αθηνόραμα digital

Παρασκευή, 11 Μαΐου 2018

MicroLED: τί είναι, γιατί είναι σημαντικά

Νέα τεχνολογία προβολής προ των πυλών - μεγάλες φιλοδοξίες και, για την ώρα, ρεαλισμός

Η αγορά των τηλεοράσεων η αλήθεια είναι πως την τελευταία δεκαετία δεν έχει προσφέρει στο ενδιαφερόμενο κοινό της το είδος της εξέλιξης που άλλες τεχνολογικές προϊοντικές κατηγορίες απολαμβάνουν: από το 2008 μέχρι σήμερα ουσιαστικά σταθήκαμε μάρτυρες μόνο του παροπλισμού δύο τεχνολογιών προβολής (plasma και laser), της πολύ αργής προόδου μιας άλλης καθιερωμένης (LED/LCD) και της ανάδειξης μόνο μίας νέας (OLED), με αποτέλεσμα τις περιορισμένες καταναλωτικές επιλογές που επικρατούν σήμερα. Ο επίδοξος αγοραστής καινούργιας τηλεόρασης στο δεύτερο τρίμηνο του 2018 έχει πρακτικά να διαλέξει μόνο ανάμεσα σε μοντέλα LED/LCD και OLED βάσει του τί έχει πιο πολλή σημασία γι' αυτόν, καθώς και οι δύο τεχνολογίες έχουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά τους.

Η χρονιά που διανύουμε, ωστόσο, θα φέρει επιτέλους και μία τρίτη τεχνολογία προβολής για τηλεοράσεις στο προσκήνιο. Πρόκειται για την λεγόμενη MicroLED, η οποία φιλοδοξεί να διατηρήσει όλα τα πλεονεκτήματα των LED/LCD, να περιορίσει ή να αντιμετωπίσει πλήρως όλα τα μειονεκτήματα των OLED και με αυτόν τον τρόπο να φέρει νέα δεδομένα στην αγορά της οικιακής τηλεόρασης - έστω κι αν, όπως δείχνουν τα πράγματα, θα χρειαστεί πολύς καιρός για να ανατρέψει την ισορροπία που έχει επέλθει ανάμεσα στις LED/LCD και τις OLED την τελευταία τριετία με την σταθερή εξέλιξη και των δύο και τις οικονομίες κλίμακος που επιτυγχάνονται πλέον και για τις δύο σε επίπεδο καθαρά κατασκευαστικό.

Η τεχνολογία MicroLED ως ιδέα είναι στην σύλληψή της δεν είναι περίπλοκη ουσιαστικά, είναι ωστόσο η υλοποίησή της και η διαδικασία κατασκευσής αυτές που την είχαν κρατήσει μέχρι σήμερα μακριά από την καταναλωτική αγορά. Πάντοτε απλοϊκά μιλώντας, στις τηλεοράσεις LED/LCD η εικόνα προκύπτει με υποφωτισμό (είτε τοπικό είτε περιφερειακό) πίσω από την οθόνη που αποτελείται από pixels, ώστε με την χρήση φίλτρων των τριών βασικών χρωμάτων (RGB) να "ανάβει" το καθένα στο χρώμα που χρειάζεται κάθε φορά. Στις τηλεοράσεις OLED στα pixels της οθόνης το χρώμα συντίθεται συνδυάζοντας τρεις πηγές φωτός στα ίδια βασικά χρώματα, όμως οι πηγές αυτές μπορούν και να μην δώσουν καθόλου φως, οπότε στις οθόνες των OLED έχουμε αληθινό μαύρο ενώ στις LED/LCD όχι. Aπό την άλλη πλευρά στις LED/LCD το "πάντα παρόν", ισχυρότερο φως έχει ως αποτέλεσμα την υψηλότερη φωτεινότητα που τούς επιτρέπει να αποδίδουν περισσότερα nits (μονάδα μέτρησης της "λαμπρότητας" της εικόνας) και να απεικονίζουν περισσότερο εντυπωσιακά το υλικό HDR.

Αυτό που επιδιώκει να κάνει η τεχνολογία προβολής MicroLED είναι να συνδυάσει χαρακτηριστικά των LED/LCD και των OLED ώστε να προσφέρει ανώτερης ποιότητας εικόνα και από τις δύο. Στις οθόνες MicroLED κάθε pixel είναι αυτόφωτο (ένα μικρό λαμπάκι LED από μόνο του ουσιαστικά), οπότε δεν χρειάζεται τον υποφωτισμό των LED/LCD, ενώ παράλληλα αποδίδει περισσότερο φως απ' αυτόν που είναι εφικτός από τα pixel των OLED, οπότε η εικόνα τους συνολικά είναι ικανή για υψηλότερη φωτεινότητα και περισσότερα nits για απόδοση περιεχομένου HDR. Οι MicroLED είναι απαλλαγμένες από τα μισά σχεδόν "στρώματα" υλικού που πρέπει να βρίσκονται κάτω από το γυαλί της οθόνης των LED/LCD ή OLED, οπότε μπορούν να είναι κατά πολύ λεπτότερες και των δύο. Όσον αφορά στις ενεργειακές απαιτήσεις, δε, οι MicroLED καταναλώνουν έως και 50% (!) λιγότερο ρεύμα από τις OLED κι έως και 90% (!!!) λιγότερο ρεύμα από τις LED/LCD, ανάλογα με την περίπτωση.

