Κριτική

Μια Σφαίρα στην Καρδιά

Από -

Διαφημισμένη από τον ελληνικό Τύπο ως «η χαμένη ταινία της Τζένης Καρέζη», μιας και μετά την πρώτη προβολή της αποσύρθηκε από την κυκλοφορία, το «Μια Σφαίρα στην Καρδιά» είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους που γύρισε ο ακατάτακτος, sui generis και φιλέλληνας σκηνοθέτης Ζαν-Ντανιέλ Πολέ. Ταλέντο του γαλλικού νέου κύματος, ερωτεύτηκε τη χώρα μας στα γυρίσματα των ντοκιμαντέρ «Μεσόγειος» (1963) και «Βάσσες» (1964), για να επιστρέψει γρήγορα έχοντας στο νου του μια εναλλακτική γκανγκστερική περιπέτεια. Αν και ο Πολέ διαχώρισε τη θέση του από την νουβέλ βαγκ και τράβηξε έναν ποιητικότερο δρόμο, ενώ πειραματίστηκε και με την μπουρλέσκ κωμωδία, στο «Μια Σφαίρα στην Καρδιά» προσπαθεί να δουλέψει ανατρεπτικά πάνω στις συμβάσεις μιας ταινίας είδους, χαρακτηριστική κινηματογραφική επιλογή πολλών δημιουργών του κινήματος.

Έτσι, το σενάριο της ταινίας αναπτύσσεται πάνω σε μια απλή ιστορία καταδίωξης, η οποία ξεκινά όταν ένας μαφιόζος υπεξαιρεί με τη βία την περιουσία ενός ξεπεσμένου αριστοκράτη. Αυτός, απειλούμενος, διαφεύγει από την Σικελία στην Ελλάδα, όπου και γνωρίζει μια τραγουδίστρια η οποία τον περιθάλπει. Ενώ όμως σχεδιάζει την εκδίκησή του, οι άνθρωποι του γκάνγκστερ βρίσκονται στα ίχνη του.

Οι διαρκείς αναφορές στην κλασική αρχαιότητα προοικονομούν την υπό εξέλιξη τραγωδία, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα την απώλεια ενός «ένδοξου» παρελθόντος. Τραύμα το οποίο καθορίζει την εικόνα μιας ολόκληρης χώρας, αλλά και την τύχη του ταξικά υποβιβασμένου και εξόριστου από την πατρίδα του ήρωα. Η προδιαγεγραμμένη διαδρομή του τελευταίου περιγράφεται από τον Πολέ με κινηματογραφική ευαισθησία, με το κατάφωτο τοπίο να λειτουργεί αντιστικτικά, σχεδόν μελαγχολικά, ως ντεκόρ των ανθρώπινων παθών. Όλη αυτή η προβληματική, όμως, δεν κουμπώνει καλά σε μια πλοκή γεμάτη λογικά κενά και δραματουργικά άλματα, «διαβρωμένη» από νεοκυματικές παρεμβάσεις. Οι χαρακτήρες γύρω από τον φυγάδα μαρκήσιο μοιάζουν καρικατούρες, οι ερωτικές ιστορίες είναι άνευρες, προσχηματικές, οι σκηνές δράσεις δεν διαθέτουν την παραμικρή αληθοφάνεια κι όλα είναι τυλιγμένα σε ένα καρτποσταλικό folklore grec (η Καρέζη τραγουδά σε μπαρ της Τρούμπας... Θεοδωράκη - Λειβαδίτη).

Γαλλία, Ελλάδα. 1966. Διάρκεια: 85΄. Διανομή: CAROUSEL.