Θέμα

(Προ)έφηβοι, αυτοί οι δύσκολοι αναγνώστες και 6 βιβλία για να δοκιμάσετε την τύχη σας

Το ημερολόγιο ενός σπασίκλα και ο Ντετέκτιβ Κλουζ παραμένουν πάντα σε περίοπτη θέση στο ράφι, δύσκολο όμως να κάνεις τους προέφηβους να κολλήσουν ξανά με ένα λογοτεχνικό βιβλίο. Δεν ξέρεις που θα τους πιάσεις και η απάντηση μπορεί να βρίσκεται καμιά φορά ήδη στη βιβλιοθήκη σου. Στην προηγούμενη καραντίνα, για παράδειγμα, με τα κούριερ σε αχρηστία, έδωσα στον γιο μου Τη φάρμα των ζώων και το 1984 από τη δική μου εφηβική βιβλιοθήκη και παρόλες τις σκονισμένες μεταφράσεις, το πολυτονικό και τις καθαρευουσιάνικες καταλήξεις των ρημάτων σε -η, κόλλησε! Οπότε με τις νέες επετειακές μεταφράσεις που μόλις κυκλοφόρησαν από τρεις εκδοτικούς οίκους (Κατερίνα Σχινά - Μεταίχμιο, Αλέξης Καλοφωλιάς - Μίνωας, Αύγουστος Κορτώ - Ψυχογιός) τα κλασικά βιβλία του Τζορτζ Όργουελ είναι πάντα μια καλή ιδέα.

banner

Μια ματιά στις νέες κυκλοφορίες, πάντως, αποκαλύπτει, όπως πάντα, ενδιαφέροντα βιβλία της εγχώριας λογοτεχνικής παραγωγής… βγαλμένα από τη ζωή τους. Δεν υποσχόμαστε τίποτε, αλλά αξίζει να δοκιμάσετε.

#1 Έτοιμος από καιρό (Εκδόσεις Πατάκη)

Με την αφήγηση να πηγαινοέρχεται από το 1966 ως το 1986, κι από τα καλά κρυμμένα οικογενειακά μυστικά των Αιγυπτιωτών παππούδων στην καταπιεσμένη σχέση του Αναστάση, φοιτητή στην Καλών Τεχνών, με την καταγωγή του, το βραβευμένο μυθιστόρημα του Βαγγέλη Ηλιόπουλου (Βραβείο Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς 1999) κυκλοφορεί σε νέα έκδοση. Μαζί με τον Αναστάση κάνουμε κι εμείς ένα ταξίδι στην Αλεξάνδρεια, στην παραλία της Κορνίς και στην οδό Λέψιους όπου έζησε ο Κωνσταντίνος Καβάφης και ταυτόχρονα ένα ταξίδι στην εφηβική ψυχοσύνθεση, τον έρωτα, τη βαρεμάρα, την ντροπή, τη δημιουργικότητα. Το βιβλίο του καταξιωμένου συγγραφέα, γνωστού μεταξύ άλλων από τον Τριγωνοψαρούλη, κρατάει τον αναγνώστη με την πλοκή του, περνάει μηνύματα συγχώρεσης και αποδοχής, χαρίζει απλόχερα ιστορικές γνώσεις και συγκίνηση και ανοίγει έναν τρυφερό διάλογο μεταξύ γενεών, τόπων και ιστοριών.

banner

#2 Σουφλέ σοκολάτας (Εκδόσεις Μεταίχμιο)

