|
|
 |
Eκδρομές, παραλίες, αξιοθέατα με ορμητήριο την Παλιόχωρα

Λισσός - Σούγια - Φαράγγι Αγίας Ειρήνης

Την αρχαία Λισσό θα την επισκεφθείτε ξεκινώντας από την Παλιόχωρα με εκδρομικό καραβάκι, θαλάσ-σιο ταξί ή με τα πόδια (3½ ώρες περπάτημα). Τελικός σας προορισμός είναι ο κόλπος του Αϊ-Κύρκου – το εκκλησάκι που είναι χτισμένο στη θέση παλαιοχριστιανικής εκκλησίας του 4ου ή 5ου αιώνα, σας ειδοποιεί από μακριά ότι φτάνετε. Τα ερείπια της αρχαίας πόλης μόλις που διακρίνονται μέσα από τους πυκνούς θάμνους και τις χαρουπιές. Ξεχωρίζει ο ναός του Ασκληπιού με το πολυτελές ψηφιδωτό δάπεδο, που σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση. Στην περιοχή θα βρείτε επίσης λαξευτούς και χτιστούς θαλαμωτούς τάφους, καθώς και ερείπια ρωμαϊκού θεάτρου. Μπορείτε να κολυμπήσετε στη μικρή, χαριτωμένη, βοτσαλωτή παραλία και να ξεκουραστείτε στη σκιά των χαμηλών δέντρων της.
Από τη Λισσό, ακολουθώντας το παραθαλάσσιο μονοπάτι (περίπου 2 ώρες περπάτημα ), θα φτάσετε στη Σούγια, όπου βέβαια μπορείτε να πάτε και από την Παλιόχωρα, με καραβάκι ή αυτοκίνητο (ορεινή διαδρομή μέσα από καταπράσινα τοπία και, στα τελευταία χιλιόμετρα, παράλληλα με το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης). Η Σούγια ενδείκνυται για όσους προτιμούν ήσυχες διακοπές. Η παραλία των γυμνιστών με τα υπέροχα πολύχρωμα βότσαλα και οι θαλασσινές σπηλιές την έχουν κάνει δημοφιλή στη νεολαία και σε όσους αναζητούν το διαφορετικό. Μια πεζοπορική εμπειρία που αξίζει να δοκιμάσετε είναι το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης. Με αφετηρία τη Σούγια (ή την Παλιόχωρα μέσω Καντάνου), ανεβείτε προς Επανωχώρι και αφήστε το αυτοκίνητό σας λίγο πριν από τον οικισμό της Αγίας Ειρήνης, στο σημείο όπου ξεκινούν δύο μονοπάτια για το φαράγγι – προτιμήστε το δεξί, που περνά αρχικά δίπλα από την κοίτη ενός χειμάρρου. Μετά το καφενεδάκι ακολουθήστε τα κόκκινα σημάδια, περπατώντας πλέον μέσα στην κοίτη. Η βλάστηση είναι πυκνή: πεύκα, πλατάνια, ασπάλαθοι, φασκομηλιές και αναρριχητικά φυτά. Ύστερα από διαδρομή 7,5 χλμ. (2½ ώρες) και 13 σπηλιές (!), το φαράγγι αρχίζει να φαρδαίνει αισθητά, καταλήγοντας στην παραλία της Σούγιας. Μετά από δύο ώρες περπάτημα ανατολικά της Σούγιας, αξίζει να δείτε και να διασχίσετε και το όμορφο φαράγγι της Τρυπητής. Προσέξτε: είναι δύσβατο και θα χρειαστείτε οπωσδήποτε οδηγό.
Φαράγγια Σαμαριάς και Ίμπρου

