Ήμουν εκεί

Αισιόδοξα Χριστούγεννα με ευρωπαϊκό αέρα στο Μέγαρο

Από -

Ευρωπαϊκό αέρα και ευφρόσυνα αισθήματα έφεραν οι δύο σημαντικότερες μουσικές εκδηλώσεις του φετινού κύκλου «Χριστούγεννα στο Μέγαρο».

 Ο γάλλος αρχιμουσικός Μαρκ Μινκοφσκί, 11μελής Χορωδία (στην οποία περιλαμβάνονται οι 7 σολίστ) και το σύνολο οργάνων εποχής «Οι Μουσικοί του Λούβρου» ερμηνεύουν το «Ορατόριο των Χριστουγέννων» του Γ.Σ. Μπαχ («Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης» Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, 20/12)
Ο γάλλος αρχιμουσικός Μαρκ Μινκοφσκί, 11μελής Χορωδία (στην οποία περιλαμβάνονται οι 7 σολίστ) και το σύνολο οργάνων εποχής «Οι Μουσικοί του Λούβρου» ερμηνεύουν το «Ορατόριο των Χριστουγέννων» του Γ.Σ. Μπαχ («Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης» Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, 20/12)

Η μεγάλη «Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης» γέμισε ασφυκτικά με αφορμή την έλευση δύο εκλεκτών συνόλων με διεθνή απήχηση, της γαλλικής ορχήστρας «Οι Μουσικοί του Λούβρου» και της παιδικής Χορωδίας του King’s College του Καίμπριτζ, σε προγράμματα με αρμόζοντα εορταστικό χαρακτήρα.

Στις 20/12 ακούσθηκε, μετά από πολλά χρόνια, το ωραιότερο ίσως έργο που έχει ποτέ γραφεί για τη γέννηση του θεανθρώπου, το περίφημο «Ορατόριο των Χριστουγέννων» του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, έστω και αν προσφέρθηκαν μόνο οι 4 από τις 6 συνολικά καντάτες που το συνθέτουν. Ως εάν η μία χαρά να μην ήταν αρκετή, η Αθήνα υποδέχθηκε μετά από εξίσου πολλά χρόνια έναν από τους διαπρεπέστερους εκπροσώπου του κινήματος αναγέννησης της παλαιάς μουσικής, τον 55χρονο Γάλλο αρχιμουσικό Μαρκ Μινκοφσκί, επικεφαλής του συνόλου οργάνων εποχής «Οι Μουσικοί του Λούβρου».

Όσο και αν με την πάροδο των χρόνων το άλλοτε enfant terrible του μπαρόκ έχει κάπως «αμβλύνει» τις ρηξικέλευθες ερμηνευτικές του συνήθειες, οι επιλογές του στο «Ορατόριο των Χριστουγέννων» δικαίωσαν την αισιόδοξη διάθεση του έργου: σβέλτα, αλλά όχι ιλιγγιώδη τέμπι, ρυθμική ζωντάνια, προσεγμένη φραστική και αιχμηρή όσο έπρεπε άρθρωση, αποχρώσεις, άρτια ανάδειξη του κλίματος/περιεχομένου κάθε καντάτας με έγκυρη εποπτεία του όλου, σαφείς αφηγηματικές αρετές.

Ο Μινκοφσκί αξιοποίησε επίσης τον ευέλικτο πλην καλλιεργημένο ήχο μιας απολύτως φερέγγυας -εξαιρουμένων των όξινων φυσικών κόρνων!- ορχήστρας (15 περίπου έγχορδα και άλλα τόσα ξύλινα και χάλκινα πνευστά σε διάφορους συνδυασμούς, κρουστά) και ένα εύγλωττο μπάσο κοντίνουο (άλλοτε από το τσέμπαλο, άλλοτε από το φορητό εκκλησιαστικό όργανο) για να φωτίσει κάθε πτυχή της συναισθηματικά νηφάλιας παρτιτούρας.

Αξιόλογο φωνητικά, ισορροπημένο και επαρκώς συντονισμένο ήταν και το ad hoc 11μελές χορωδιακό σύνολο, που αποτελούνταν από τους 7 σολίστ και 4 μέλη στο ripieno. Η αμεσότητα και ο ενθουσιασμός του τραγουδιού του δεν μπόρεσε, βέβαια, ν’αποκρύψει την ενίοτε όχι ιδανική εκφορά και νοηματοδότηση του αδόμενου γερμανικού λόγου. Αυτό στοίχισε κυρίως στην εκφραστικότητα της αφήγησης του Ιταλού τενόρου Βαλέριο Κοντάλντο – ως Ευαγγελιστή. Μάλλον άχρωμος ήχησε και ο έτερος -μόνος γερμανόφωνος!- τενόρος της διανομής, ο Αυστριακός Πάουλ Σβάϊνεστερ, ενώ πλούσιο, επιβλητικό τίμπρο διέθετε ο Άγγλος μπάσος Τζέιμς Πλατ. Η Ολλανδέζα μεσόφωνος Χελένα Ράσκερ και ο Νοτιοαφρικανός κόντρα-τενόρος Κρίστοφερ Αίηνζλη ερμήνευσαν θαυμάσια τις βασικές τους άριες («Ετοιμάσου Σιών» και «Κοιμήσου, αγαπημένε», αντίστοιχα), έστω και αν δεν βοηθήθηκαν από τις γοργές ταχύτητες του αρχιμουσικού. Σε ένα έργο που κερδίζει πολλά όταν ερμηνεύεται από παιδιά και στο οποίο συνήθως αποφεύγονται οι γυναικείες φωνές, τις καλύτερες εντυπώσεις άφησαν …οι δύο υψίφωνοι, η Ολλανδέζα Λέννεκε Ράϊτεν και η Γαλλίδα Ελέν Ουαλτέρ, με την καλλιέπεια των παρεμβάσεων και τη θεατρικότατη συνομιλία τους -από διαφορετικά επίπεδα!- στη γνωστή άρια της «ηχούς».

