Ήμουν εκεί

Τσέλα μπαρόκ και ρομαντικά στο Μέγαρο: υποδειγματικό ρεσιτάλ Γκουνταρούλη

Από -

Ο εξαιρετικός κύκλος «Για τσέλα και γκάμπες» του Μεγάρου Μουσικής συνεχίσθηκε και ολοκληρώθηκε το τρίτο δεκαήμερο του Νοέμβρη με δύο ρεσιτάλ στην κατάμεστη «Αίθουσα Δημ. Μητρόπουλος», που είχαν ως πρωταγωνιστή το βιολοντσέλο και άφησαν θαυμάσιες εντυπώσεις.

 Ο βιολοντσελίστας Δήμος Γκουνταρούλης (κέντρο) και τα άλλα μέλη του συνόλου οργάνων εποχής «La Stravaganza greca», οι [από αριστερά προς τα δεξιά] Άγγελος Λιακάκης (τσέλο), Ιάσων Μαρμαράς (τσέμπαλο) και Θοδωρής Κίτσος (θεόρβη), ερμηνεύουν σονάτες για βιολοντσέλο και μπάσο κοντίνουο από την μπαρόκ Ιταλία στην «Αίθουσα Δημ. Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (27/11)
Ο βιολοντσελίστας Δήμος Γκουνταρούλης (κέντρο) και τα άλλα μέλη του συνόλου οργάνων εποχής «La Stravaganza greca», οι [από αριστερά προς τα δεξιά] Άγγελος Λιακάκης (τσέλο), Ιάσων Μαρμαράς (τσέμπαλο) και Θοδωρής Κίτσος (θεόρβη), ερμηνεύουν σονάτες για βιολοντσέλο και μπάσο κοντίνουο από την μπαρόκ Ιταλία στην «Αίθουσα Δημ. Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (27/11)

Στις 27/11, ο γνωστός τσελίστας Δήμος Γκουνταρούλης έδωσε, συνοδευόμενος από το σύνολο οργάνων εποχής «La Stravaganza greca», ένα υποδειγματικό ρεσιτάλ με σονάτες για βιολοντσέλο και μπάσο κοντίνουο από την μπαρόκ Ιταλία.

Υποδειγματικό, εν πρώτοις, λόγω του προγράμματος – αληθινού περίπλου στην ιστορία της ιταλικής σχολής του βιολοντσέλου, από το μπαρόκ των τελευταίων δεκαετιών του 17ου αιώνα μέχρι τον κλασικισμό του τέλους του 18ου και των αρχών του 19ου αιώνα. Η βραδιά άνοιξε με 3 συνθέσεις του Ντομένικο Γκαμπριέλλι, εκ των πρώτων συνθετών έργων για σόλο βιολοντσέλο: ένα αυτοσχεδιαστικό ricercar, ένα χαριτωμένο σύντομο κανόνα για δύο τσέλα -όπου το ένα μιμείτο το άλλο στην προσπάθεια επανάληψης της μελωδίας- και μία Σονάτα, με την οποία ξεκίνησε η ανάγλυφη εκδίπλωση της εξέλιξης του συγκεκριμένου είδους.

Στη συνέχεια προσφέρθηκαν οι θείας μελωδικότητας και ανεξάντλητης φαντασίας 3η και 4η Σονάτες του Βιβάλντι καθώς και οι 2η και 6η Σονάτες του Τζεμινιάνι, με την εκτεταμένη χρήση του ρουμπάτο και τις ιδιοφυείς εξάρσεις. Στα μέσα του 18ου αιώνα, όταν άρχισε να εξαφανίζεται σταδιακά η άλλοτε δημοφιλέστατη -και συγγενής- βιόλα ντα γκάμπα, οι δύσκολες Σονάτες του μέγα βιρτουόζου Λαντζέττι (εκ των οποίων ακούσαμε την 6η) εξερευνούν τις τεχνικές δυνατότητες του τσέλου, ανοίγοντας το δρόμο για την αναγωγή του σε σολιστικό όργανο την εποχή του κλασικισμού με τον περίφημο Μποκκερίνι.

Υποδειγματικό, ακολούθως, λόγω της παιδαγωγικής του διάστασης, καθώς ο Γκουνταρούλης ενημέρωνε κατατοπιστικά, εκλαϊκευμένα και με απόλυτη ακρίβεια για τις ιστορικές και ερμηνευτικές διαστάσεις των έργων που επρόκειτο να παιχθούν. Το κοινό είχε έτσι την σπάνια ευκαιρία να παρακολουθεί το ρεσιτάλ, χωρίς να αποσπάται η προσοχή του με τη μελέτη του συνοδευτικού προγραμματικού τεύχους.

