Χρυσοί Σκούφοι για 17η χρονιά! Η λαμπερή βραδιά της γαστρονομίας σηματοδότησε για άλλη μία φορά το κλείσιμο της σεζόν, βραβεύοντας τους καλύτερους, συγκεντρώνοντας δεκάδες εκλεκτούς καλεσμένους και πιστοποιώντας ότι ο ελληνικός γαστρονομικός πολιτισμός βρίσκεται σε διαρκή άνοδο. Και γι’ αυτήν την άνοδο, ο συγκεκριμένος θεσμός έχει βάλει κάτι παραπάνω από το χεράκι του. Σε αυτές τις σχεδόν δύο δεκαετίες, μέσα από την άμιλλα και τον ανταγωνισμό των Σκούφων, η ελληνική γαστρονομία έχει πάρει τα πάνω της και αντιμετωπίζει με σοβαρότητα τη θέση της στο διεθνές γευστικό στερέωμα, με αποτέλεσμα να τη βελτιώνει συνεχώς.
Αφήστε δε ότι στη συγκυρία που βιώνουμε η βελτίωση αυτή δημιουργεί ένα ισχυρό «εθνικό» χαρτί που μπορεί να παίξει σε πολλά επίπεδα, με βασικότερο αυτό του τουρισμού. Να γίνει δηλαδή η γαστρονομία η βιτρίνα μας στο εξωτερικό και να αναδειχθούν τα τοπικά προϊόντα. Οι Ισπανοί, για παράδειγμα, το έχουν επιχειρήσει ήδη και τώρα απολαμβάνουν τα οφέλη του.
Ας ξαναγυρίσουμε, όμως, στην ατμόσφαιρα της βραδιάς (Δευτέρα 15 Μαρτίου) και ας παρακολουθήσουμε την τελετή βήμα βήμα. Αυτό το τελευταίο μην το παίρνετε τοις μετρητοίς – οι ανατροπές επιτρέπονται, για τον απλό λόγο ότι ταιριάζουν γάντι με τη φιλοσοφία των Σκούφων. Άλλωστε, πού αλλού θα μπορούσατε να περάσετε μια βραδιά πίνοντας στερεοποιημένο METAXA & Tonic και τρώγοντας ορχιδέες στον ατμό ή σπαγκέτι από κρόκο αβγού; Κάτι ξέρουν, λοιπόν, όσοι ανησυχούν κάθε χρόνο για το αν βρίσκονται στη λίστα των προσκεκλημένων. Η φετινή λίστα ήταν γεμάτη εκλεκτές παρουσίες, περίπου διακόσιες πενήντα: είδαμε, λοιπόν (ξεκινώντας από τον πολιτικό χώρο), τον Νάσο Αλευρά, τον Κώστα Γείτονα, τον Γιώργο Λιάνη, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Χρήστο Πρωτόπαπα, τον Θανάση Τσούρα, τον γενικό γραμματέα Τουριστικής Ανάπτυξης Γιώργο Πουσσαίο αλλά και τη δημοτική σύμβουλο για θέματα πολιτισμού του Δήμου Αθηναίων Κατερίνα Κατσαμπέ (μην ξεχνάμε ότι οι Χρυσοί Σκούφοι γίνονται υπό την αιγίδα του δημάρχου Αθηναίων). Από το χώρο των μέσων ενημέρωσης τίμησαν το θεσμό οι εκδότες Δημήτρης Ρίζος και Θεοχάρης Φιλιππόπουλος, ενώ ανάμεσα στους δημοσιογράφους που έδωσαν το «παρών» ήταν ο Σταύρος Θεοδωράκης, ο Στέλιος Κούλογλου και ο Γιώργος Μουχταρίδης. Να πούμε, τέλος, ότι ο Νίκος Στραβελάκης προσφέρθηκε –εκτός προγράμματος– να εκτελέσει χρέη τηλεοπτικού ρεπόρτερ για τις ανάγκες της ειδικής εκπομπής των Χρυσών Σκούφων και τα πήγε περίφημα στη συνέντευξή του με τον Λευτέρη Λαζάρου. Επιπλέον, μια εντελώς άχρηστη πληροφορία: ο Φώτης Σεργουλόπουλος και η Μαρία Μπακοδήμου έφτασαν χωριστά, αλλά κάθισαν μαζί.