Ως αντίδωρο στις ενθουσιώδεις επευφημίες προσφέρθηκε ένα απόσπασμα από μία καντάτα του Μπαχ.

 H Χορωδία του King’s College του Καίμπριτζ ερμηνεύει, υπό τη διεύθυνση του Στήβεν Κλήομπερυ, το μεγαλυνάριο «Magnificat Quinti Toni» του Πρετόριους στην αρχή της συναυλίας της στο πλαίσιο του κύκλου «Χριστούγεννα στο Μέγαρο» («Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης», 13/12)
H Χορωδία του King’s College του Καίμπριτζ ερμηνεύει, υπό τη διεύθυνση του Στήβεν Κλήομπερυ, το μεγαλυνάριο «Magnificat Quinti Toni» του Πρετόριους στην αρχή της συναυλίας της στο πλαίσιο του κύκλου «Χριστούγεννα στο Μέγαρο» («Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης», 13/12)

Την περισσότερο τρυφερή διάσταση των ημερών ανέδειξε η συναυλία (13/12) της περίφημης παιδικής Χορωδίας του King’s College (Κολλεγίου του Βασιλιά) του Καίμπριτζ υπό το μουσικό της διευθυντή Στήβεν Κλήομπερυ.

Η αθηναϊκή εμφάνιση έλαβε χώρα λίγες μέρες πριν από τη ραδιοφωνική μετάδοση της λαμπρής χριστουγεννιάτικης συναυλίας της χορωδίας (που προσφέρει το BBC εδώ και 90 χρόνια!) και την τηλεοπτική μετάδοση της χριστουγεννιάτικης Λειτουργίας της, που συγκεντρώνει -από το 1954- το ενδιαφέρον του τηλεοπτικού κοινού εντός και εκτός βρετανικών συνόρων.

Η ιστορία του -φημισμένου για τις ηχογραφήσεις του- συνόλου ανάγεται στο μακρινό 1441, όταν ο βασιλιάς Ερρίκος Στ’ ίδρυσε το Κολλέγιο, οραματιζόμενος ν’ακούει μέσα στο Παρεκκλήσι του Κολλεγίου τους καθημερινούς ψαλμούς στις Θείες Λειτουργίες του. Η αρχική αυτή σύλληψη αποτέλεσε θεμέλιο λίθο της Χορωδίας, την οποία απαρτίζουν 16 παιδιά-χορωδοί (σήμερα το νεώτερο είναι μόλις 9 ½ χρόνων!), 14 φοιτητές υπότροφοι χορωδιακού τραγουδιού και 2 υπότροφοι εκκλησιαστικού οργάνου.

Οι δύο τελευταίοι, Χένρυ Ουέμπσντεηλ και Ντόναλ Μακ Καν, ερμήνευσαν έργα των Γ.Σ. Μπαχ και Μεσσιάν στο εκκλησιαστικό όργανο, παρέχοντας τις αναγκαίες ανάπαυλες στο κυρίως χορωδιακό πρόγραμμα. Αυτό περιελάμβανε κάλαντα, χριστουγεννιάτικα τραγούδια και θρησκευτικούς ύμνους φημισμένων συνθετών από την προκλασική εποχή (Πρετόριους, Μπαχ) έως και σήμερα.

Σε όλα τα έργα -που αποδόθηκαν στα αγγλικά ή στα λατινικά- κυριάρχησε η ηχητική διαφάνεια και η συναισθηματική αθωότητα των άγουρων ακόμη παιδικών φωνών. Εύλογα, η «αγγελική» -από πλευράς αισθητικής και άρθρωσης του λόγου- διάσταση του τραγουδιού κυριάρχησε εν προκειμένω της εντονότερης εκφραστικότητας και «επιτήδευσης» που συνήθως χαρακτηρίζουν -μαζί με τη μεγαλύτερη (δεξιο)τεχνική ασφάλεια- αυτό των ενηλίκων.

Η μια κάποια αίσθηση μονοτονίας θα πρέπει να αποδοθεί στη δεσπόζουσα πλειοψηφία μάλλον αδιάφορων κομματιών σύγχρονων Άγγλων συνθετών, με μοναδική εξαίρεση το πανέμορφο «Άσπιλο τριαντάφυλλο» του Χάουελλς. Εξίσου ευπρόσδεκτη υπήρξε η ακρόαση των οιονεί ασκητικών «Τεσσάρων Μοτέτων για τα Χριστούγεννα» του Πουλένκ, που ερμηνεύθηκαν επιτυχημένα. Δικαιολογημένες οι επευφημίες ενός κοινού, αποτελούμενο από μικρούς και μεγάλους…

Credit φωτογραφιών: Χάρης Ακριβιάδης

Δώσε το σχόλιο σου

* Όνομα   * e-mail    
Σχόλιο

Έχω διαβάσει και αποδέχομαι τις οδηγίες και τους όρους χρήσης  
Επιθυμώ να λάβω ενημέρωση με email σε περίπτωση απάντησης