Κριτική

Η Εξουσία του Σκύλου

Από -

Στις εφτά προηγούμενες ταινίες της βραβευμένης με Όσκαρ σεναρίου Τζέιν Κάμπιον («Μαθήματα Πιάνου». «Το Πορτραίτο Μιας Κυρίας») στο κέντρο του κάδρου βρισκόταν πάντα μια καταπιεσμένη γυναίκα. Η Αυστραλέζα δημιουργός σκηνοθετούσε την πορεία της προς τη συντριβή ή την απελευθέρωσή της με ψυχολογική ακρίβεια και διηγηματική ένταση, προσπαθώντας να ξεγυμνώσει τα εσώτερα ενός κόσμου απωθημένων επιθυμιών και ευνουχισμένων ενστίκτων. Πόσο διαφορετικά θα μπορούσαν να ήταν λοιπόν τα πράγματα όταν στο πλάνο μπαίνει για πρώτη φορά ένας άντρας και μάλιστα του παλιού Γουέστ, φορέας ηρωικών μύθων και κατορθωμάτων;

Ελάσσων λογοτέχνης, αλλά ξεχωριστός στον λοξό τρόπο με τον οποίο παρουσίασε την αγροτική Αμερική σε μια σειρά μυθιστορημάτων του, ο Τόμας Σάβατζ ένιωθε λίγο πολύ σαν ήρωας ταινίας της Κάμπιον. Μεταπλάθοντας τα οικογενειακά του πρόσωπα σε μυθοπλαστικούς πρωταγωνιστές, ο ίδιος ήταν η φιγούρα του αουτσάιντερ, του παρείσακτου που δυσκολευόταν πάντα να ενταχθεί στην κατακτητική μυθολογία της Άγριας Δύσης. Όπως ακριβώς ο νεαρός Πίτερ Γκόρντον της δημοσιευμένης το 1967 «Εξουσίας του σκύλου», λεπτεπίλεπτος κι ευαίσθητος φοιτητής ιατρικής. Θα βρεθεί εκών άκων στη φάρμα του πατριού του Τζορτζ Μπέρμπανκ, στη μέση του πουθενά και στη Μοντάνα του 1925, περιτριγυρισμένος από ένα τσούρμο macho καουμπόηδων με επικεφαλής τον φαλλοκράτη και άξεστο, αν και κάποτε σπουδαγμένο, Φιλ Μπέρμπανκ. Αυτός και η Ρόουζ, μητέρα του Πίτερ και νιόπαντρη με τον αδελφό του Τζορτζ, συμπληρώνουν το κουαρτέτο των βασικών χαρακτήρων ενός δράματος διαστάσεων δωματίου, το οποίο η Κάμπιον μετατρέπει με νοσταλγική επιδεξιότητα σε (αντι)γουέστερν τραγικών διαστάσεων.

Όλα σ’ αυτή την ταινία στήνονται γύρω από τον Φιλ, έναν ζωντανό μύθο για τους γύρω του, μα ξεπερασμένη πλέον καρικατούρα (ο κυβερνήτης και η γυναίκα του τον αντιμετωπίζουν σαν αξιοθέατο) για μια χώρα η οποία εκσυγχρονίζεται ιλιγγιωδώς (το αυτοκίνητο, το τρένο, η επιστήμη, ο κινηματογράφος). Άπλυτος και φορώντας πάντα σπιρούνια, στέκεται απέναντι στον καλοντυμένο, επιχειρηματία και άνθρωπο του (νέου) κόσμου αδελφό του, αλλά και τη θηλυκή παρουσία που εισβάλλει στο απομονωμένο βασίλειό του. Στην πραγματικότητα στέκεται απέναντι στον –απόκρυφο– εαυτό του με τον οποίο φοβάται να αναμετρηθεί. Να τι του θυμίζει ο νεαρός Πίτερ, να και η αόρατη, απωθημένη πλευρά ενός συλλογικού αφηγήματος, της αρρενωπής Άγριας Δύσης (ο ορίζοντας περισφίγγει τα πλάνα), την οποία η βραβευμένη με Αργυρό Λιοντάρι στη Βενετία Κάμπιον αποδομεί με διαβρωτική μελαγχολία. Λυρικές εικόνες απέραντων τοπίων και γοτθικά εσωτερικά, νότες από το σάουντρακ ενός ψυχολογικού θρίλερ (το σκορ του Τζον Γκρίνγουντ φέρνει στο νου το «Θα Χυθεί Αίμα»), μια αφόρητη ένταση που αναβάλλει διαρκώς το ξέσπασμά της και μια ταινία αινιγματικής γοητείας που αντιστέκεται σε κάθε μονοδιάστατη ερμηνεία.

Μ. Βρετανία, Αυστραλία, ΗΠΑ. 2021. Διάρκεια: 126΄. Διανομή: ODEON.

Αναλυτικές πληροφορίες από τον οδηγό σινεμά