Κριτική

Ατυχές Πήδημα ή Παλαβό Πορνό

Από -

Κάθε ταινία του Ράντου Ζούντε είναι και μια (ευχάριστη) έκπληξη. Παιδί κι αυτός της ρεαλιστικής σχολής, η οποία στα μέσα της δεκαετίας του ’00 έβαλε την Ρουμανία στον παγκόσμιο κινηματογραφικό χάρτη, διαφοροποιήθηκε γρήγορα από την ντοκιμαντερίστικη αισθητική της. Υιοθέτησε διαφορετικά στιλ αφήγησης, ξεκινώντας από το ασπρόμαυρο… γουέστερν «Άφεριμ!» και φτάνοντας στην μπρεχτική αναπαράσταση της αληθινής ανάκρισης ενός μαθητή από την αστυνομία του Τσαουσέσκου στο «Uppercase Print», χωρίς όμως ποτέ να χάσει το σαρκαστικό χιούμορ και τη διεισδυτική κοινωνική ματιά του. Με διαφορετική κάθε φορά πρόφαση επιστρέφει στη βαλκανική πραγματικότητα μιας χώρας σε μετατραυματικό –και μετακομμουνιστικό– σοκ, συνδέοντας θεσμικές καταστάσεις, συλλογικές πεποιθήσεις και ατομικές συμπεριφορές με διαδρομές που έρχονται μέσα από την ιστορία, την ανθρωπογεωγραφία, ακόμα και τη γλώσσα.

Όπως προδιαθέτει ο αντισυμβατικός τίτλος της τελευταίας του ταινίας, ο οποίος στα ρουμάνικα κάνει και ρίμα, το βραβευμένο με Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου «Ατυχές Πήδημα…» είναι μια σοβαρότατη, αλλά ελάχιστα σοβαροφανής προσπάθεια καταγραφής κι ανάλυσης της σύγχρονης ρουμανικής καθημερινότητας. Ως διηγηματική αφορμή στέκεται ένα οικιακό sex tape μιας καθηγήτριας, το οποίο διαρρέει στο διαδίκτυο, κινητοποιώντας άμεσα τη διευθύντρια του σχολείου και τους γονείς των μαθητών της, οι οποίοι κανονίζουν από κοινού έκτακτη συνέλευση. Ο Ράντου Ζούντε μάς προετοιμάζει γι’ αυτήν, αφιερώνοντας το πρώτο από τα τρία μέρη του φιλμ (το sex tape αποτελεί τον explicit πρόλογο), χωρισμένο σε αντίστοιχα κεφάλαια, παρακολουθώντας την αμήχανη, μα αποφασισμένη ηρωίδα μας να διασχίζει το Βουκουρέστι πηγαίνοντας στη συγκέντρωση.

Πρόκειται για μικρού μήκους σάτιρα της συλλογικής μισαλλοδοξίας, αδιαφορίας και απανθρωποποίησης που κυριαρχεί στους δρόμους της ρουμανικής πρωτεύουσας (η αθηναϊκή πραγματικότητα απέχει μόνο λίγους… πόντους), σκηνοθετημένη θαρρείς από τον Βαλκάνιο Ζακ Τατί. Η κάμερα του Ζούντε την αναδεικνύει με ξεκαρδιστικά πικρό τρόπο, άλλοτε υπογραμμίζοντάς την διπλά κι άλλοτε απλώς υπονοώντας την, καθώς η κάμερά του απομακρύνεται συχνά από τη «δράση» και καδράρει αδιάφορα(;) πινακίδες, οδικά σήματα, υπαίθριες διαφημίσεις, προσόψεις εγκαταλελειμμένων κτιρίων και μοδάτων μαγαζιών.

banner

Όλα όσα όμως συμβαίνουν στους δρόμους του Βουκουρεστίου ωχριούν μπροστά στη φαρσική παράνοια που θα επικρατήσει στη συγκέντρωση, ένα μίνι θεατρικό του παραλόγου, για το οποίο ο Ζούντε μας έχει προετοιμάσει με ένα ιντερμέδιο-«εγκυκλοπαιδικό λεξικό» δοκιμιακού και ιστορικού χαρακτήρα, όπου κανένας εθνικός θεσμός δεν μένει όρθιος. Σπρώχνοντας τη θεόπικρη σάτιρά του στα άκρα, τσαλαβουτώντας με παιχνιδιάρικη αθωότητα και ιερόσυλη τόλμη στο γκροτέσκο, σαρκάζοντας κάθε ψευτομαρξιστική, ηρωικοπατριωτική και φιλελεύθερη αγκύλωση, δοκιμάζει στο τέλος ακόμα και τις αντοχές του ίδιου του θεατή, επιστρατεύοντας τρία(!) άκρως παρωδιακά φινάλε τα οποία αποδομούν και το έσχατο ιδεολογικό ή αφηγηματικό ταμπού.

Ρουμανία, Τσεχία, Λουξεμβούργο. 2021. Διάρκεια: 106΄. Διανομή: CINOBO.

Σχετικά Θέματα