Το 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης τιμά την εβραϊκή κοινότητα με ένα συγκινητικό αφιέρωμα

80 χρόνια μετά την αναχώρηση από την πόλη του πρώτου συρμού με προορισμό το Άουσβιτς, η διοργάνωση ρίχνει το βλέμμα της σε ένα ανεπούλωτο οικουμενικό τραύμα.

shoah_new «Shoah»

Στις 15 Μαρτίου, συμπληρώνονται 80 χρόνια από την ημέρα που αναχώρησε από τη Θεσσαλονίκη ο πρώτος συρμός με προορισμό το Άουσβιτς. Ήταν η διαδρομή με την οποία άνοιξε μια πληγή για την εβραϊκή κοινότητα της πόλης, η οποία παραμένει μέχρι σήμερα ανεπούλωτη. Με αφρομή την επέτειο, το 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-12/3) τιμά τη μνήμη των θυμάτων με το αφιέρωμα "Adio querida: Από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς – 80 χρόνια".

Η φράση "adio querida" ή "adio kerida" αντιστοιχεί σε ένα παραδοσιακό τραγούδι αγάπης, σεφαραδίτικο, γραμμένο στα ladino, το οποίο μιλά για τον αποχωρισμό, τον έρωτα, τον θάνατο. Στο χώρο του αστικού θρύλου της εβραϊκής κοινότητας λέγεται πως το "Αντίο αγαπημένη" τραγουδούσαν οι Εβραίοι λίγο πριν μπουν στα τρένα που θα τους οδηγούσαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ακολουθεί το αναλυτικό δελτίο τύπου του φεστιβάλ με τις πρώτες ταινίες που προβάλλονται στο αφιέρωμα.

"Η πιο συνταρακτική καταγραφή της φρίκης του Ολοκαυτώματος, το 'Shoah' (1985) του Κλοντ Λανζμάν, το οποίο από πολλούς θεωρητικούς του κινηματογράφου έχει ψηφιστεί ως το καλύτερο ντοκιμαντέρ όλων των εποχών, θα προβληθεί στο πλαίσιο του αφιερώματος. Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό οδοιπορικό διάρκειας 566 λεπτών, το οποίο θα προβληθεί στην πλήρη του εκδοχή. Ο Λανζμάν εργάστηκε ασταμάτητα για 11 ολόκληρα χρόνια, παίρνοντας συνεντεύξεις από δεσμοφύλακες, μάρτυρες και ναζιστές και εξερεύνησε σε βάθος τον ιστορικό, ανθρωπολογικό και πολιτισμικό αντίκτυπο του Ολοκαυτώματος. Ένα αληθινό κινηματογραφικό επίτευγμα, το 'Shoah' διασφαλίζει ότι το Ολοκαύτωμα δεν θα περιπέσει ποτέ στην ιστορική λήθη ή στη δικαιολογία της άγνοιας.

the_golem
"The Golem"

Σε μια ξεχωριστή βραδιά θα σμίξουν στη σκηνή του Ολύμπιον η δύναμη της μουσικής και η μαγεία της κινηματογραφικής εικόνας. Το 'Golem' (1920) αποτελεί μια αλληγορία για την τραγική μοίρα που σύντομα θα έβρισκε τους Εβραίους και είναι από τις πρώτες ταινίες που έθιξαν ζητήματα αντισημιτισμού. Σε σκηνοθεσία των Πολ Βέγκενερ και Καρλ Μπέζε, η σπάνια αυτή εμβληματική ταινία τρόμου των απαρχών του γερμανικού εξπρεσιονισμού, άνοιξε τον δρόμο για κλασικά αριστουργήματα όπως το 'Νοσφεράτου' και το 'Μετρόπολις'. Η ταινία αντλεί την έμπνευσή της από έναν μεσαιωνικό εβραϊκό μύθο και σήμερα, πέρα από την ιστορική της αξία, αναγνωρίζεται ως ένα cult science fiction διαμάντι. Ο αγαπημένος σκηνοθέτης και μουσικός Γιάννης Βεσλεμές έγραψε ειδικά για την εκδήλωση πρωτότυπη μουσική, η οποία θα συνοδεύσει ζωντανά την προβολή της ταινίας.

iroes_tis_thessalonikis
"Ήρωες της Θεσσαλονίκης"

Το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ 'Ήρωες της Θεσσαλονίκης' ('Heroes of Salonika', 2021) του Τομ Μπαρκάι επικεντρώνεται στη φρίκη της καθημερινής ζωής μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Έξι Θεσσαλονικείς Εβραίοι, επιζήσαντες του Ολοκαυτώματος, οι περισσότεροι από τους οποίους ζουν στο Ισραήλ, μάς περιγράφουν με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες τα βασανιστήρια, τις μεθόδους εξόντωσης, τις αρρώστιες, την πείνα, τα πειράματα που υπέστησαν. Είναι από τις σπάνιες φορές που νιώθουμε τόσο βαθιά την ωμότητα του ναζισμού και την έκταση του εγκλήματος.

salonique_ville_du_silence
"Θεσσαλονίκη, Πόλη της Σιωπής"