Το χώρο του πολιτισμού εκπροσώπησαν η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, ο Γιάννης Σμαραγδής, η Κάτια Δανδουλάκη, ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος, ο Γιώργος Μοσχίδης, ο Διαγόρας Χρονόπουλος, ο Σταμάτης Κραουνάκης, η Τατιάνα Λύγαρη, ο Δημήτρης Πιατάς, η Κοραλία Καράντη, ο Γιάννης Κακλέας, ο Διονύσης Τσακνής, ο Τάσος Μπουλμέτης, ο Μηνάς Χατζησάββας, ο Άκης Σακελλαρίου, ο Γιώργος Πυρπασόπουλος, ο Κλέωνας Γρηγοριάδης, η Γωγώ Μπρέμπου, ο Κώστας Κάππας, η Πέγκυ Τρικαλιώτη, η Κατερίνα Λέχου, ο Αλέκος Συσσοβίτης, ο Γιώργος Καραμίχος, η Ταμίλα Κουλίεβα και πολλοί άλλοι.
Ξεχωρίσαμε ακόμη τον Γιώργο Κωνσταντίνου με τον γιο του –φτυστός ο μπαμπάς–, τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο (επίσης με τον γιο του, αλλά αυτός του έμοιασε μόνο στο επάγγελμα). Τέλος, θέλουμε να καταγγείλουμε ότι το τραπέζι του Διονύση Τσακνή και του Παναγιώτη Τιμογιαννάκη αναδείχτηκε ως το πιο φασαριόζικο.
Τη βραδιά της απονομής ανακοινώθηκαν συνολικά 66 βραβεύσεις. Μη νομίζετε, ωστόσο, ότι σπάσαμε τα νεύρα των παρευρισκομένων με το ανέβα-κατέβα στη σκηνή. Τις περισσότερες απονομές ανέλαβε ένα εξελιγμένο μοντέλο του περσινού (αν θυμάστε) γαστροσκάφους, ενός ψηφιακού αερόστατου δηλαδή, το οποίο διέσχισε την Ελλάδα απ’ άκρη σ’ άκρη και με επιβάτες δύο μέλη της γευσιγνωστικής επιτροπής των Χρυσών Σκούφων, τον Πάνο Δεληγιάννη (για την Ελληνική Κουζίνα) και τον Δημήτρη Αντωνόπουλο (για τα Βραβεία Υψηλής Γαστρονομίας), παρουσίασε και σχολίασε το σκεπτικό κάθε βραβείου.
Το καλωσόρισμα και το ρόλο του Master of Ceremonies ανέλαβε ο Ηλίας Μαμαλάκης, πάντα άμεσος, άνετος και χιουμορίστας (δεν δίστασε να ανακοινώσει στην Κάτια Δανδουλάκη ότι η έβδομη τέχνη είναι η γαστρονομία και όχι το σινεμά). Στις παρλάτες του συνεργάστηκε άψογα με το πιάνο του Μάριου Στρόφαλη, ενώ ο τελευταίος συνόδευσε και την Ελένη Πέτα σε τέσσερα τραγούδια που καταχειροκροτήθηκαν.
