Κριτική

Καζαντζάκης

Από -

Ο Σμαραγδής βιογραφεί με καθαρά χρώματα και άπλετο φως ακόμη έναν επιφανή Έλληνα, μένοντας πιστός στην αγιογραφική και πλήρως περιγραφική προσέγγιση την οποία έχει (πιο επιτυχημένα) υιοθετήσει από τον «Ελ Γκρέκο».

Κρητικός και θαυμαστής του Ελ Γκρέκο, ο Νίκος Καζαντζάκης είναι ο αγαπημένος λογοτέχνης του συμπατριώτη του Γιάννη Σμαραγδή, ο οποίος μετά τον Κωνσταντίνο Καβάφη, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και τον Ιωάννη Βαρβάκη βιογραφεί τώρα τον Έλληνα σπουδαιότερο πεζογράφο, βασισμένος στην «Αναφορά στον Γκρέκο». Η μυθιστορηματική αυτοβιογραφία του Καζαντζάκη εκδόθηκε το 1961, μετά το θάνατό του, και οδηγεί την πιστή στα γεγονότα πλοκή της ταινίας, η οποία δηλώνει εξαρχής πως την κρατά σταθερά ως οδηγό: το 1956 και στην Αντίμπ της Νότιας Γαλλίας, ενώ ο ήρωάς μας διαβάζει κεφάλαια του ημιτελούς έργου στη σύζυγό του Ελένη, επιστρέφει στα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή του ξεκινώντας από την επανάσταση του 1897 και την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς.

Ο Νίκος Καζαντζάκης έζησε σχεδόν όλα του τα χρόνια κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας, καθώς ήδη από το 1907, σε ηλικία μόλις 24 ετών, έγινε διάσημος στους αθηναϊκούς λογοτεχνικούς κύκλους με το δράμα του «Ξημερώνει». Φίλοι και συγγενείς έγραψαν όσα πέρασαν μαζί του, η ογκώδης αλληλογραφία του (ειδικά με τον Παντελή Πρεβελάκη) είναι δημοσιευμένη κι έτσι, πέρα από την «Αναφορά στον Γκρέκο», ο Γιάννης Σμαραγδής έχει στα χέρια του υπεράφθονο υλικό για να πλησιάσει κινηματογραφικά έναν συναισθηματικά τρικυμιώδη και ιδεολογικά παθιασμένο καλλιτέχνη, ο οποίος χάραξε μια ανήσυχη πορεία «ανάμεσα στους ανθρώπους, στα πάθη και στις ιδέες».

Όπως και στις προηγούμενες δύο ταινίες του («Ελ Γκρέκο», «Ο Θεός Αγαπάει το Χαβιάρι»), ο σκηνοθέτης επιλέγει μια καθαρά περιγραφική προσέγγιση μέσα από αποσπασματικά επεισόδια-σκηνές που παραπέμπουν στη λογική της ακαδημαϊκής, παλιομοδίτικης πλέον τηλεταινίας. Πολλά από αυτά έχουν προσαρμοστεί μυθοπλαστικά, και μάλιστα προς μια έντονη θρησκευτική κατεύθυνση, δεν διατηρούν όμως ένα ενιαίο ύφος, καθώς ο καρικατουρίστικος στόμφος του Σικελιανού, η παρουσία της γειτόνισσας/«καλής μάγισσας» που επιμένει (χωρίς να μάθουμε ποτέ το γιατί) να μην πραγματοποιήσει το ζευγάρι το ταξίδι στην Κίνα, υλικό από τα Επίκαιρα, όνειρα κι ένα κατά περίσταση έντονο στιλιζάρισμα (το ταξίδι του τρένου, η κρουαζιέρα στο Αιγαίο) δημιουργούν σαφή διηγηματική σύγχυση.

Σύγχυση που επιτείνεται από επιλογές όπως αυτή που θέλει τον ετοιμοθάνατο 74χρονο Καζαντζάκη να τον ερμηνεύει άλλος ηθοποιός (Στέφανος Ληναίος) από τον φιλότιμο Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, ο οποίος τον ενσαρκώνει από τα 15 μέχρι τα 73 (!) του, υπονομεύοντας έτσι την αληθοφάνεια της ταινίας και αδυνατίζοντας το δραματικό πυρήνα της. Αυτόν που θέλει να αναδείξει την κοπιώδη πορεία ενός ανθρώπου από το σκοτάδι προς το φως, μόνιμη θεματική του σκηνοθέτη, χωρίς όμως τούτη να υποστηρίζεται από κάποιο σοβαρό εξωτερικό εμπόδιο ή ουσιαστικό εσωτερικό δίλημμα. Έτσι όλα αρχίζουν, προχωρούν και τελειώνουν σαν μια άσπιλη, μονοδιάστατη αγιογραφία.