Στο 'Θεσσαλονίκη, Πόλη της Σιωπής' ('Salonique, Ville du Silence', 2006) ο γεννημένος στη Θεσσαλονίκη Μορίς Αμαραζί καταθέτει φόρο τιμής στο ένδοξο πολυπολιτισμικό παρελθόν της πόλης, της επονομαζόμενης 'Ιερουσαλήμ των Βαλκανίων', το οποίο ήρθε σε σύγκρουση με το αφήγημα της ενιαίας εθνικής ταυτότητας που επικράτησε μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων. Συνδυάζοντας εικόνες από τη σύγχρονη πόλη με μαρτυρίες επιζώντων του Ολοκαυτώματος, αυτή η νοσταλγική παλιννόστηση επιχειρεί να σπάσει το πέπλο της επίσημης σιωπής για την τραγική μοίρα της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης.

filia_eis_ta_paidia
"Φιλιά εις τα Παιδιά"

Στο σπαρακτικό ντοκιμαντέρ 'Φιλιά εις τα Παιδιά' (2011) του Βασίλη Λουλέ πέντε ηλικιωμένοι Έλληνες Εβραίοι αφηγούνται στην κάμερα τις τρομακτικές εμπειρίες που βίωσαν στην κατεχόμενη Ελλάδα, στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μέσα από τις λέξεις και τις διηγήσεις ανθρώπων που γνώρισαν τη φρίκη από κοντά, γινόμαστε κι εμείς συμμέτοχοι σε μια τραγωδία που δεν θα πάψει ποτέ να αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα.

ektos_istorias
"Εκτός Ιστορίας"

Το ντοκιμαντέρ 'Εκτός Ιστορίας' (2012) της Φωφώς Τερζίδου ανατρέχει τόσο στην πλούσια ιστορία της πολυπληθούς και ακμάζουσας εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης όσο και στη λιγότερο προβεβλημένη διαδρομή της εβραϊκής κοινότητας της Κατερίνης. Μέσα από μαρτυρίες, τεκμήρια και αναλύσεις ιστορικών, η ταινία πραγματεύεται το πάντα επίκαιρο ζήτημα της επίσημης ιστορικής μνήμης, εξερευνώντας τα καταστροφικά στερεότυπα που εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να γεννούν προκαταλήψεις και να συντηρούν την αποσιώπηση των πιο απάνθρωπων εγκλημάτων.

Βρείτε όλα τα νεότερα σχετικά με το 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης εδώ.
 

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Οι καλύτερες ταινίες που παίζουν τώρα στα σινεμά (18-24/4)

Μια λίστα με τις ιδανικότερες προτάσεις για κινηματογραφική έξοδο αυτήν την εβδομάδα.

ΓΡΑΦΕΙ: ΓΙΑΝΝΗς ΚΑΝΤΕΑ-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟς
19/04/2024

Κλείνουν οριστικά οι κινηματογράφοι Πάλας και Αλεξάνδρα;

Δυσοίωνες ειδήσεις που αφορούν δύο ιστορικές αίθουσες της Αθήνας θορύβησαν τους κατοίκους της πόλης τελευταία με τα δεδομένα, ωστόσο, να μην είναι τελεσίδικα.

Ο Χρήστος που δε μένει πια εδώ παρουσιάζει το ασύγκριτο "Μαζί, Ποτέ!"

Το ανατρεπτικό φιλμ του Φατίχ Ακίν αφηγείται μια hardcore ερωτική ιστορία στα άκρα που συνδυάζει τρυφερότητα, ανθρωπιά, ασυμβίβαστη τρέλα και rock’n’roll ρομαντισμό.

Η σκηνοθέτρια Ιρίς Καλτενμπάκ γύρισε μία από τις εκπλήξεις της χρονιάς

Στην "Αρπαγή" η πρωτοεμφανιζόμενη δημιουργός υπογράφει ένα ψυχογράφημα που μένει αξέχαστο.

Οι ταινίες "Χάρι Πότερ" επιστρέφουν στους κινηματογράφους

Τα "Epic Movie Nights" φέρνουν ξανά στη μεγάλη οθόνη το franchise που λατρεύουν οι millennials.

"Αγαπούσε τα Λουλούδια Περισσότερο": Η νέα ταινία του Γιάννη Βεσλεμέ στο φεστιβάλ της Τραϊμπέκα

Ο σκηνοθέτης της "Νορβηγίας" ετοιμάζεται για παγκόσμια πρεμιέρα στη σημαντική νεοϋορκέζικη διοργάνωση.

Οι Άλεξ Γκάρλαντ & Κίρστεν Ντανστ μιλούν στο "α" για τον "Εμφύλιο Πόλεμο"

Ο σκηνοθέτης και η πρωταγωνίστρια της πολιτικά φορτισμένης δυστοπικής περιπέτειας απαντούν στις ερωτήσεις του "α" γύρω από τη δημιουργία μιας αγωνιώδους ταινίας, η οποία απεικονίζει έναν ανησυχητικό μελλοντικό κόσμο.