Έχοντας, λοιπόν, γνωρίσει τους πρωταγωνιστές, ας κάνουμε ένα μικρό φλας μπακ και ας μεταφερθούμε στην αίθουσα του welcome drink. Η εκδότρια του «αθηνοράματος» Άννη Ηλιοπούλου υποδέχεται τους καλεσμένους με χαμόγελο και, ως συνήθως, extreme χτένισμα. Socializing, φωτογραφήσεις, δηλώσεις στις κάμερες, χειραψίες, περιποιημένες κουπ, επώνυμες τουαλέτες. Πάντως, αν νομίζετε ότι το drink που λέγαμε νωρίτερα παραπέμπει σε υγρό, μάλλον δεν έχετε δοκιμάσει το μοριακό κοκτέιλ METAXA & Tonic. Πράγμα απόλυτα λογικό, αφού το νέο αυτό δημιούργημα έκανε το ντεμπούτο του στη βραδιά των Σκούφων. Εμφανισιακά είναι ένα μεγάλο κουτάλι με μια υγρή σφαίρα. Η σφαίρα αυτή (φτιαγμένη από Tonic) σκάει στο στόμα, απελευθερώνει το απόσταγμα και το αποτέλεσμα ξετρελαίνει. Πιο δίπλα, ο Γιάννης Σαμαράς και ο Γιάννης Πετρής, κορυφαίοι bartenders στην Ελλάδα, με εντυπωσιακές, σχεδόν ταχυδακτυλουργικές κινήσεις, μετατρέπουν μπλοκ πάγου σε υπέροχες γυάλινες μπάλες, για να τις βάλουν σε old fashioned ποτήρια μαζί με το υπέροχο malt The Macallan. Ακούσαμε ότι το The Macallan τους έστειλε στην Ιαπωνία για να εκπαιδευτούν σε αυτό που –κατά μία έννοια– θυμίζει γλυπτική στον πάγο. έναν πάγο που δεν ήθελε να λιώσει με τίποτα.
Όπως είπαμε, τα βραβεία ανακοινώθηκαν από το γαστροσκάφος. Τα δύο πρώτα της κάθε κατηγορίας, όμως, των Χρυσών Σκούφων και της Ελληνικής Κουζίνας, απονεμήθηκαν με όλες τις τιμές. Για ακόμη μία φορά η «Σπονδή» αναδείχθηκε το κορυφαίο εστιατόριο της Ελλάδας και ο γενικός γραμματέας Τουριστικής Ανάπτυξης Γιώργος Πουσσαίος ανέλαβε να παραδώσει την πλακέτα και τον πάπυρο στον Απόστολο Τραστέλη. Όσο για το βραβείο καλύτερης ελληνικής κουζίνας, ο Λευτέρης Λαζάρου και το «Βαρούλκο» του αποδείχτηκαν ξανά σταθερή αξία. Πράγματι, είναι ο σεφ που βραβεύεται και τα 17 χρόνια του θεσμού κι όταν τον ρωτήσαμε αν υπάρχει χώρος πια στο εστιατόριο για τις διακρίσεις, έδειξε κάπως προβληματισμένος. «Νομίζω πως κάθε χρόνο τα κάνετε όλο και μεγαλύτερα σε μέγεθος», μας είπε. Την απονομή έκανε ο Γιώργος Δρακόπουλος, γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, ο οποίος δήλωσε ότι «στο πλαίσιο της προσπάθειας του ΣΕΤΕ για την προώθηση της σημασίας ανάδειξης και προβολής της ελληνικής κουζίνας, σε τρία με πέντε χρόνια το ελληνικό φαγητό θα μπορεί να αποτελεί βασικό λόγο προσέλκυσης τουριστών».
Πριν απ’ όλα αυτά, δόθηκαν τα ειδικά βραβεία στο «Alfredo’s» της Θεσσαλονίκης για το καλύτερο σέρβις και στη «Σπονδή» για την καλύτερη wine list. Τις απονομές έκαναν ο πρόεδρος της BSH (αντιπροσωπεύει στην Ελλάδα τη Neff) Ελευθέριος Ελευθεράκης και ο Κωνσταντίνος Κούτσας, country business manager της Nestlle Waters (αντιπροσωπεύει τα νερά Acqua Panna και S. Pellegrino). Σειρά είχε το βραβείο σχέσης ποιότητας-τιμής, το οποίο το «αθηνόραμα» έχει θεσπίσει από πέρυσι αφουγκραζόμενο την αγορά. Προτού το απονείμει, η Άννη Ηλιοπούλου δήλωσε «Είχαμε δεσμευτεί ότι ως περιοδικό θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για τη σχέση ποιότητας-τιμής στα εστιατόρια, μια πολύ σοβαρή υπόθεση στις εποχές που ζούμε, και το κάναμε». Το καλύτερο φτηνό εστιατόριο της Ελλάδας αναδείχτηκε το «Art O2» στη Θεσσαλονίκη, ένα εστιατόριο (με μενού του Έκτορα Μποτρίνι) βαθμολογημένο με 15,5/20, στο οποίο τρως με μονάχα € 30. «Όταν μου έφεραν το λογαριασμό, γέλασα», σχολίασε και ο Ηλίας Μαμαλάκης.