Υποδειγματικό, τέλος, λόγω του πολύ υψηλού επιπέδου της εκτέλεσης. Η ασφαλής δεξιοτεχνία και ο πλούσιος ήχος του βιολοντσέλου του σολίστα, η φροντίδα στις δυναμικές, κυρίως όμως η εκφραστικότητα και θέρμη του παιξίματός του (και δη στις αργές παραγράφους) εξασφάλισαν σπάνια ευφράδεια αφήγησης. Μόνη -αλλά ασήμαντη- ένσταση: τα κάποια ορθοτονικά ολισθήματα στην υψηλότερη περιοχή του οργάνου (όπως π.χ. στα γρηγορότερα περάσματα ή την espagnolade της 2ης Σονάτας του Μποκκερίνι). Οι ερμηνείες απογειώθηκαν σε αρμονικό επίπεδο με την άρτια, ορχηστρικών ποιοτήτων συνοδεία σταθερού βασίμου που προσέφεραν 3 καταξιωμένοι μουσικοί, οι Άγγελος Λιακάκης (δεύτερο τσέλο), Θοδωρής Κίτσος (θεόρβη και κιθάρα) και Ιάσων Μαρμαράς (τσέμπαλο).

 Στιγμιότυπο από το ρεσιτάλ με σονάτες για τσέλο και πιάνο που έδωσαν η τσελίστα Λουκία Λουλάκη και ο πιανίστας Γιώργος Φράγκος στην «Αίθουσα Δημ. Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (22/11)
Στιγμιότυπο από το ρεσιτάλ με σονάτες για τσέλο και πιάνο που έδωσαν η τσελίστα Λουκία Λουλάκη και ο πιανίστας Γιώργος Φράγκος στην «Αίθουσα Δημ. Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (22/11)

Στη διερεύνηση των περαιτέρω (δεξιο)τεχνικών και αισθητικών προκλήσεων που σηματοδότησε για το βιολοντσέλο -μέχρις απογειώσεώς του!- ο κλασικισμός και ο ρομαντισμός είχε εστιάσει …μερικές μέρες νωρίτερα (22/11) το ρεσιτάλ δύο νέων και ταλαντούχων μουσικών, της 25χρονης τσελίστριας Λουκίας Λουλάκη και του 33χρονου πιανίστα Γιώργου Φράγκου. Το πρόγραμμα περιελάμβανε τις δεύτερες Σονάτες για βιολοντσέλο και πιάνο των Μπετόβεν και Μπραμς και την εκτενή, μοναδική Σονάτα του Σοπέν.

Για καλλιτέχνες αυτής της ηλικίας, δεν ήσαν αυτονόητες ούτε η επιλογή τέτοιων εξαιρετικά απαιτητικών έργων ούτε η υψηλή ποιότητα των ερμηνειών. Οι δύο ισάξιοι σολίστ αντιμετώπισαν τα χαρακτηριστικά αυτά δείγματα του ρεπερτορίου του κλασικισμού και του ρομαντισμού με στέρεη τεχνική και αυτοπεποίθηση: άρτια προβολή του μουσικού συντακτικού, προσεγμένη ποιότητα και ορθοτονία ήχου, επαρκής αίσθηση του διαλόγου, παρά κάποιες σποραδικές ατομικές εξάρσεις/παρεκκλίσεις.

Τα σβέλτα τέμπι, η σφιχτή φραστική και η ρευστότητα του παιξίματος της Λουλάκη σε συνδυασμό με τη ρυθμικά ακριβή συνοδεία του Φράγκου δικαίωσαν πρωτίστως τη νεανική σονάτα του Μπετόβεν, ενώ χάρισαν μια συναισθηματικά ευπρόσδεκτα νηφάλια ματιά στην ώριμη σύνθεση του Μπραμς. Όμως, η αδιάλειπτη ένταση της εκτέλεσης με την περιορισμένη χρήση παύσεων και αποχρώσεων δεν επέτρεπαν πάντοτε την ανάδειξη των διαφορετικών διαθέσεων της μουσικής και την εκτόνωση της μελωδικά γενναιόδωρης γραφής. Αυτό στοίχισε ακόμη περισσότερο στη Σονάτα του Σοπέν, την οποία διέκρινε μια κάποια ομοιομορφία προσέγγισης και έλλειψη φαντασίας.

Δείγμα των καιρών; Πλην εξαιρέσεων, οι ερμηνευτές της νεώτερης γενιάς δείχνουν να δυσκολεύονται να «μεταδώσουν» στο κοινό το συναισθηματικό βάθος των συνθέσεων της εποχής του ρομαντισμού…

Credit φωτογραφιών: Χάρης Ακριβιάδης

Δώσε το σχόλιο σου

* Όνομα   * e-mail    
Σχόλιο

Έχω διαβάσει και αποδέχομαι τις οδηγίες και τους όρους χρήσης  
Επιθυμώ να λάβω ενημέρωση με email σε περίπτωση απάντησης