O Αντρέι Βάιντα πέθανε σε ηλικία 90 χρόνων

Ο σπουδαιότερος Πολωνός σκηνοθέτης, ένας από τους σημαντικότερους ανατολικοευρωπαίους δημιουργούς πέθανε την Κυριακή 9/10 στη Βαρσοβία.

O Αντρέι Βάιντα πέθανε σε ηλικία 90 χρόνων

Παρέμεινε μέχρι τα 90 του δημιουργικά ενεργός. Τόσο μεγάλη αγάπη είχε για την 7η Τέχνη. Μάλιστα, μέχρι και το τελευταίο δείγμα γραφής του, δηλαδή τη βιογραφία «Afterimage» η οποία αποτελεί τη φετινή υποψηφιότητα της Πολωνίας για Ξενόγλωσσο Όσκαρ, υπηρέτησε το πολιτικό σινεμά με μοναδική πίστη.

Στη συνέντευξη που είχε δώσει ο Πολωνός σκηνοθέτης το 2014 στο «α» είχε δηλώσει ότι δεν σταμάτησε να πιστεύει στην αναγκαιότητα ενός μοντέρνου και μάχιμου πολιτικά κινηματογράφου. Όπως είχε δηλώσει, «έχουν αλλάξει πάρα πολλά σε σχέση με το παρελθόν. Τότε προσπαθούσαμε να ασκήσουμε κριτική στο καθεστώς, κάτι τέτοιο θα ήταν καλό να υπάρξει και σήμερα. Δεν πρέπει όλοι οι νέοι σκηνοθέτες να ασχολούνται μονάχα με υπαρξιακά και ψυχολογικά ζητήματα».

Βέβαια, η διεθνής πολιτική βαρβαρότητα χτύπησε την πόρτα του Βάιντα σε πολύ μικρή ηλικία. Ο πατέρας του δολοφονήθηκε στο δάσος του Κατίν, μια σφαγή άοπλων αξιωματικών που αποτελεί μέχρι σήμερα ανοιχτή πληγή για τον πολωνικό λαό, αλλά και ένα ιστορικό συμβάν που απεικόνισε τη διαχρονικά ταραγμένη γειτονία της χώρας με τη Γερμανία και τη Ρωσία, οι οποίες πάντοτε εποφθαλμιούσαν τα εδάφη της.

Οι πρώτες ταινίες του Αντρέι Βάιντα ξεχώρισαν για τον σκληρό ρεαλισμό και την μετα-πολιτική, υπαρξιακή τους διάσταση που αφορούσαν την παράνοια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά το ντεμπούτο του «Generation», σκηνοθέτησε το «Kanal» που έφτασε το 1957 μέχρι τις Κάνες, κατακτώντας το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Ένα χρόνο μετά ο Βάιντα υπογράφει το «Στάχτες και Διαμάντια», την κορυφαία ταινία της φιλμογραφίας του. Αυτή μας μεταφέρει λίγο πριν το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, όπου ένας Πολωνός παρτιζάνος, μέλος εθνικιστικής οργάνωσης, διατάσσεται να σκοτώσει έναν κομμουνιστή ηγέτη. Μια μπαρόκ ταινία, που αποδίδει τέλεια την ιδεολογική σύγχυση της γενιάς του πολέμου.

