Κριτική

Ο Ανίκητος

Από -

Μια από τις ωραιότερες ιστορίες κινηματογραφικής ενηλικίωσης συνεχίζεται στον «Ανίκητο», το δεύτερο μέρος της «τριλογίας του Απού» του Σατγιαζίτ Ράι, η οποία ξεκίνησε το 1955 με το «Τραγούδι του Δρόμου» και ολοκληρώθηκε το 1959 με τον «Κόσμο του Απού». Αν και σκηνοθετικό ντεμπούτο, το «Τραγούδι…» σόκαρε τον κόσμο του σινεμά, αποκαλύπτοντάς του μια συναρπαστική κινηματογραφία από τη μακρινή Ανατολή, όπου εξωτικές εικόνες και σκληρός ρεαλισμός συνέθεταν ένα θαυμαστό, ποιητικό σύμπαν γεμάτο απλές, βαθιές και προαιώνιες αλήθειες: η γέννηση είναι συνδεδεμένη με το θάνατο, η βία με τη συγχώρεση, η χαρά με τη λύπη και η γνώση με την απώλεια, όλα δεμένα σ’ έναν κύκλο ζωής συναρπαστικών αντιθέσεων.

Ο «Ανίκητος» ακολουθεί τον δεκάχρονο πλέον Απού στην οικογενειακή μετεγκατάστασή του από το χωριό του στο Μπενάρες (το σημερινό Βαρανάσι), την ιερή πόλη των Ινδουιστών. Εκεί, δίπλα στις όχθες του Γάγγη, ο μικρός θα περιπλανηθεί σε μια καθημερινότητα όπου ο αγώνας για επιβίωση συνυπάρχει με αρχαίους μύθους, θρησκευτικές δοξασίες και λαϊκές προλήψεις, ένας διαφορετικός μα και τόσο ίδιος τρόπος ζωής με εκείνον μέσα στη φύση (και το «Τραγούδι του Δρόμου»). Ακόμα μια απρόβλεπτη τραγωδία, όμως, θα σπρώξει τον Απού ένα βήμα εγγύτερα στην ενηλικίωση και θα τον στείλει με τη μητέρα του σ’ ένα μικρό χωριό της Βεγγάλης για να ζήσει με το θείο του.

Ένας ενδιάμεσος σταθμός στην πορεία του προς το πανεπιστήμιο της Καλκούτας και την ανεξαρτητοποίησή του από την οικογένεια και την «παλιά» Ινδία, με τον Ράι να αποτυπώνει την περιπετειώδη αυτή διαδρομή με συγκινητική ειλικρίνεια νεορεαλιστικής καθαρότητας και συναισθηματικό πλούτο ανατολίτικου μυστικισμού. Εδώ, το «σινεμά στο ύψος του ανθρώπου» αποκτά καινούργιες, συναρπαστικές διαστάσεις που θα καταξιώσουν τον Ράι ως έναν από τους σπουδαιότερους μεταπολεμικούς κινηματογραφικούς δημιουργούς και θα του χαρίσουν το Χρυσό Λιοντάρι και το βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών (Fipresci) στο Φεστιβάλ Βενετίας του 1957.

Α/Μ. Ινδία. 1956. Διάρκεια: 110΄. Διανομή: NEW STAR.