Βαλκάνια on the road 28/07/2014

Gypsy miles

Βαγόνια εποχής, πεισματάρικα Υugo, νότες μιας τσιγγάνικης τρομπέτας, αγροτουρισμός σε ροδώνες, κάρα και τσίπουρα αλά βαλκανικά. Κι έξω από το παράθυρο η παρθένα φύση. Αυτά τα ­χιλιόμετρα πρέπει να γραφτούν με ρόδες – ή καλύτερα σε ράγες!

  Ένα γοητευτικό πολυεθνικό mix ξετυλίγεται μπροστά μας σε κάθε σταθμό.
Ένα γοητευτικό πολυεθνικό mix ξετυλίγεται μπροστά μας σε κάθε σταθμό.

Η φάση παραπέμπει σε ταινία του Κουστουρίτσα ή του Γκατλίφ, το σάουντρακ υπογράφει ο Μπρέγκοβιτς και το σκηνικό μπορεί να είναι μόνο ένα: τα Βαλκάνια. Με μπόλικο –ακόμη– «αχαρτογράφητο» ταξιδιωτικό υλικό, γοητευτική πολιτισμική ποικιλία και ακόμη πιο γοητευτικές ιστορίες να τη συνοδεύουν, αυτή η νομαδική περιπέτεια που σας προτείνουμε δεν έχει συγκεκριμένη συνταγή. Χαράζοντας έναν (προφανώς ελλειπτικό) γύρο των Βαλκανίων από τη Θεσσαλονίκη στη Βουλγαρία και από κει στη Ρουμανία και τη Σερβία, ο οποίος μπορεί να πραγματοποιηθεί με τρένο ή αυτοκίνητο περίπου σε μία εβδομάδα, κάνουμε focus στην μποέμικη, νομαδική ατμόσφαιρα τριών συγκεκριμένων περιοχών της εξοχής αυτών των χωρών με αποκορύφωμα το φεστιβάλ-εμπειρία Guca Trumpet Festival, το οποίο μπορεί να αποτελέσει λόγο ταξιδιού από μόνο του. Παρά τις λακκούβες και τους συχνούς αστυνομικούς ελέγχους στο οδικό δίκτυο, τις καθυστερήσεις στα τρένα, τους υποτυπώδεις συνοριακούς σταθμούς και τη δυσκολία συνεννόησης που είναι μέσα στο πρόγραμμα, ένα είναι σίγουρο: γυρίζοντας θα έχετε να διηγηθείτε μια μοναδική ιστορία.

Bουλγαρία: Αγροτουρισμός στους ροδώνες

 Εμπειρία το Guca Trampet Festival
Εμπειρία το Guca Trampet Festival

Με το που θα σφυρίξει το τρένο από Θεσσαλονίκη για Σόφια οι ώρες θα περάσουν εύκολα, καθώς το τοπίο γίνεται σιγά σιγά λιγότερο γνώριμο και το αλφάβητο στις ταμπέλες κυριλλικό. Προς τα ενδότερα μάλιστα η ατμόσφαιρα θα αποκτήσει... πιο βαλκανικό χαρακτήρα και η φωνή του ελεγκτή, με το «ρ» να αρθρώνεται σχεδόν απειλητικά, θα σε ξυπνάει κάθε τόσο.
Στη Σόφια όλες οι βόλτες ξεκινούν από την πολυσύχναστη πλατεία μπροστά από το ναό Sveta Nedelya, το νοητό σύνορο της παλιάς με την καινούργια πόλη. Κι ενώ η πρωτεύουσα της Βουλγαρίας εκδυτικοποιείται όλο και πιο γρήγορα και το Μπάνσκο τρέχει με χίλια στο χειμερινό τουρισμό, η βουλγαρική ύπαιθρος από τη Σόφια μέχρι την Κοιλάδα των Ρόδων, στην ευρύτερη περιοχή του Kazanlak, μοιάζει να ζει δεκαετίες πίσω. Ταξιδεύοντας μέχρις εκεί (περίπου 3,5 ώρες με τρένο ή αυτοκίνητο από τη Σόφια), δεν αποκλείεται να προσπεράσετε κάρα που τα σέρνουν άλογα αλλά και πολυτελή αυτοκίνητα με φιμέ τζάμια. Εδώ, όπου το απόσταγμα τριαντάφυλλων μπαίνει στα πιο ακριβά αρώματα, αναπτύσσεται σταθερά ένας αξιόλογος αγροτουρισμός και στους πρόποδες του Αίμου φολκλορικά φεστιβάλ κατά την περίοδο της συγκομιδής (Μάιος-Ιούνιος) δίνουν μια πρώτη γεύση τι θα επακολουθήσει στο ταξίδι μας. Επισκεφθείτε οπωσδήποτε ένα αποστακτήριο με προϊόντα τριαντάφυλλου (www.bulgarianroseotto.com) και φύγετε για το Veliko Tarnovo, την πανέμορφη παλιά πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, με το κάστρο και τα μοναστήρια της.
Θα έρθετε μέχρις εδώ είτε με τρένο είτε με αυτοκίνητο περίπου σε μία ώρα από το Kazanlak.
Scotty’s (Σόφια, http://scottyshotel.eu ) Budget boutique hotel με θέα στη Συναγωγή και κοντά στα καλύτερα locations.
Villa Rai (Kazanlak, http://en.bghotelite.com/villa-rai.4726_en ) Αγρόκτημα μες στο πράσινο με πολλές δραστηριότητες.

