκπρόσωπο του ελληνικού σινεμά μαζί με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο. Η ταινία κέρδισε τη Χρυσή Λεοπάρδαλη στο Λοκάρνο, αλλά και διακρίσεις στα Φεστιβάλ του Σικάγο και της Θεσσαλονίκης.

Δημιουργικά ασταμάτητος

«Δεσμά Αίματος»
«Δεσμά Αίματος»

Το «Μελόδραμα;» (1981) ήταν η πρώτη συνεργασία του με τον σπουδαίο ηθοποιό και πιστό του συνεργάτη Λευτέρη Βογιατζή, ενώ το «Βαριετέ» (1985) αποτέλεσε ένα ακόμη δείγμα της ελεύθερης δημιουργικής του γραφής που ήταν επηρεασμένη από τη νουβέλ βαγκ και το Νέο Γερμανικό Σινεμά. Λίγα χρόνια αργότερα, το «Ονειρεύομαι τους Φίλους μου» (1993) φέρνει τους Λευτέρη Βογιατζή, Μηνά Χατζησάββα, Στάθη Λιβαθινό και Ακύλλα Καραζήση στο ίδιο πλατό.

banner
«Λιμουζίνα»
«Λιμουζίνα»

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, εκτός από να σκαρώνει τις δικές του σουρεαλιστικές και πνευματώδεις ιστορίες στην οθόνη –υπήρξε εξάλλου και εξαιρετικός συγγραφέας–, μετέφερε στο σινεμά και αγαπημένα του βιβλία, όπως τον «Εργένη» του Βαγγέλη Pαπτόπουλου το 1997. Το κοινό αγάπησε την ειρωνική περιήγησή του στη νεόπλουτη λαϊκότητα του «Αυτή η Νύχτα Μένει» (1999), όπως και τη μουσική που έγραψε ο Σταμάτης Κραουνάκης για την ταινία. Μαζί με το «Delivery» του 2004 (με τους Θάνο Σαμαρά, Αλεξία Καλτσίκη και Ερρίκο Λίτση), το οποίο έφτασε έως το διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ Βενετίας, μάλλον αποτελούν τις καλύτερες στιγμές του σκηνοθέτη στην ύστερη δημιουργική του περίοδο. Από το 2006 μέχρι το 2015, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος σκηνοθέτησε έξι συνολικά ταινίες («Πεθαίνοντας στην Αθήνα», «Αθήνα - Κωνσταντινούπολη», «Τα Οπωροφόρα της Αθήνας», «Δεσμά Αίματος», «Λιμουζίνα», «Κόρη του Ρέμπραντ»), αποτελώντας τον παραγωγικότερο Έλληνα σκηνοθέτη των τελευταίων χρόνων.

Φιλμογραφία

Τα Χρώματα της Ίριδος (1974)
Οι Τεμπέληδες της Εύφορης Κοιλάδας (1978 )
Μελόδραμα; (1981)
Βαριετέ (1985)
Η Γυναίκα που Έβλεπε τα Όνειρα (1988)
Ονειρεύομαι τους Φίλους μου (1993)
Ο Εργένης (1997)
Αυτή η Νύχτα Μένει (1999)
Beautiful People (2001)
Κουράστηκα να Σκοτώνω τους Αγαπητικούς σου (2002)
Delivery (2004)
Πεθαίνοντας στην Αθήνα (2006)
Αθήνα - Κωνσταντινούπολη (2008)
Τα Οπωροφόρα της Αθήνας (2010)
Δεσμά Αίματος (2012)
Η Λιμουζίνα (2013)
Η Κόρη του Ρέμπραντ (2015)

Σχετικά Θέματα