«Αυτοί μπαίνουν μέσα, σκέφτηκα!»
«Το “αθηνόραμα” φέρνει κοντά μας σπουδαίους σεφ κάθε χρόνο», συνέχισε ο παρουσιαστής της βραδιάς. «Παλιά φάγαμε βρύα. Γιατί όχι; Απόψε θα φάμε και ορχιδέες από τα χέρια ενός σεφ που παίρνει την τροφή και τη μετατρέπει σε καλλιτεχνικό αριστούργημα». Έχει φτάσει η στιγμή να απολαύσουμε τις δημιουργίες του Carlo Cracco. Ο Cracco είναι σήμερα ο κατεξοχήν εκπρόσωπος της μοντέρνας εκδοχής της μιλανέζικης κουζίνας, την οποία εκσυγχρονίζει μέσα από τα πιάτα που προτείνει, χωρίς όμως να «πνίγει» την παραδοσιακή νοστιμιά και τη γεύση που τη χαρακτηρίζουν. Από τα τραπέζια του εστιατορίου «Cracco» στο Μιλάνο (βρίσκεται μερικά βήματα από τη Scala και το Duomo) έχουν παρελάσει όλα τα μεγάλα αστέρια του επιχειρηματικού κόσμου, της τέχνης, της μόδας, του ντιζάιν και της διεθνούς πολιτικής.
Στο λαμπερό Grand Ballroom της «Μεγάλης Βρετάννιας» τα τραπέζια για τους 250 καλεσμένους κοσμούν κομψά κηροπήγια στολισμένα με ανοιξιά-τικα λουλούδια, ανεμώνες και φρέζες που μοσχοβολούν. Υποδειγματική art de la table κι ένα διάφανο κουτί με τσιπς αποξηραμένων λαχανικών του Carlo Cracco περιμένει κάθε καλεσμένο μαζί μ’ ένα ποτήρι Floara di Munte 2006, Κατώγι Αβέρωφ. Το δεύτερο πιάτο ήταν εκείνο που κέρδισε τα περισσότερα σχόλια. «Τρώγεται η ορχιδέα;» αναρωτιόνταν οι καλεσμένοι βλέποντας τη μικρή crème brûlée ελαιόλαδου που συνοδεύτηκε από το κοκτέιλ The Macallan Mist. Φυσικά και τρώγεται! Εξάλλου, τα λουλούδια αποτελούν τάση στη μαγειρική. Ακολούθησαν οι γαρίδες, εξαιρετικά μαριναρισμένες σε bitter και ξίδι ρυζιού, μαϊντανό και λευκό ραπάνι. Εντυπωσιακό και το διάφανο σπαγκέτι από κρόκο αβγού, το οποίο συνοδεύτηκε από το The Macallan Imperial. Το μοσχαράκι με κάππαρη και γλυκόριζα ταίριαξε με μια πιπεράτη Pilsner Craft. Έκπληξη το εντυπωσιακό γλυκό: κροκέτες σοκολάτας, chinotto, ελαιόλαδο και χαβιάρι· τολμηρός συνδυασμός, ο οποίος παντρεύει ερεθιστικά την αλμυρή με τη γλυκιά γεύση. Το γλυκό συνοδεύτηκε από το The Macallan Masters Edition Perfect Serve (με το στρογγυλό παγάκι). Σε όλο το δείπνο μάς συντρόφεψαν τα νερά Acqua Panna και S. Pellegrino, ενώ κλείσαμε με μυρωδάτο εσπρέσο Buondi Limited Edition.
Η λαμπερή βραδιά έφτανε στο τέλος την ώρα που ο ταλαντούχος σεφ Carlo Cracco με την μπριγάδα του αλλά και την ομάδα του executive chef της «Μεγάλης Βρετάννιας» Bertrand Valegeas βγήκαν στην αίθουσα και καταχειροκροτήθηκαν από τους ενθουσιασμένους καλεσμένους.