Ελλάδα. 2017. Διάρκεια: 122΄. Διανομή: AUDIOVISUAL/ODEON.

Αναλυτικές πληροφορίες από τον οδηγό σινεμά

Σχετικά Θέματα

Δώσε το σχόλιο σου

* Όνομα * e-mail
Σχόλιο

Έχω διαβάσει και αποδέχομαι τις οδηγίες και τους όρους χρήσης
Επιθυμώ να λάβω ενημέρωση με email σε περίπτωση απάντησης

  • Γιάννης Κ πριν από 6 ημέρες

    Ο σωστός τίτλος της ταινίας θα έπρεπε να είναι "αγάπη μου συρρίκνωσα τον Καζαντζάκη". Κρατείστε αυτό χωρίς να μπαίνω σε λεπτομέρειες.

  • Σταυρουλα πριν από 7 ημέρες

    Καλη μουσικη,σκηνοθετικη ατμοσφαιρα αλλα το σεναριο.. ασυνδετο και βερμπαλθσμις στο επακρο.

  • Παυλος Σταματακος πριν από 10 ημέρες

    Αριστούργημα!!! Γιαυτους δε που έχουν έστω και αμυδρή αλλά ουσιαστική γνώση Επικούρου και λοιπών Ελλήνων φιλοσόφων και μύηση στις διαδρομές του Καζαντζάκη Απλά θεϊκό!Γιατί είναι και συμμετρημενο! Ηθοποιοί εξαίρετοι όλοι . Φωτογραφία φως μουσική ένα ποίημα

  • ευτυχία πριν από 11 ημέρες

    Απλά τραγική. Αποσπασματική, "λίθοι, πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα", καμμία συγκίνηση, κανένα βάθος, απουσία εξωτερικών γυρισμάτων,ένας Ζορμπάς που δεν έπειθε με τίποτα και ένας Σικελιανός εγωπαθής στα όρια της καρικατούρας, ο Ληναίος ως Καζαντζάκης στο νοσοκομείο στη Γερμανία απλά για 3-4 σκηνές, η διαφήμιση γνωστής αρτοποιίας ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα και η στιγμή που σιχτίρισα. Βέβαια μετά τον άθλιο επίσης Γκρέκο, δεν περίμενα κάτι καλύτερο.

  • ΑΖΙΚ πριν από 13 ημέρες

    Κάτω του μετρίου ταινία που αναλώνεται κυρίως στον έρωτα και την σχέση που είχε ο Καζαντζάκης με την Ελένη. Κύρια σημεία τριβής του Καζαντζάκη με το κράτος και κυρίως την οπισθοδρομική πάντα Εκκλησία της Ελλάδος τα αγγίζει επιφανειακά. Πολύ λίγη ταινία. Καταλληλότερος τίτλος «ΕΛΕΝΗ & ΝΙΚΟΣ»

  • Δημήτρης Μαμάκος πριν από 13 ημέρες

    Πήγα να δω την ταινία, με μεγάλο ενθουσιασμό, λόγω του θέματος, της βιογραφίας του μεγάλου Καζαντζάκη...και ήθελα να φύγω στο μισάωρο. Η επιλογή των ηθοποιών, η αφήγηση, η επιλογές των επεισοδίων της ζωής του Κ. και πολλά άλλα ήταν ερασιτεχνικά, πρόχειρα, άστοχα και σε αρκετές περιπτώσεις έδιναν μία αίσθηση παιδαριώδους, που έφταναν στο σημείο του προσβλητικού για την νοημοσύνη του θεατή. Αποκορύφωμα, η σκηνή όπου το "πολυαγαπημένο καιαιώνια ερωτευμένο" ζεύγος Καζαντζάκη-Σαμίου μαθαίνουν από έναν γείτονα ότι απελευθερώνεται η Αθήνα και πανηγυρίζουν το νέο, σφιχταγγαλιασμένοι και πεσμένοι μισοί έξω και μισοί μέσα στο παράθυρο του σπιτιού. Θα έπρεπε να το έχει σκεφτεί και δεύτερη φορά ο Σμαραγδής πριν εκθέσει με τέτοιον -κατά την άποψή μου- χυδαίο τρόπο την φυσιογνωμία του εμβληματικού Έλληνα συγγραφέα.