Αυτά είναι τα... καλά νέα - γιατί υπάρχουν και κακά και δεν είναι άλλα από εκείνα που σχετίζονται με την κατασκευή των MicroLED. Κάθε ένα από αυτά τα αυτόνομα "λαμπάκια" έχει πολύ μικρό πάχος (μπορούν να έχουν μικρότερο από μία ανθρώπινη τρίχα!) οπότε με τις παρούσες μεθόδους όχι μόνο είναι δύσκολη η κατασκευή τους, αλλά είναι πολλαπλάσια δύσκολο να βάλει κανείς πολλά μαζί σε μεγάλη επιφάνεια χωρίς κανένα απολύτως ψεγάδι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οθόνες MicroLED υπάρχουν αυτή τη στιγμή σε ευρεία κλίμακα μόνο σε συσκευές με μικρές οθόνες χαμηλών αναλύσεων, με περιορισμένο αριθμό από pixels δηλαδή (όπως τα Apple Watch), όπως και ο λόγος για τον οποίο ναι μεν η Sony είχε πειραματιστεί με αυτήν την τεχνολογία από το 2013 (την ονόμαζε Crystal LED), μα στην συνέχεια την εγκατέλειψε καθώς δεν μπορούσε να την κλιμακώσει σε εμπορικό επίπεδο.

Φέτος ωστόσο είτε κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει στο ποσοστό επιτυχίας της κατασκευής οθονών MicroLED, είτε οι κατασκευαστές διακρίνουν μια επιχειρηματική ευκαιρία στις άκρως εντυπωσιακές (έστω κι αν είναι πανάκριβες) τηλεοράσεις, είτε... και τα δύο. Δεν εξηγείται αλλιώς το γεγονός ότι η Samsung έχει ανακοινώσει για διάθεση τον Αύγουστο την τηλεόραση... "The Wall", κυριολεκτικά διαστάσεων τοίχου (146 ίντσες), ανάλυσης 4Κ και τεχνολογίας MicroLED. Εξηγεί, όμως, το γεγονός ότι τόσο η Samsung όσο και η Sony - η πρώτη ήδη σε εμπορική διάθεση και ανάλυση 4Κ, η δεύτερη σε πειραματική και ανάλυση 8Κ - αξιοποιούν την ίδια τεχνολογία για γιγάντιες οθόνες MicroLED σε κινηματογραφικές αίθουσες (!), εφαρμογή που λόγω εσόδων δικαιολογεί το απίθανα υψηλό κόστος απόκτησης που αυτές θα έχουν - διευκολύνοντας σε αυτά τα... σινεμεγέθη και την κατασκευή τους, βέβαια, αφού τα "λαμπάκια" μπορούν να είναι μεγαλύτερα λόγω απόστασης θέασης.

Σε κάθε περίπτωση σχεδόν όλες οι νέες τεχνολογίες είναι, ιστορικά, ακριβές τον πρώτο καιρό της εμφάνισής τους και οι οθόνες MicroLED δεν θ' αποτελούσαν φυσικά εξαίρεση. Δεν χωρά άλλωστε αμφιβολία στο γεγονός πως πρόκειται για σημαντικό "βήμα μπροστά" στις τεχνολογίες προβολής, έστω κι αν τα παρόντα κατασκευαστικά της προβλήματα δεν φαίνεται πιθανό να ξεπεραστούν σύντομα. Όμως αυτή τη στιγμή το μέλλον τους σκιαγραφείται με αβέβαιους τόνους ακόμη. Με τις οθόνες OLED, για παράδειγμα, γνωρίζαμε από τον πρώτο χρόνο ότι π.χ. τον τέταρτο ή πέμπτο τα προβλήματα θα ξεπερνιούνταν και τα κόστη κατασκευής θα μειώνονταν (όπως κι έγινε). Με τις οθόνες MicroLED δεν μπορεί εύκολα να διακρίνει κανείς αντίστοιχο χρονοδιάγραμμα, επειδή αφενός οι σχετικές κατασκευαστικές μέθοδοι θα πρέπει να βελτιωθούν θεαματικά αν πρόκειται να μιλήσουμε για ευρεία εμπορική διάθεση προϊόντων, αφετέρου για να έχουμε την δεύτερη θα πρέπει να γίνουν από τους κατασκευαστές και οι σχετικές επενδύσεις σε γραμμές παραγωγής.

Όταν όλα έχουν ειπωθεί, λοιπόν, μπορεί το 2018 να δούμε ττηλεόραση MicroLED και η χρονιά τυπικά να "μείνει στην ιστορία" της τεχνολογίας ως τέτοια, όμως επί του πρακτέου απέχουμε πολύ ακόμη από την ουσιαστική της παρουσία στην αγορά. Κάποια πράγματα θα εξαρτηθούν τόσο από την ποιότητα του πρώτου δείγματος τέτοιου προϊόντος, του The Wall της Samsung δηλαδή, όσο και από την εμπορική του πορεία: αν και τα δύο είναι θετικά, τότε κατασκευαστές όπως η Sony και η LG ενδεχομένως θα επενδύσουν περισσότερα και ο μεταξύ τους ανταγωνισμός θα επιταχύνει κάποιες διαδικασίες. Αν η The Wall παραμείνει ένα απλώς ενδιαφέρον πείραμα, ούτε εντυπωσιάσει τεχνικά ούτε επιτύχει εμπορικά σε οποιονδήποτε βαθμό δηλαδή, θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι οι πρώτες τηλεοράσεις MicroLED "λογικού" κόστους να βρουν τον δρόμο τους στα ράφια των καταστημάτων. Όπως πάντα, ίδωμεν!


ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΣΤΑ ΑΡΘΡΑ