Άγνωστες διαδρομές στον Ταΰγετο

Ο ορεινός όγκος του Ταΰγετου ορίζει το τοπίο της ευρύτερης περιοχής της Σπάρτης και αν και δεν διαθέτει ακόμη ιδιαίτερη τουριστική υποδομή προσφέρεται για αυτοκινητάδες σε έρημα μεσαιωνικά χωριά και μοναστήρια μέσα σε καταπράσινες χαράδρες, περιπάτους σε πρόσφατα συντηρημένα λιθόστρωτα μονοπάτια ανάμεσα στα έλατα και τα αιωνόβια μαυρόπευκα και πικνίκ δίπλα στα αγριογαρίφαλα και τις ανεμώνες του βουνού. Η βυζαντινή πολιτεία του Μυστρά που απλώνεται στα πόδια του βουνού είναι βέβαια το νούμερο ένα αξιοθέατο. Μη μείνετε όμως μόνο στην κλασική διαδρομή Σπάρτης-Τρύπης που περνάει από τον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά και συνεχίζει μέσα στη χαράδρα της Λαγκάδας (όπου τοποθετείται και ο Καιάδας της αρχαίας Σπάρτης). Ανακαλύψτε την άγρια γοητεία της Αναβρυτής, του σημαντικότερου από τα χωριά της ορεινής ζώνης του Ταΰγετου και ένα από τα λίγα που διαθέτει ξενώνα και εξακολουθεί να έχει μόνιμους κατοίκους. Τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί στην πιο διαδεδομένη βάση για ορειβατικές εξορμήσεις στον Ταΰγετο (από εδώ ξεκινάνε πολλά μονοπάτια, μεταξύ των οποίων και το ευρωπαϊκό Ε4). Αν και είναι σύντομη (7,5 χιλιόμετρα από τον Άγιο Ιωάννη Σπάρτης) και ασφαλτοστρωμένη, η διαδρομή που σε ανεβάζει στην Αναβρυτή είναι ικανή να φοβίσει ακόμη και τους έμπειρους οδηγούς. Ο φιδογυριστός δρόμος στην άκρη του γκρεμού καταλήγει σε ένα μικρό πέτρινο χωριό με φόντο τον μόνιμα καλυμμένο με ομίχλη Ταΰγετο - πώς να μην το λένε «ανεμοδαρμένα ύψη» το χωριό τους οι ντόπιοι. Το επιβλητικό δημοτικό σχολείο στην είσοδο του χωριού στεγάζει ένα μικρό Βοτανικό και Γεωλογικό Μουσείο. Αν η Αναβρυτή είναι ένα χωριό για λίγους, η Κουμουστά κάνει τους πάντες να την ερωτευτούν και να λυπούνται που δεν είναι από δω ο μπαμπάς τους να τους κληροδοτήσει ένα από αυτά ερείπια. Πρόκειται για ένα πανέμορφο ερειπωμένο μεσαιωνικό χωριό με στοιχεία φρουριακής αρχιτεκτονικής, χωμένο μέσα σε ένα καταπράσινο φαράγγι. Τα τελευταία χρόνια αρχίζει σιγά σιγά να ξαναζεί με τις αναστηλώσεις των πρώτων σπιτιών, την ασφαλτόστρωση του δρόμου και τη δημιουργία του δημοτικού ξενώνα. Θα έρθετε σε δεκαπέντε λεπτά από το Ξηροκάμπι, ένα κεφαλοχώρι 13 χλμ. νότια της Σπάρτης.
Μόλις φτάσετε στην πλατεία του Ξηροκαμπίου, στην οποία θα βρείτε αρκετές ταβέρνες και περίπτερο, ακολουθήστε το δρόμο προς το καταφύγιο του Ορειβατικού Συλλόγου. Κάντε μια στάση στο πέτρινο ελληνιστικό γεφύρι, το οποίο υποδεικνύει η σχετική πινακίδα λίγο έξω από το χωριό, χωμένο μες στο πράσινο. Από την Κουμουστά ξεκινούν διάφορα μονοπάτια που οδηγούν μεταξύ άλλων στο καταφύγιο και στη μονή της Γόλας που στις αγιογραφίες της συμπεριλαμβάνονται μορφές των αρχαίων φιλοσόφων. Στη μονή μπορείτε να φτάσετε και με αυτοκίνητο (11 χλμ. από το Ξηροκάμπι), όπως επίσης και στη μονή της Ζερμπίτσας (3 χλμ. από το Ξηροκάμπι), όπου λειτουργεί και μια μικρή έκθεση αγιογραφίας.