Ρουμανία: κάρα και ακορντεόν

 Το ταξίδι προβλέπει και... κάρα, τα οποία θα βρείτε σε διάφορα σημεία της ρουμάνικης εξοχής.
Το ταξίδι προβλέπει και... κάρα, τα οποία θα βρείτε σε διάφορα σημεία της ρουμάνικης εξοχής.

Μόλις μία ώρα βόρεια του Βουκουρεστίου, τα χιλιόμετρα γλιστρούν αργά δίπλα σε λόφους και οργισμένες νταλίκες προς τη θρυλική Τρανσιλβανία. Η πρώτη νύχτα περνά σε ένα μοτέλ-stop over φορτηγών. Στη γραφική περιοχή της Sighisoara (περίπου 5 ώρες με τρένο από το Βουκουρέστι), τον (ζωηρό) τόνο δίνουν οι Ρομά, που αποτελούν άλλωστε το 3% του πληθυσμού της χώρας. Στο Targu Mures κάποιες ΜΚΟ έχουν αρχίσει άτυπα να κάνουν ένα είδος ξενάγησης σε καταυλισμούς για τους τουρίστες και στη γειτονική Nades Ρουμάνοι και τσιγγάνοι κατοικούν σε διπλανούς οικισμούς.
Στα χωμάτινα σοκάκια τα κάρα (πρόσφατα απαγορεύτηκε η κυκλοφορία των αλόγων στις κεντρικές αρτηρίες) σε ταξιδεύουν πίσω στο χρόνο, ενώ όταν πέφτει η δροσερή καλοκαιρινή νύχτα, τα ακορντεόν και τα βιολιά δίνουν ρυθμό. Παρόμοιες αναζητήσεις μάς τράβηξαν πιο βόρεια, μέσα από επαρχιακές οδούς και χωριά με στέκια όπου ρέει η palinka (η τρανσιλβανική εκδοχή­ του τσίπουρου), μέχρι το πανέμορφο Maramures (4 ώρες με τρένο από το Targu Mures), στα σύνορα με την Ουκρανία, την τελευταία αυθεντικά αγροτική κοινότητα της Ευρώπης. Οι άνθρωποι φορούν καθημερινά παραδοσιακά ρούχα, τα κτίσματα είναι ξύλινα και η περίτεχνη διακόσμηση ανάλογη της οικονομικής επιφάνειας του ιδιοκτήτη. Εκκλησίες, φυσικά, υπάρχουν παντού.
Sighisoara Aquaris (Strada Nicolae Titulescu 2-4, Sighisoara) Είτε επιλέξετε το κάμπινγκ είτε τα μπανγκαλόους, είναι μια μικρή όαση στη ρουμανική ύπαιθρο.

Σερβία: Το Αυγουστιάτικο πανδαιμόνιο πνευστών

 Χρυσό μετάλιο στα... χάλκινα πνευστά της Guca.
Χρυσό μετάλιο στα... χάλκινα πνευστά της Guca.

