Κριτική

Πατέρας και Γιος

Από -

Ο οικονομικά και κοινωνικά επιτυχημένος αρχιτέκτονας Ριότα Νονομίγια βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα ζωής, όταν μαθαίνει πως ο εξάχρονος γιος του δεν είναι δικό του παιδί, καθώς στο μαιευτήριο τού παραδόθηκε «λάθος» νεογέννητο. Διασκεδαστική, προβλέψιμη, όσο και καλογραμμένη προσέγγιση ενός πολυσύνθετου κοινωνικά και ψυχολογικά προβλήματος –ειδικά στην πατριαρχικά δομημένη Ιαπωνία–, η οποία απέσπασε το Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κανών.

Η παιδική ηλικία επανέρχεται συχνά ως βασικό θέμα των ταινιών του 52χρονου Χιροκάζου Κόρε-΄Εντα, τον οποίο γνωρίσαμε στην Ελλάδα από το βραβευμένο στις Κάνες «Κανείς Δεν Ξέρει» το 2005. Η ιστορία τεσσάρων μικρών παιδιών που μεγάλωναν απομονωμένα σε ένα δια­μέρισμα του Τόκιο απέσπασε­ το βραβείο αντρικής ερμηνείας (­Γιούγια Γιαγκίρα) στο κορυφαίο ευρωπαϊκό φεστιβάλ, ενώ ο Γιαπωνέζος δημιουργός επαναπροσέγγισε την ενηλικίωση και τις οικογενειακές σχέσεις τόσο στο ελεγειακό «Μια Μέρα του Καλοκαιριού» (2008) όσο και στο γλυκά αισιόδοξο «I Wish» (2011).
Ακόμη μία θεματική σταθερά των ταινιών του είναι η έννοια της απώλειας, η οποία μαζί με αυτήν της παιδικής ηλικίας θα συναντηθούν στο «Πατέρας και Γιος», την κινηματογραφική εξιστόρηση ενός σχεδόν απίστευτου γεγονότος (το σενάριο είναι πρωτότυπο αν και οι τίτλοι τέλους αναφέρουν ένα βιβλίο του Σούτζι Οκούνο πάνω σε ανάλογο περιστατικό): υπερήφανος για τον εξάχρονο γιο του, ο ευκατάστατος και κοινωνικά επιτυχημένος αρχιτέκτονας Ριότα Νονομίγια πληροφορείται ένα πρωί πως ο Κέιτα δεν είναι δικό του παιδί.
Το μαιευτήριο όπου γεννήθηκε ανακάλυψε λιγάκι καθυστερημένα πως παρέδωσε σε αυτόν και τη γυναίκα του ένα άλλο αγόρι, οι γονείς του οποίου μεγαλώνουν εν αγνοία τους τον δικό του γιο. Το συμβάν είναι πρωτοφανές, αλλά πέρα από κάθε αμφιβολία κι έτσι ο απελπισμένος Ριότα μαζί με την ψυχραιμότερη σύζυγό του Μιντόρι ξεκινούν να συναντήσουν τους Σάικι και το πραγματικό τέκνο τους, αναποφάσιστοι και τρομοκρατημένοι για το τι θα επακολουθήσει.

Τι ορίζει τη σχέση γονιού και παιδιού­; Το αίμα ή η κοινή ζωή; Το DNA ή η ανατροφή; Ερωτήσεις δια­χρονικές χωρίς εύκολη απάντηση­, πολύ περισσότερο στην πατριαρχική γιαπωνέζικη κοινωνία, όπου η έννοια της «κληρονομιάς» λαμβάνει πολυδιάστατες προεκτάσεις. Παρότι πολλές από αυτές θα μπορούσαν να ήταν πραγματικά δραματικές, ο Κόρε-΄Εντα ανοίγει τα χαρτιά του με ανάλαφρη και χαλαρή διάθεση, αποφεύγοντας (σχεδόν) κάθε προβλέψιμο συναισθηματισμό. Η αντιπαράθεση του «κουμπωμένου», ορθολογιστή Ριότα με τον μποέμ και ανεπιτήδευτο Γιουκάρι, αν και δοσμένη μάλλον σχηματικά, γεννά κωμικές συγκρούσεις που παραπέμπουν άμεσα στην ταξική τους διαφορά (οι Σάικι είναι μια φτωχή οικογένεια), με την επιχειρούμενη «ανταλλαγή» των παιδιών να επισημαίνει έξυπνα και διακριτικά όλα τα ηθικά, ψυχολογικά και κοινωνικά διλήμματα που διατρέχουν την ταινία.
Η λιτή σκηνοθεσία του Κόρε-΄Εντα τονίζει χαμηλότονες λεπτομέρειες (το παίξιμο του πιάνου), αποτυπώνει σωστά το πέρασμα του χρόνου (το να το μοιράζεσαι, να ακόμη ένας ορισμός της σχέσης γονιού και παιδιού) και διατηρεί μέχρι τέλους έναν πειστικό οπτιμισμό, χαρίζοντάς του το Βραβείο της Επιτροπής στις Κάνες και αυτό του κοινού στα φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν, Σάο Πάολο και Βανκούβερ.
Ιαπωνία. 2013. Διάρκεια: 121΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM, SEVEN FILMS.

banner