Κριτική

Ο Άνθρωπος που Πούλησε το Δέρμα του

Από -

Η ιστορία της δεύτερης μυθοπλαστικής ταινίας της Τυνήσιας Κάουτερ Μπέν Χάνια, της οποίας το «Beauty and the Dogs» (2017) είχε κάνει πρεμιέρα στο τμήμα «Ένα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Κανών, εμπνέεται από αληθινά γεγονότα. Κι όμως, είναι δύσκολο να πιστέψεις πως υπήρξε άνθρωπος, συγκεκριμένα ο Βέλγος εικαστικός Βιμ Ντελβόι, που έκανε το δέρμα και το σώμα ενός συνανθρώπου του έργο τέχνης (το «Tim» του 2007) και το πούλησε σ’ ένα συλλέκτη.

Το ίδιο λοιπόν συμβαίνει και επί της οθόνης με τον Τζέφρι Γκόντφροϊ, αντισυμβατικό καλλιτέχνη ο οποίος προτείνει στον Σύριο πρόσφυγα Σαμ Αλί μια αλλόκοτη συμφωνία. Να του πουλήσει την πλάτη του για το ένα τρίτο της αξίας της ως ζωντανό πίνακα (λογικά πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια). Εκείνος θα χαράξει πάνω της ένα τατουάζ με τη βίζα εισόδου στις χώρες της συνθήκης Σέγκεν, ενώ ο Αλί θα είναι υποχρεωμένος για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να την επιδεικνύει σε μια σειρά από εκθέσεις και πλειστηριασμούς. Ο κόσμος των εικαστικών αναστατώνεται, συλλέκτες ενθουσιάζονται και οι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα ξεσηκώνονται.

Τα ζητήματα τα οποία εγείρονται είναι φλέγοντα όσο και προφανή· αφορούν τη μετανάστευση και την ταξική εκμετάλλευσή της, την ανθρωπιστική και πολιτική διάσταση της τέχνης, τις ηθικές δεσμεύσεις του καλλιτέχνη και την εμπορευματοποίηση κάθε ιδανικού, ιδέας και πρόθεσης. Η Μπεν Χάνια τα φέρνει σε πρώτο πλάνο και τα συμπλέκει με μια κοινότοπη, φτηνά μελοδραματική ερωτική ιστορία (ο Αλί τα κάνει όλα για να βρίσκεται κοντά στην αγαπημένη του, η οποία παντρεύτηκε «με το ζόρι» έναν πλούσιο), η οποία συμπαρασύρει στη συναισθηματική, χολιγουντιανής κοπής αφέλειά της όλες τις ενδιαφέρουσες θεματικές.

Από τον συριακό εμφύλιο ως τον πλήρη καλλιτεχνικό αμοραλισμό, με τις καλές προθέσεις να αποδεικνύονται τελικά ισχυρότερο όπλο από κάθε πολιτικοοικοικονομική εξουσία. Η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου δεν θα μπορούσε να συμφωνήσει περισσότερο, χαρίζοντάς της μια οσκαρική υποψηφιότητα διεθνούς ταινίας.

Τυνησία, Γαλλία. 2020. Διάρκεια: 104΄. Διανομή: NEO FILMS.