Αν την ημέρα του γυρισμού θέλετε να ακολουθήσετε μια εναλλακτική διαδρομή χωρίς να αποχωριστείτε τον Ταΰγετο, πάρτε το δρόμο από Σπάρτη προς Μεγαλόπολη, αντί για τη συμβατική πορεία από τον εθνικό δρόμο της Τρίπολης. Με τον τρόπο αυτό θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφτείτε τους θολωτούς τάφους της Πελλάνας και να διασχίσετε μια σειρά σχετικά άγνωστων χωριών της Λακωνίας, που οι Σπαρτιάτες τα αποκαλούν «Βόρειους Δήμους», αν και μετά την εφαρμογή του Καποδίστρια συγχωνεύτηκαν στο Δήμο Πελλάνας. Τα χωριά αυτά δεν είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένα τουριστικά, αλλά στο μέλλον η κατάσταση αναμένεται να αλλάξει με την κατασκευή του νέου δρόμου που θα συνδέει τη Σπάρτη με τη Μεγαλόπολη. Ο υπάρχων ασφαλτόδρομος θα κουράσει τον οδηγό με τις συνεχείς στροφές στην άκρη του γκρεμού, αλλά θα αποζημιώσει τους συνεπιβάτες με την πανοραμική θέα. Στο Καστόριο ή Καστανιά, ένα ζωντανό κεφαλοχώρι που είναι και η έδρα του δήμου, θα βρείτε δυο-τρία ταβερνάκια για φαγητό, εκτός κι αν έχετε πάρει μαζί σας προμήθειες και κάνετε πικνίκ στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο μες στο καταπράσινο φαράγγι στο έβγα του χωριού. Η Πελλάνα δεν έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως χωριό, διαθέτει όμως έναν αρκετά σημαντικό μυκηναϊκό αρχαιολογικό χώρο με μεγαλοπρεπείς θολωτούς τάφους. Συνεχίζοντας για τη Μεγαλόπολη, μετά την Πελλάνα, ο δρόμος αρχίζει να ανηφορίζει κυκλώνοντας σιγά σιγά το βουνό. Κερασιές, καστανιές, έλατα και καρυδιές ομορφαίνουν τη βόλτα, καθώς φτάνουμε στο Γεωργίτσι, ένα χωριό που δεν έχει τυχαία χαρακτηριστεί «μπαλκόνι του Ταΰγετου», καθώς απολαμβάνει πανοραμική θέα. Αν θελήσετε να ξεπιαστείτε, πιο κάτω ο Λογκανίκος, χτισμένος σε μια καταπράσινη πλαγιά κάτω από την ελατοσκέπαστη κορυφογραμμή, διαθέτει μια σειρά πρόσφατα συντηρημένα μονοπάτια που οδηγούν στα απομεινάρια του φράγκικου κάστρου στην έξοδο του χωριού και προσφέρονται για περίπατο.

Δέσποινα Ζευκιλή

Ο Ορειβατικός Σύλλογος Σπάρτης (27310/22574, 27310/26518) πραγματοποιεί οργανωμένες πεζοπορίες στον Ταΰγετο και διαθέτει όλο το know-how και έντυπο υλικό για τα μονοπάτια της περιοχής. Τα περισσότερα μονοπάτια αυτή την εποχή μπορείτε να τα περπατήσετε. Για τον Ταΰγετο υπάρχουν χάρτες της Road και της Ανάβασης.
Διαμονή
Τα χωριά του Ταΰγετου δεν έχουν ιδιαίτερες προτάσεις διαμονής, οπότε η δημοφιλέστερη βάση για εκδρομές στην περιοχή είναι η Σπάρτη. Τα καλύτερα ξενοδοχεία εδώ είναι το Μενελάιον σε ένα ανακαινισμένο νεοκλασικό (27310/22161-5) και το ντιζαϊνάτο city hotel Μανιάτης (27310/22665-9). Πιο απλό το Cecil (27310/24980). Στην Αναβρυτή ο εντελώς στοιχειώδης Δημοτικός Ξενώνας Αναβρυτή (27310/21788, 27310/23544) ικανοποιεί τις ανάγκες των ορειβατών, ενώ στην Κουμουστά το καινούργιο πέτρινο καταφύγιο του δήμου δεν είναι μόνιμα ανοιχτό και χρειάζεται να επικοινωνήσετε εκ των προτέρων με το δημαρχείο Ξηροκαμπίου (27310/35243).
Φαγητό
Με υπέροχη θέα στο καινούργιο Mistras Bistrot στο δρόμο για το χωριό Πικουλιάνικα, λίγο πιο πάνω από τον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά. Στη Σπάρτη στο εστιατόριο Δίας του ξενοδοχείου Μανιάτης και στο μαγειρείο Διεθνές ό,τι σας γυαλίσει από τις κατσαρόλες ημέρας. Παρέα με τους Σπαρτιάτες σε κάποιο από τα στέκια τους στα γύρω χωριά που αποτελούν σχεδόν προάστια της πόλης: στο Καπηλιό στις Αμύκλες και στο Κεφαλάρι στον Άγιο Ιωάννη κολοκυθοκορφάδες και τσιγαρολάχανα δίπλα στα πλατάνια. Στο Ξηροκάμπι στις κλασικές ταβέρνες της πλατείας Διόνυσος, Μπακαλιαράκια και Παραλία. Ζυμωτό ψωμί, γίδα βραστή, αγριόχορτα και κρέατα από τη φάρμα τους στη ρουστίκ ταβέρνα του ξενώνα στην Αναβρυτή. Στο Καστόρι στη Λουσίνα κλασικά μαγειρευτά με σμυρναίικες πινελιές, χάρη στις ρίζες της ιδιοκτήτριας.