  • STAYROS ASPRADAKIS πριν από 13 ημέρες

    Ευτυχώς υπάρχουν οι κριτικοί! Τα βαθυστόχαστα λόγια & οι αναλύσεις τους μας κάνουν να πηγαίνουμε σινεμά... ¨Συμβουλή της ημέρας! Όποια ταινία "την έχουν πατώσει, πηγαίνετε ανεπιφύλακτα. Είναι 5αρι καθαρό, αρέσει πολύ στους αμόρφωτους εδωδίμους. Πέρασα καλά, συγκινήθηκα, οι ηθοποιοί άριστοι. Σκηνοθετικά πολύ καλό αποτέλεσμα. Δεν ξέρω τι άλλο ήθελαν οι σοφοί... Σκηνές ΧΧΧ με την Γαλάτεια & που την έψαχναν ως το τέλος;; Έλεος πια "κακομοιρόγληδες".. αφήστε μας χωρίς τα φώτα σας! Θα καταφέρουμε μόνοι μας να περάσουμε καλά για 2 ώρες...!!

  • Μαρία πριν από 14 ημέρες

    Πολύ δυνατή ταινία με εξαιρετικες ερμηνείες και συγκίνηση που σε κάνει να φεύγεις από την αίθουσα με θαυμασμό για τις μεγάλες προσωπικότητες Ελλήνων όπως ο Καζαντζάκης και ο Σικελιανός, παράλληλα με πικρία για την μικροτητα και τον κομπλεξισμό μιας χώρας που 'τρώει'τα παιδιά της. Δεν μου άρεσε όμως η αντικατάσταση του πρωταγωνιστή στο τέλος που περίμενα και την κορύφωση της ερμηνείας του. Εκπληκτική η ερμηνεία στους ρολους του πατέρα, του Άγγελου Σικελιανού και γροθιά στο στομάχι η ερμηνεία του Στάθη Ψάλτη.... Πέρα από κάποιες μικρές λεπτομέρειες πιστεύω πως αξίζει συγχαρητήρια το ολο εγχείρημα.

  • Μιχάλης Γρ Βραχόπουλος πριν από 14 ημέρες

    Απαράδεκτη ταινία, αγιοπλαστική και καταστροφική για την ιστορία και το έργο του νίκου καζαντζάκη

  • Πάνος πριν από 14 ημέρες

    Ο συχνά υπερβολικά αυστηρός κύριος Μήτσης εν προκειμένω μάλλον φάνηκε επιεικής. Εξοργιστικά κακή απ´ όπου κι αν το πιάσεις, καταφέρνει να χαλάσει ακόμα και την πιασάρικη πρώτη ύλη που πραγματεύεται. Δυστυχώς για τον κύριο Σμαραγδή, ο ελληνικός κινηματογράφος τον έχει προσπεράσει προ πολλού.

  • ΚΛ πριν από 15 ημέρες

    τιποτα το ιδιαιτερο η ταινια,"λιγος" ο Παπασπηλιοπουλος,πολυ καλη η Καλογηρου. λιγες οι καλες στιγμες, πολλες οι κακες (Ζορμπάς, μελινα & Ντασεν, Σικελιανος, παξιμάδια κλπ)). Δεν μετανοιωσα που την ειδα, αξιζει να ασχολείσαι με τον Καζαντζακη!

  • Δαναη πριν από 16 ημέρες

    Ειδικα εφέ κακιστα,τοποθέτηση προϊόντος μέσα σε σκηνή της ταινίας,η απουσία της Γαλάτειας Καζαντζάκη,η εμμονή με τα κοντινά πλανα και ελλειψη πραγματικών σκηνικών απο το εξωτερικο,ο όχι πειστικός Αλέξης Ζορμπάς και ο Ψάλτης σε ρολο Μονάχου και είναι κι αλλά φανταζομαι,μέσα στην ταινία,αυτά που δικαιώνουν Α Π Ο Λ Υ Τ Α την αρνητικη προκατάληψη που έχω για τις ταινίες του Σμαραγδη

  • Μαρια πριν από 18 ημέρες

    Καταπληκτικη ταινια ,ομορφα δοσμενη.Το μειονεκτημα το κομματι Ζορμπας.Κακη επιλογη ηθοποιου ,ηταν πολυ λιγος.Καμια αναφορα στη Γαλατεια .