Έχοντας μπει ήδη μπει στην ελίτ των Ευρωπαίων σκηνοθετών, ο Πολωνός δεξιοτέχνης συνέχιζε να παράγει ταινίες με ακατάπαυστο ρυθμό. Ταυτόχρονα, όμως, συμμετέχει και σε κινήματα που στόχευαν στον εκδημοκρατισμό της σοσιαλιστικής χώρας. Στα δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’70 εντάσσεται στην Αλληλεγγύη του Λεχ Βαλέσα, με την ενεργό πολιτική του στάση να επηρεάζει και το κινηματογραφικό έργο του. Ξεκινώντας με τον «Άνθρωπο από Μάρμαρο» το 1977 και συνεχίζοντας με τον «Άνθρωπο από Σίδερο» το 1981 –Χρυσός Φοίνικας στις Κάνες- ο Αντρέι Βάιντα γνωρίζει τη δεύτερη ακμή της καριέρας του, αλλά και τη δυσμένεια του καθεστώτος. Το 1984 γυρίζει στη Γαλλία το «Δαντών» με πρωταγωνιστή τον Ζεράρ Ντεπαρτιέ, κερδίζοντας το ΒAFTA Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Μετά την πτώση του Βόιτσεχ Γιαρουζέλσκι, ο Πολωνός σκηνοθέτης επιστρέφει στην πατρίδα του έχοντας απελευθερωθεί από το βάρος της λογοκρισίας. Αυτό δυστυχώς δεν συνέπεσε με μια τρίτη απογείωση της καριέρας του, παρουσιάζοντας σ’ αυτό το διάστημα τις πιο αδύναμες ταινίες της φιλμογραφίας του. Πάντως, τα «Κατίν» (2007), «Γλυκιά Έξαψη» (2009) και η βιογραφία «Βαλέσα: Η Δύναμη της Ελπίδας» (2014) πήραν διανομή σε δεκάδες χώρες και γνώρισαν φεστιβαλικές διακρίσεις.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι τέσσερις ταινίες του Αντρέι Βάιντα έχουν μπει στην πεντάδα για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας και πιο συγκεκριμένα «Η Γη της Επαγγελίας» (1975), «Οι Δεσποινίδες του Βίλκο» (1979), «Ο Άνθρωπος από Σίδερο» (1981) και το «Κατίν» (2007).

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Η Φλεγόμενη Θάλασσα

Μετά το "Κύμα" (2015) και το "Σεισμό" (2018"), μια ακόμα σκανδιναβική περιπέτεια καταστροφής η οποία προσπαθεί να προσγειώσει στο ρεαλισμό ένα απόλυτα συνταγογραφημένο κινηματογραφικό είδος.

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΗΣΤΟς ΜΗΤΣΗς
29/09/2022

Ο Έρωτας τα Αλλάζει Όλα

Χωρίς να ξεφεύγει από τα στάνταρντ, το πορτραίτο μιας σύγχρονης Αμερικάνας πάνω από τα 60 σκιαγραφείται με χιούμορ και μερικές πικάντικες αφηγηματικές ιδέες.

Bad Guy

Ο κοινωνικός αποκλεισμός, ο έρωτας ως θυσία, η βία των ανθρώπινων ενστίκτων. Ο Κιμ Κι-ντουκ παραλλάσσει την προβληματική του με ακόμα ένα τολμηρό και μη ορθό πολιτικά δράμα.

Τα ντοκιμαντέρ που θα μας "ταρακουνήσουν" στο Gimme Shelter Film Festival

Το Gagarin μας συστήνει στη ζωή και το έργο τριών εμβληματικών μορφών της μουσικής σκηνής.

Οι 10 πιο ακραίες ταινίες των 28ων "Νυχτών Πρεμιέρας"

Αυτά είναι τα φιλμ του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας (28/9-9/10), που σερβίρουν ανελέητη ένταση και δεν συνιστώνται σε όσους έχουν ευαίσθητα στομάχια…

Τα "Μαγνητικά Πεδία" είναι η επίσημη πρόταση της Ελλάδας για τα 95α Όσκαρ

Το ρομαντικό road movie του Γιώργου Γούση επιλέχθηκε να εκπροσωπήσει τη χώρα μας στα βραβεία της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

To 5o Balkan Can Kino Συμπόσιο Κινηματογράφου επιστρέφει στην Αθήνα

Προβολες ταινιών, μικρού και μεγάλου μήκους, καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων, συζητήσεων και εργαστηρίων, σε παρουσιάσεις νέων καινοτόμων οπτικοακουστικών έργων που εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη δική μας ταυτότητα, θέση και σχέση με την αποαποικιοποίηση.