Κριτική

Ένας Ελέφαντας Στέκεται Ακίνητος

Από -

Με μία και μόνον ταινία, καθώς μόλις την ολοκλήρωσε αυτοκτόνησε σε ηλικία 29 ετών, ο Χου Μπο έχει ήδη περάσει στην ιστορία του σινεμά. Το ντεμπούτο και ταυτόχρονα κύκνειο άσμα του ήταν ένα κινηματογραφικό σοκ για το περσινό Φεστιβάλ Βερολίνου, όπου απέσπασε το βραβείο της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών (FIPRESCI). Ένα βαθιά απαισιόδοξο οδοιπορικό σε ένα έρημο και ακινητοποιημένο κοινωνικό παρόν, το οποίο αποτυπώνει με ανατριχιαστική διαύγεια το υπαρξιακό άγχος μιας νέας γενιάς απέναντι σε έναν κόσμο που αλλάζει δίχως να κοιτάζει τη δική της μελαγχολία.

Κάτω από τον γκρίζο ουρανό μιας θλιβερής πόλης της Βόρειας Κίνας τέσσερις άνθρωποι ξεκινούν ένα 24ωρο το οποίο θα τους ζητήσει να επανατοποθετηθούν απέναντι στη στάσιμη καθημερινότητά τους: ο νεαρός Μπου θα τραπεί σε φυγή μετά τον τραυματισμό ενός τραμπούκου συμμαθητή του, τον οποίο έσπρωξε βίαια στις σκάλες του σχολείου. Η συμμαθήτριά του Λινγκ πρέπει να αντιμετωπίσει την κυνική μητέρα της και τη σχέση της με τον διευθυντή του γυμνασίου.

Ο Τσενγκ, αδερφός του τραυματισμένου μαθητή, νιώθει υπεύθυνος για την αυτοκτονία του καλύτερού του φίλου, τη στιγμή που ο συνταξιούχος κ. Γουάνγκ ακούει από τον γιο και τη νύφη του πως πρέπει να πάει σε οίκο ευγηρίας, για να τους αφήσει χώρο στο στριμωγμένο τους διαμέρισμα. Μέχρι τη δύση του ηλίου οι δρόμοι των τεσσάρων τους θα διασταυρωθούν με μοιραίο τρόπο και κατεύθυνση το Μανζούλι, μια πόλη στα κινεζορωσικά σύνορα, όπου ο ελέφαντας ενός ζωολογικού κήπου στέκεται ακίνητος χωρίς να δίνει την παραμικρή σημασία στον κόσμο γύρω του.

Μονοπλάνα μεγάλης διάρκειας ακολουθούν κατά πόδας τους ήρωες σε δαιδαλώδεις, μισοφωτισμένους εσωτερικούς και μετα­βιομηχανικού ντεκόρ εξωτερικούς χώρους. Η περιστροφή της κάμερας γύρω τους, όταν εκείνοι κοντοσταθούν, αποκαλύπτει έναν άχρωμο κόσμο παρακμής κι εγκατάλειψης –το ξεπλυμένο γκρι του μπετόν κυριαρχεί σκηνογραφικά– στον οποίο βασιλεύουν η βία, η ψυχολογική καταπίεση και η ηθική παρακμή. Η (κινέζικη) πραγματικότητα, σαν άλλος ακινητοποιημένος ελέφαντας, δεν δίνει δεκάρα για όλα όσα εξελίσσονται «δίπλα» της. Έτσι, ενώ τα γεγονότα ωθούν τους ήρωες να έρθουν κοντά ο ένας στον άλλον, εκείνοι απομακρύνονται, παγιδευμένοι σε έναν κύκλο ψεμάτων και προδοσίας, θύματα ενός άνισου αγώνα επιβίωσης.

Με πικρά ελεγειακό τρόπο ο Χου Μπο αποκαλύπτει την κοινωνική και πολιτική διάστασή του, μετατρέποντας περίτεχνα, αργά και τελετουργικά την απόπειρα απόδρασης τεσσάρων losers σε ένα σπαρακτικό εφιάλτη υπαρξιακών και πολιτισμικών διαστάσεων· και ταυτόχρονα σε ένα πρωτότυπης σύλληψης κι ευρηματικής κινηματογραφικής εκτέλεσης αριστούργημα, στα γυμνά, ρεαλιστικά μα τόσο υποβλητικά πλάνα του οποίου ο Σοπενχάουερ συναντά τον Χάιντεγκερ και ο Μπέλα Ταρ τους αδερφούς Νταρντέν.

Κίνα. 2018. Διάρκεια: 234΄. Διανομή: CAROUSEL.