Τρεις μέρες αργότερα στο «Tudor Hall» του «King George Palace» όλη η αφρόκρεμα της ελληνικής γαστρονομίας ήταν παρούσα στο κοκτέιλ που διοργάνωσε για εκείνους το «αθηνόραμα». Σεφ και ιδιοκτήτες κατέφθασαν απ’ όλη την Ελλάδα για να παραλάβουν το βραβείο τους και να παραστούν στη μεγάλη γιορτή που διοργανώθηκε προς τιμήν τους.
Η εκδότρια του «α» Άννη Ηλιοπούλου, καλωσορίζοντας τους βραβευμένους που συγκεντρώθηκαν εδώ, τόνισε ότι «ο θεσμός των Χρυσών Σκούφων τιμά τη γεύση ως αγαθό πολιτισμού, αλλά σε περιόδους κρίσης δεν εφησυχάζει. Παρακολουθεί τα γεγονότα και καλεί όλους τους εστιάτορες να ακούσουν τα σημάδια των καιρών και τις ανάγκες του κόσμου, έτσι όπως προέκυψαν από τα δεδομένα που συγκέντρωσε το “αθηνόραμα” μέσα από την έρευνα που διεξήχθη στις σελίδες του».
Ο Διονύσης Κούκης, αφού καλωσόρισε με τη σειρά του τους καλεσμένους, τόνισε την «απόλυτη ανάγκη να αναγνωριστούν η ελληνική κουζίνα και τα τοπικά ελληνικά προϊόντα ως ενεργές παράμετροι στο χώρο της οικονομίας, οι οποίες μπορεί να έχουν θετικό αποτέλεσμα για όσους ασχολούνται με το αντικείμενο και να λειτουργήσουν καταλυτικά σε ό,τι αφορά την εισαγωγή αλλά και την εξοικονόμηση συναλλάγματος μέσω του τουρισμού και της διάδοσης των παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων». Παράλληλα, επικαλούμενος και τα στοιχεία της έρευνας που προαναφέραμε, έδωσε έμφαση στην ιδέα της προώθησης του ποιοτικού και οικονομικά προσιτού φαγητού, κάτι το οποίο αποτελεί μονόδρομο στις συνθήκες της παρούσας κρίσης, τόσο για τη δημιουργία ενός καταναλωτικού κοινού με γευστικές απαιτήσεις όσο και για την πρόοδο και την επιβίωση του κλάδου της εστίασης.
Και στη συνέχεια ήρθε η γεύση στην πράξη! Η ομάδα του «King George Palace» ετοίμασε έναν εκλεκτό μπουφέ: η Φάρμα Agreco της οικογένειας Δασκαλαντωνάκη στο Ρέθυμνο έστειλε εκλεκτές παραδοσιακές λιχουδιές της Κρήτης, τις οποίες ο σεφ Σάκης Τζανέτος μετέτρεψε σε εξαιρετικά εδέσματα (χοχλιοί μπουμπουριστοί, τούρτα χανιώτικη, κολοκυθολούλουδα γεμιστά, κρέας οφτό και πολλά άλλα), ενώ τέσσερα βραβευμένα εστιατόρια ελληνικής κουζίνας είχαν ετοιμάσει από μία εξαιρετική σπεσιαλιτέ τους (ο «Κοντοσώρος» από το Ξινό Νερό πρωτότυπες πιπεριές Φλωρίνης γεμιστές με ρύζι και χοιρινό, η «Μαρίνα» από την Ποτίδαια της Χαλκιδικής υπέροχη ψαρόσουπα, ο «Μαυρίκος» της Ρόδου εξαίσιο ριζότο με μελάνι σουπιάς και η «Σελήνη» από τη Σαντορίνη μεταμοντέρνα φάβα με μαστίχα και γαρίδα). Οι βραβευμένοι των Σκούφων είχαν την ευκαιρία να βρεθούν τετ-α-τετ με τους συναδέλφους τους από κάθε γωνιά της Ελλάδας, να ανταλλάξουν απόψεις και να ανανεώσουν το ραντεβού για του χρόνου. Γευσιγνωστικής ομάδας επιτρέπουσας...