Κριτική

Η Αόρατη Ζωή της Ευρυδίκης Γκουσμάο

Από -

Ο πρωτότυπος τίτλος της τελευταίας ταινίας του Βραζιλιάνου visual artist και κινηματογραφικού σκηνοθέτη Καρίμ Αϊνούζ («Madame Satã», «Futuro Beach»), τακτικού επισκέπτη όλων των μεγάλων σινε-φεστιβάλ, αφορά «μια αόρατη ζωή». Στην πραγματικότητα όμως όχι μόνο μία, αυτή της Εουρίντιτσε Γκουσμάο, αλλά κι εκείνη της αδερφής της Γκουίντα, και ακόμη περισσότερο την «αόρατη» ζωή την οποία επέβαλε κι επιβάλλει η βραζιλιάνικη πραγματικότητα σε όλους –και κυρίως όλες– όσοι είναι αναγκασμένοι να γεννιούνται και να πεθαίνουν εντός της.

Όπως οι αδερφές Εουρίντιτσε και Γκουίντα που, αν και αντίθετες ως χαρακτήρες, μεγαλώνουν αχώριστες. Η πρώτη ονειρεύεται μουσικές σπουδές στο ωδείο της Βιένης, αλλά είναι η μικρότερη αυτή που θα το σκάσει απροειδοποίητα για το εξωτερικό, ερωτευμένη με τον Έλληνα ναυτικό Γιώργο. Όταν όμως εκείνος την εγκαταλείψει έγκυο στο πρώτο λιμάνι, η Γκουίντα θα επιστρέψει μετανιωμένη στο Ρίο ντε Τζανέιρο της δεκαετίας του 1950, όπου τα ήθη δεν συγχωρούν παρόμοιες οικογενειακές ατιμώσεις.

Διωγμένη από τον πατέρα της, ο οποίος την πληροφορεί ψευδώς ότι η αδερφή της έχει εν τω μεταξύ φύγει κυνηγώντας καριέρα πιανίστριας στην Αυστρία, θα γεννήσει μόνη της το παιδί της, το οποίο θα σκεφτεί να εγκαταλείψει στο μαιευτήριο. Την ίδια στιγμή η Εουρίντιτσε θα αναγκαστεί να παντρευτεί έναν άντρα τον οποίο δεν θα αγαπήσει ποτέ, ενώ δεν θα μάθει πως η Γκουίντα επέστρεψε στην πόλη τους, πιστεύοντας πως ζει μια ευτυχισμένη ζωή στην Ευρώπη με τον Γιώργο.

Ονειροπόλες, δεμένες σε συναισθηματικές χίμαιρες γυναίκες, στενοκέφαλοι και φαλλοκράτες άντρες, αδιέξοδες σχέσεις, οικογενειακά δράματα και τραγικές συμπτώσεις... Το βιβλίο της Μάρτα Μπατάλια τα δένει σφιχτά πάνω στη μίζερη καθημερινότητα της βραζιλιάνικης μεσοαστικής καθημερινότητας και ο Καρίμ Αϊνούζ τα αφηγείται σαν ένα παλιομοδίτικο, αλά Ντάγκλας Σερκ μελόδραμα, που πατά και με τα δύο πόδια του στη λατινοαμερικανική γη. Έτσι, καθώς οι δεκαετίες περνούν και οι δύο αδερφές ζουν τη βουτηγμένη μέσα σε διαψεύσεις, όνειρα, χαρές και απογοητεύσεις ζωή τους αναζητώντας διαρκώς η μία την άλλη, η μυθιστορηματική πλοκή και τα θυελλώδη συναισθήματα δεν απομακρύνονται ποτέ από έναν γυμνό, θαρραλέο ρεαλισμό.

Με τον τρόπο που ο Πέδρο Αλμοδόβαρ εκμοντέρνισε το κλασικό χολιγουντιανό μελό, ο Αϊνούζ σκηνοθετεί με πάθος, κοινωνική ευαισθησία, οπτική μεγαλοπρέπεια (φωτογραφία της Ελέν Λουβάρ των «Πίνα Μπάους», «Xenia», «Ευτυχισμένος Λάζαρος») και ψυχολογική ακρίβεια μια ιστορία αδερφικής αγάπης που συγκινεί βαθιά. Ταυτόχρονα σχολιάζει τη θέση της γυναίκας στον σύγχρονο κόσμο, περιγράφει ωμά τον τρόπο με τον οποίο τα προσωπικά όνειρα καταλήγουν σε συλλογικές αυταπάτες και κερδίζει δίκαια το βραβείο καλύτερης ταινίας στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του Φεστιβάλ Κανών.

Βραζιλία, Γερμανία. 2019. Διάρκεια: 139΄. Διανομή: AMA FILMS.