Η Σοφία ζει με τον μπαμπά της και κάθε Σαββατοκύριακο το περνάει με τη μητέρα της, τον πατριό της και τα δυο του παιδιά. Άραγε η Σοφία μεγαλώνει όντως σαν πριγκίπισσα όπως την έχουν μάθει να πιστεύει; Θα τη βοηθήσει η κούκλα της η Σοφίτα, που μαζί της μοιράζεται τα πάντα, αλλά και ο κόσμος της φαντασίας, όπου συχνά καταφεύγει; Η Αλέκα Τρίπου-Μάνου καταπιάνεται με το δύσκολο και δυστυχώς επίκαιρο θέμα της ενδοοικογενειακής βίας, ψυχολογικής και σωματικής, σε μια εποχή που τα όρια της χειραγώγησης και της τιμωρίας πρέπει επιτέλους να γίνουν πιο ορατά και σαφή. Με σύντροφο της τη λιτή, μοντέρνα εικονογράφηση της Ράνιας Βαρβάκη, επιλέγει να προσεγγίσει το θέμα με χιούμορ και φαντασία, εντάσσοντάς το σε μια κατά τ’ άλλα διαβαστερή ιστορία γεμάτη κωμικοτραγικές καταστάσεις κάποιες… στον απόηχο του Τρωικού Πολέμου, άλλες… βυθισμένες στη σοκολάτα. Με προϋπηρεσία ως κοινωνική λειτουργός και δράση σε φιλανθρωπικές και φιλοζωικές οργανώσεις, η συγγραφέας μιλά στα παιδιά με αμεσότητα για το διαζύγιο, τον ρατσισμό, τη προκατάληψη για το διαφορετικό και τη σχέση μας με τα ζώα, και καλλιεργεί την ενδυνάμωση και την ενσυναίσθηση. «Θα πρέπει να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας όχι για να ξεφεύγουμε από την πραγματικότητα μα για να τη δημιουργούμε»!

#3 Φως σε μαύρο ουρανό (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Πολυγραφότατη και βραβευμένη η Ελένη Πριοβόλου έχει μια σκεπτόμενη, κοινωνικοπολιτική ματιά στα βιβλία της. Το Φως σε μαύρο ουρανό μας μεταφέρει στην Αθήνα των μνημονίων, όπου ο δεκαεξάχρονος Ντίνος, μαθηματικό κεφάλι, κατεβάζει διαρκώς την κουκούλα γιατί του γεμίζουν το κεφάλι σκουπίδια και δεν μπορεί να κάνει μια όμορφη σκέψη. Έχει να αντιμετωπίσει την πτώχευση των γονιών του, τη ντροπή, την πείνα, την ενδοοικογενειακή βία όταν οι σχέσεις καταρρέουν και δεν αναγνωρίζει πια τον πατέρα του, με φόντο μια Αθήνα όπου τα φασιστοειδή αλωνίζουν στους δρόμους και βρίσκονται πιο κοντά του απ’ ότι μπορούσε ποτέ να φανταστεί. Αναζητά την ελευθερία στον δρόμο, στο στέκι των γραφιτάδων, στη μπάντα των Ελεύθερων Πολιορκημένων, στο μαγαζάκι των Ιρανών, στην κοινωνική κουζίνα, στον μαθητικό διαγωνισμό. Όσο υπάρχουν οι φίλοι, οι λέξεις για να γράφει τραγούδια και τα Μαθηματικά για να του παιδεύουν τον εγκέφαλο, όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα. Ένα βιβλίο για τις ματαιώσεις, το ρατσισμό, τη βία με φόντο τη συχνά δυστοπική σύγχρονη καθημερινότητα αλλά και την ενδυνάμωση μέσα από την αγάπη, την αλληλεγγύη και την αφοσίωση σε ένα σκοπό.

#4 Ωδή...σσεια μιας έφηβης (Εκδόσεις Πατάκη)