Η δημιουργία ενός φαραγγιού είναι το συνδυασμένο αποτέλεσμα της διαβρωτικής δράσης του νερού και της ανύψωσης τμημάτων της ξηράς. Η Κρήτη βρίσκεται ακριβώς πάνω στη «ραφή», στη συνάντηση της αφρικανικής με την ευρασιατική τεκτονική πλάκα, γεγονός που ερμηνεύει τη δυναμική ορογενετική διαδικασία με τις συνεχείς ανυψώσεις της ξηράς. Τα πετρώματα του νησιού είναι κατά κύριο λόγο ασβεστολιθικά, υπόκεινται επομένως εύκολα σε διάβρωση, κυρίως από το νερό και κατά δεύτερο λόγο από τον αέρα. Ο συνδυασμός των παραμέτρων αυτών εξηγεί και το μεγάλο αριθμό φαραγγιών στο νησί. Το σημαντικότερο φαράγγι της Κρήτης είναι η πασίγνωστη Σαμαριά, ένα από τα μεγαλύτερα παράκτια φαράγγια των Βαλκανίων. Με υψομετρική διαφορά που κυμαίνεται από τα 2.100 μέτρα (υποαλπική ζώνη) ως το επίπεδο της θάλασσας, με ιλιγγιώδεις γκρεμούς (με ύψος μέχρι και 400 μέτρα) και γεωλογικούς σχηματισμούς όπως παράπλευρες χαράδρες, σπηλιές και πηγές που αναβλύζουν από τα ασβεστολιθικά πετρώματα, ο «Φάραγγας» (έτσι τον αποκαλούν οι ντόπιοι) θα αποτελέσει μία από τις συναρπαστικότερες στιγμές του ταξιδιού σας.
Τα 18 χιλιόμετρα της διαδρομής επιφυλάσσουν έντονες εναλλαγές τοπίων. Το πρώτο κομμάτι, μετά το οροπέδιο του Ομαλού, πολύ κατηφορικό, περνά μέσα από φυσικό δάσος άγριων κυπαρισσιών και πεύκων. Στη συνέχεια συναντάμε έναν εγκαταλειμμένο οικισμό και μερικές βυζαντινές εκκλησίες, που μας θυμίζουν ότι μέχρι και το 19ο αιώνα το φαράγγι κατοικούνταν. Όταν φτάσετε στον πάτο, η διαδρομή συνεχίζεται δίπλα στο μικρό ποτάμι, που το καλοκαίρι μετά βίας διατηρεί νερό, αλλά το χειμώνα καταλαμβάνει πλήρως την κοίτη, κάνοντας το φαράγγι αδιάβατο. Εδώ μπορείτε να θαυμάσετε τα κατακόρυφα τοιχώματα του φαραγγιού, όπου διακρίνονται οι έντονες γεωλογικές πτυχώσεις. Λίγο πριν από το τέλος συναντάτε το στενότερο σημείο της διαδρομής, τις Πόρτες (με πλάτος μόλις 3 μέτρα), και λίγο αργότερα βγαίνετε στην παραλία της Αγίας Ρουμέλης. Η διαδρομή μπορεί να γίνει και αντίστροφα, σε αυτή την περίπτωση όμως θα πρέπει να ανεβείτε το εξαιρετικά ανηφορικό τμήμα του μονοπατιού που οδηγεί στον Ομαλό.
Η Σαμαριά έχει πλήρη υποδομή, τα μονοπάτια είναι σηματοδοτημένα και διαμορφωμένα έτσι, ώστε να διευκολύνουν την πεζοπορία. Στις εισόδους, αλλά και στο εσωτερικό υπάρχουν φύλακες έτοιμοι να σας βοηθήσουν σε περίπτωση ανάγκης. Αν εξαιρέσουμε τις πέντε (τουλάχιστον) ώρες πεζοπορίας που απαιτεί, το φαράγγι δεν εμφανίζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Είναι ανοιχτό στο κοινό από το τέλος της άνοιξης μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου (πληροφορίες: 28210/67179). Αν το πλήθος των επισκεπτών της Σαμαριάς (150.000 κάθε χρόνο) σας προκαλεί μια ελαφρά αγοραφοβία, το γειτονικό φαράγγι της Ίμπρου αποτελεί καλή εναλλακτική λύση. Δεν είναι οργανωμένο με φυλάκια, αλλά το μονοπάτι είναι καλοσχεδιασμένο και δεν χρειάζεστε ειδικό οδηγό (αρκεί, βέβαια, να τηρείτε το βασικό κανόνα που λέει ότι ποτέ δεν διαβαίνουμε μόνοι ένα φαράγγι). Μέσα του περνούσε κάποτε ο μοναδικός «δρόμος» για τη Χώρα Σφακίων, κι έτσι σε πολλά σημεία βαδίζουμε σε καλοδιατηρημένο καλντερίμι.
Πολύ πιο σύντομο από αυτό της Σαμαριάς (περίπου 8 χλμ.), το φαράγγι της Ίμπρου είναι εξαιρετικά θεαματικό, με στενά περάσματα. Αρχίζει από τα τελευταία σπίτια του χωριού Ίμπρος και ύστερα από 8 χιλιόμετρα καταλήγει στο χωριό Κομιτάδες. Το πρώτο τμήμα του περνάει μέσα από δάσος με κυπαρίσσια, πουρνάρια και σφενδάμους. Ύστερα από πορεία το πολύ μίας ώρας, φτάνουμε στο μεσοφάραγγο, όπου διατηρείται βενετσιάνικη στέρνα. Από εδώ ξεκινάει η πιο εντυπωσιακή διαδρομή, με τα τοιχώματα του φαραγγιού σχεδόν να ενώνονται σε πολλά σημεία (στο στενότερο από αυτά το πλάτος του φαραγγιού είναι μόλις 2 μέτρα). Το ύψος των κατακόρυφων βράχων φτάνει μέχρι τα 300 μέτρα. Η πρώτη έξοδος του φαραγγιού βγάζει στον ασφαλτόδρομο που οδηγεί στη Χώρα Σφακίων. αν συνεχίσουμε την πεζοπορία ακολουθώντας το δεξί μονοπάτι, φτάνουμε στο χωριό Κομιτάδες.
Αγία Ρουμέλη
Το μικρό ψαροχώρι της Αγίας Ρουμέλης βρίσκεται στην έξοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς. Ο μόνος τρόπος για να φτάσετε μέχρι εδώ είναι να διαβείτε το φαράγγι ή να έρθετε με καραβάκι από Σφακιά, Παλιόχωρα ή Σούγια. Πολύ όμορφη και καθαρή η παραλία με το ψιλό χαλικάκι. Θα βρείτε ενοικιαζόμενα δωμάτια και ταβερνάκια (Σαμαριά και Κρι-Κρι), που προσφέρουν αυθεντικά πιάτα κρητικής κουζίνας. Το παλιό άνω χωριό εγκαταλείφθηκε όταν κάποιο χειμώνα τα ορμητικά νερά του χειμάρρου παρέσυραν ορισμένα σπίτια. Η κάτω Αγία Ρουμέλη είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης Τάρρα, πατρίδας του μάντη Καρμάνορα σύμφωνα με το μύθο. Τα ευρήματα μαρτυρούν ότι κατοικήθηκε ήδη από την Υστερομινωική Περίοδο. Στην ανατολική όχθη του χειμάρρου σώζονται και ερείπια ελληνορωμαϊκών κτισμάτων. Στους ρωμαϊκούς χρόνους άκμασε στην Τάρρα η υαλουργία.
αθηνόραμαtravel.gr - Ιούνιος 2005
|
|