Κριτική

Βερολίνο, Αντίο

Από -

Δύο έφηβοι κλέβουν ένα αυτοκίνητο και ξεκινούν ένα ταξίδι στη γερμανική ύπαιθρο. Ακολουθώντας τους, ο Φατίχ Ακίν ξαναβρίσκει κάτι από το ρεαλιστικό, «βρόμικα» ρομαντικό άγγιγμά του με ένα road movie ενηλικίωσης το οποίο, χωρίς να χάνει τη φρεσκάδα του, κρατιέται μέχρι τέλους στην ασφάλεια της δεξιάς κινηματογραφικής λωρίδας.

banner

Ο Φατίχ Ακίν είναι επιδέξιος αφηγητής. Η τελευταία –όγδοη– ταινία μυθοπλασίας του ξεκινά in media res (με μια πρωθύστερη σκηνή) κι ένα αυτοκινητικό ατύχημα που οδηγεί τον νεαρό Μάικ, ο οποίος ρωτάει απεγνωσμένα τι απέγινε ο φίλος του Τσικ, στο φορείο. Μια σκηνή με ανησυχητική αίσθηση που, αν και παραμερίζεται από την ανάλαφρη, παιχνιδιάρικη διάθεση με την οποία ξεκινά η ιστορία των Μάικ και Τσικ, παραμένει μέχρι τέλους στο πίσω μέρος του μυαλού του θεατή ως απειλητική υπενθύμιση.

Στην πραγματικότητα ο Ακίν, λάτρης των βαριών δραμάτων («Μαζί, Ποτέ!», «Η Άκρη του Ουρανού»), δεν θέλει να στενοχωρήσει ή να τρομάξει το κοινό του, το οποίο διεύρυνε με το απολαυστικό «Soul Kitchen» και απογοήτευσε βαθιά με τη «Μαχαιριά». Θέλει να το ξαναφέρει δίπλα του με κάτι συναισθηματικό και διασκεδαστικό, ένα σταθερό βήμα επανάκτησης της κινηματογραφικής αυτοπεποίθησής του πριν από την επόμενη σπουδαία –ελπίζουμε– ταινία του. Γι’ αυτό και το «Βερολίνο, Αντίο» βασίζεται σε μια απλή, χιλιοχρησιμοποιημένη ιδέα κι ένα δημοφιλέστατο νεανικό μυθιστόρημα του Βόλφγκανγκ Χέρντορφ («Βερολίνο, γεια», εκδ. Κριτική), το οποίο από το 2010 μέχρι τώρα έχει μεταφραστεί σε πάνω από 25 γλώσσες. Σε αυτό ο 14χρονος Μάικ μεγαλώνει με την αλκοολική μητέρα και τον πλούσιο, αδιάφορο και γυναικά πατέρα του, είναι ερωτευμένος με το πιο όμορφο και σνομπ κορίτσι του σχολείου, ενώ όλοι τον αντιμετωπίζουν σαν το κορόιδο της τάξης και δεν τον θέλουν για παρέα.

Μέχρι που εμφανίζεται ο Τσικ, ο ρωσικής καταγωγής συμμαθητής του με την ανορθόδοξα cool συμπεριφορά, που μοιάζει να τον καταλαβαίνει. Να καταλαβαίνει πως ο Μάικ θέλει να αφήσει πίσω του όλα αυτά, μαζί και τη μίζερη παιδική ηλικία του, και να ξεκινήσει ένα ταξίδι προς την ενηλικίωση χωρίς χάρτη, πίσω από το τιμόνι ενός «δανεισμένου» Lada και μέσα από τη γερμανική ύπαιθρο. Ο «Χάκλμπερι Φιν», η βεντερσική παράδοση των road movies και ο δοκιμασμένος συνδυασμός χιούμορ, περιπέτειας και συγκίνησης δείχνουν το δρόμο. Όλα τα κινηματογραφικά χιλιόμετρα δεν διανύονται με την ίδια ταχύτητα, αλλά ο προσεκτικός Φατίχ Ακίν δεν χάνει ποτέ τον έλεγχο.

Κοντρολάρει το συναίσθημα, παραμένει­ στην ασφαλή πλευρά του κινηματογραφικού δρόμου και στήνει μερικές σεκάνς βαθιάς τρυφερότητας και ειλικρινούς κατανόησης των αγαθά τολμηρών χαρακτήρων, όπως εκείνη της σύντομης γνωριμίας των αγοριών με την Ίζα. Παράλληλα, με την ανάλαφρη αφήγησή του κλείνει παιχνιδιάρικα το μάτι στον θεατή, υπενθυμίζοντάς του διαρκώς πως η ενηλικίωση είναι πολλές φορές μια επώδυνη, αλλά άλλες τόσες μια γλυκιά, πολύτιμη και απελευθερωτική εμπειρία.

Γερμανία. 2016. Διάρκεια: 93΄. Διανομή: ROSEBUD.21.

banner