Τα παράπονα για τα αρχαία είναι ο κλασικός βραχνάς όσων έχουν παιδιά στην α’ γυμνασίου και το βιβλίο της Ευαγγελίας Θεοδωρίδου που μπήκε στη βραχεία λίστα του Ελληνικού Τμήματος της IBBY 2020 για το βραβείο σε συγγραφέα παιδικού - νεανικού βιβλίου για εφήβους και νέους λειτουργεί και σαν μια ιδέα αποσυμπίεσης! Αντί για ραψωδίες εδώ τα γράμματα του αλφαβήτου λειτουργούν ως κεφάλαια - πύλες που μας βάζουν στο εφηβικό μυαλό της δεκαπεντάχρονης Δάφνης που ο δικός της νόστος έμελλε να είναι η απόφαση της οικογένειάς της να μετακομίσουν όλοι μαζί στην εξωτική Σουηδία. Από το α όπως… Αι παράτα με στο ε… όπως Εμπιστοσύνη κι από το λ… όπως LoL! Στο φ… όπως Φίλοι, η «Ωδή...σσεια μιας έφηβης» μιλάει στη γλώσσα των (προ-)εφήβων για όλα όσα τους φαίνονται βουνό, και κυρίως τις σχέσεις (με τους γονείς, τις κολλητές, το πρώτο αγόρι...). Πρόσφατα κυκλοφόρησε και η συνέχεια της ιστορίας, η Η...λιάδα μιας έφηβης που ξεκινά με τη Δάφνη να αναρωτιέται τι θετικό μπορεί να βρει σε μια πόλη όπως η Ουμέα που το όνομά της ξεκινά από το αρνητικό μόριο ου.

#5 Στο πάρκο με τις νεραντζιές (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Η Λίζα θέλει να γίνει μηχανικός, αυτοκινήτων όμως, κι όχι πολυόροφων κτιρίων όπως η γαλλοτραφής μητέρα της, που ονειρεύεται γι αυτήν σπουδές στη Γαλλία, ξεκινώντας από την εργασία για τα κάστρα του Λίγηρα που θα της χαρίσει την υποτροφία! Ο Έκτορας αγαπά το φλάουτο, έλα όμως που αυτό δεν σε κάνει δημοφιλή, ενώ ντρέπεται να παίξει μπροστά σε κοινό. Το μυθιστόρημα της Ιωάννας Αργύρου, εκπαιδευτικού από την Κύπρο, μας βάζει στη θέση δύο δεκατετράχρονων παιδιών, που εναλλάσσονται ως αφηγητές και μοιράζονται μαζί μας όλα εκείνα τα καθημερινά, τα μικρά που στην ηλικία αυτή αλλά και σε κάθε ηλικία είναι συχνά όλη μας η ζωή. Οι ιστορίες των γονιών τους, χωρισμένων και στις δύο περιπτώσεις, και των συντρόφων τους, αλλά και της πρόσφυγα συμμαθήτριας διαπλέκονται με τις δικές τους σε ένα ανοιχτόκαρδο βιβλίο για τη φιλία, την πίστη στον εαυτό μας, και τη δύναμη της αλλαγής, με σταθερό σημείο αναφοράς ένα πάρκο με νεραντζιές.

#6 Χρυσά Κουπιά (Εκδόσεις Πατάκη)

Όπως υπονοεί κι ο τίτλος του το νέου βιβλίο της καταξιωμένης συγγραφέα Μαρίας Παπαγιάννη, υποψήφια για το Διεθνές Βραβείο H.C. Andersen 2020 και Πρέσβειρα 2020 για το Παιδικό Βιβλίο, είναι ένα μοντέρνο παραμύθι για μεγάλα παιδιά, από 9+, τόσο όσο λυρικό, τρυφερό και συναρπαστικό. Η Λήδα και η Ηρώ όχι μόνο αποχωρίζονται τον άρρωστο μπαμπά τους αλλά αναγκάζονται να περάσουν το καλοκαίρι, με τον Αγέλαστο, τον άγνωστο παππού που ζει σ’ ένα χωριό που βρίσκεται στη μέση του πουθενά μέσα στα βουνά και χωρίς θάλασσα και μαγειρεύει νερομπλιάχ. Εκεί θα ανακαλύψουν τη μαγεία της φύσης και των θρύλων, θα αναμετρηθούν με το οικογενειακό παρελθόν και την απώλεια και θα ζήσουν τη δική τους περιπέτεια καβάλα σε μια μαγική βελανιδιά που τη λέγανε καράβι και οι παλιοί τη λάτρευαν γιατί είχε μαγικές ιδιότητες. Ειδικά σε καιρό lockdown αυτό το ταξίδι στην εξοχή αλλά και στα μυστικά του παρελθόντος γίνεται ακόμη πιο απολαυστικό.