Έπειτα από ταξίδι μιας ημέρας, που μας κόστισε περίπου € 85 (με τρένο μέχρι την Timisoara Nord στα σύνορα με τη Σερβία, μετά με λεωφορείο στο Βελιγράδι, μετά πάλι με τρένο στην Pozega και από εκεί με ταξί), φτάνουμε στην Guca στην Κεντρική Σερβία. Περνάμε από τα βουνά της Moravica, οι τσιγγάνοι που συναντούμε πληθαίνουν στα χωριά και στις επαρχιακές οδούς, διότι­ βρισκόμαστε στην περιοχή όπου είναι κυρίως εγκατεστημένοι και μάλλον ήρθαμε μέχρις εδώ για τον ίδιο λόγο: το Guca Trumpet Festival. Γνωστό και ως η σύναξη του Dragacevo, είναι ένα οκταήμερο αυγουστιάτικο πανδαιμόνιο χάλκινων πνευστών με περίπου 600.000 επισκέπτες ετησίως. Λέγεται ότι όταν συνήλθε από αυτήν τη φρενήρη γιορτή, ο jazz master Μάιλς Ντέιβις δήλωσε πως δεν ήξερε ότι η τρομπέτα μπορούσε να παιχτεί έτσι. Το δε διάσημο party site ThisIsTheLife.com το χαρακτήρισε το «αγριότερο μουσικό φεστιβάλ επί γης».
Ο θρυλικός Μπόμπαν Μάρκοβιτς και η μπάντα του διεκδικούν κάθε χρόνο την πρωτιά στο μεγάλο κυριακάτικο διαγωνισμό ανάμεσα σε πολυμελείς τσιγγάνικες μπάντες χάλκινων εν μέσω λίτρων μπίρας, χορού και κρεατοφαγίας μέχρι τις πρωινές ώρες. Και προτού προλάβουμε να κλείσουμε τα μάτια μας, μας ξυπνούν οι κανονιοβολισμοί για την έναρξη της επόμενης ημέρας! Αναχωρούμε έπειτα από τρία μεθυσμένα μερόνυχτα. Εννοείται ότι τα σχέδια για τη Ριβιέρα της Κροατίας έχουν προ πολλού ξεχαστεί, ούτε καν για το Βελιγράδι­ δεν μας μένουν χρόνος κι ενέργεια.
Τελευταία στάση το χωριό Drvengrad, δύο ώρες με το αυτοκίνητο από την Guca. «Φτιαγμένο» για την ταινία του Κουστουρίτσα «Η ζωή είναι ένα θαύμα», μοιάζει με υπαίθριο μουσείο που συμπυκνώνει την ιδιαιτερότητα και την άγρια ομορφιά του βαλκανικού «σύμπαντος» του σκηνοθέτη. Κι εντάξει όλα αυτά, αλλά αυτός ο τύπος στο καφενείο δεν είναι ηθοποιός, ούτε σωσίας, είναι ο ίδιος ο Εμίρ! Το Guca Trumpet Festival θα το ζήσετε καλύτερα­ κάνοντας κάμπινγκ. Εφοδιαστείτε με σκηνή και ­ζεστά ρούχα.

TIPS

 Οι τσιγγά­νικοι χοροί έχουν την τιμητική τους στα φεστιβάλ της συγκομιδής στη ρουμάνικη επαρχία.
Οι τσιγγά­νικοι χοροί έχουν την τιμητική τους στα φεστιβάλ της συγκομιδής στη ρουμάνικη επαρχία.

Για να ταξιδέψετε με το αυτοκίνητο θα χρειαστείτε πράσινη κάρτα την οποία προμηθεύεστε από την ασφαλιστική σας εταιρεία. Για διόδια, αποστάσεις και διαδρομές συμβουλευτείτε το www.viamichelin.com.
Αν επιλέξετε το τρένο, η κάρτα Balkan Flexipass θα σας εξασφαλίσει καλύτερες τιμές σε κάποιες διαδρομές.
Επίσης μπορείτε να εξοικονομήσετε χρόνο εκμεταλλευόμενοι τα βραδινά τρένα και πληρώνοντας ελάχιστα ακριβότερα ( www.trenose.gr ).
Διαβατήριο δεν θα χρειαστείτε σε καμία από τις παραπάνω χώρες – μπορείτε να ταξιδέψετε με ταυτότητα.

Κατερίνα-Καλλιστώ Γούναρη