  • Ανδρέας πριν από 18 ημέρες

    Ίσως η καλύτερη ταινία του Σμαραγδή, ποίηση σε εικόνες. Μην την χάσετε!

  • Αλεξανδρος πριν από 19 ημέρες

    Ένας μέτριος συγγραφέας είναι ο Καζαντζάκης. Ένας μέτριος σκηνοθέτης και ο Σμαραγδής. Ματριότητα..ούτε καν χρυσή...

  • Γιαννης πριν από 19 ημέρες

    μια ταινια η οποια με γεμισε φως συναισθηματα και βαθυτατα Καζαντζακη εχοντας σοβαρα μελετησει το συνολο του εργου του kαζαντζακη αισθανθηκα βλεποντας την ταινια το ιδιο συναισθημα που ειχα διαβαζοντας τον Ζορμπα τον Καπεταν Μιχαλη την Ασκητικη.Δεν ηθελα να δω την ταινια γιατι οι προηγουμενες ταινιες του Σμαραγδη δεν μου αρεσαν.Ευτυχως ομως πηγα.Καταλαβαινω γιατι οι κριτικοι εθαψαν την ταινια.Γιατι ειναι απο αυτους που πισω απο τα cahiers de cinema και τον μικροψυχο εστετικο μιμιτισμο τους υπεθαλψαν την ελλειψη αυθεντικου ελληνικου κινηματογραφου τις 10ετιες 70-80 (εκτος ελαχιστων εξαιρεσεων) η ταινια ειναι υπεροχη μπραβο σε ολους τους συντελεστες την επομενη φορα που θα παω σινεμα θα διαβασω μονο κριτικες του κοινου και οχι των αξιολυπητων κριτικων

  • airis πριν από 19 ημέρες

    Αναρωτιέμαι... τι περίμεναν και γράφονται τόσες πολλές άσχημες κριτικές. Αν εξαιρέσουμε τα χρόνια με τη Γαλάτεια που αποσιωπούνται, και έναν μέτριο Ζορμπά, όλα τα άλλα πραγματικά με άγγιξαν! Καστ, ερμηνείες, εικόνες, μουσική ....όλα εξαίσια!

  • Georgios DUS πριν από 19 ημέρες

    Τσατσαρονάκης - Κρητικά Παξιμαδάκια "το Μάννα" <-- τιιι δηλάδή ... περιμένατε να διαβάσετε σχόλιο. Εεε έτσι λοιπόν περίμενα κι εγώ να δω κινηματογραφική μεταφορά του βίου ενός από τους μεγαλύτερους έλληνες λογοτέχνες και είδα "τοποθέτηση προιόντων", τόσο κραυγαλέα που επηρέαζε συνολικά το "αγιογραφικό" κλίμα που ανεπιτυχώς προσπάθησε να περάσει ο Σμαραγδής. Δεν περίμενα ντοκυμαντέρ αλλά τούτο το πράγμα ήταν σαν να κινηματογραφούσε με μία κάμερα σκηνές από θεατρική παράσταση όπου διαρκώς ο Καζαντζάκης μιλάει με δαίμονες εσωτερικούς και μισότρελους. Υπήρχαν ελάχιστες στιγμές κορύφωσης, συγκίνησης -πχ ο αποχωρισμός με το Ζορμπά (Αθερίδης) με στίχους του Ερωτόκριτου- αλλά συνολικά μια μέτρια ταινία που δεν αξίζει να δείτε στον κινηματογράφο. Καλύτερα στην τηλεόραση με διαλλείματα για αυθεντικές διαφημίσεις προιόντων.

  • Δημητρης πριν από 19 ημέρες

    Η ταινία είναι μια χαρά ευχάριστη και σε συνεπαίρνει στην εποχή όπου διαδραματίζεται τώρα όλοι εσείς οι κουλτουριάρηδες που ψάχνετε τόσο βαθύ νόημα απλά σας λέω χαλαρώστε και απολαύστε

  • αγγελικα πριν από 20 ημέρες

    για τα χρηματα που δωσανε εξαιρετικη ταινια δεν παραποιηθηκε πουθενα ο λογος του Καζατζακη και οι ερμηνειες εξαιρετικες...