Το παλιόπαιδο των κόμικς, ο ανυπότακτος Γουλβερίν της παρέας των X-Men, επιστρέφει με την έκτη κινηματογραφική παρουσία και τη δεύτερη προσωπική ταινία του. Και εμείς τον υποδεχόμαστε ξεσκονίζοντας τις αγαπημένες μας υπερηρωικές στιγμές και φτιάχνοντας το top ten των κορυφαίων super hero movies. Από τον Γιάγκο Αντίοχο
Δεν χωρά συζήτηση ότι ένα καινούργιο είδος ταινιών ακμάζει τα τελευταία χρόνια στο Χόλιγουντ. Οι υπερηρωικές περιπέτειες έχουν περάσει πλέον στον πυρήνα της κινηματογραφικής βιομηχανίας, αποτελώντας την απόλυτη δικαίωση –ή μήπως την πληρωμένη εκδίκηση;– των κόμικς, της σύγχρονης αμερικανικής μυθολογίας που για δεκαετίες αντιμετώπιζε την περιφρόνηση της mainstream παραγωγής. Ο «Σούπερμαν» του 1978 ήταν αυτός που έφτιαξε πρώτος την επιτυχημένη συνταγή της μεταφοράς ενός υπερηρωικού μύθου στην οθόνη, με ενήλικη αφήγηση και σταρ όπως ο Μάρλον Μπράντο στο καστ του. Το κακό, βέβαια, ήταν ότι η κινηματογραφική τεχνολογία της εποχής δεν μπορούσε να υποστηρίξει την απαιτούμενη φαντασμαγορία. Στα τέλη των ’80s και στις αρχές των ’90s το είδος θα περάσει στη φάση του πειραματισμού, όπου σπουδαίοι δημιουργοί (βλ. Τιμ Μπάρτον) θα προσπαθήσουν να εμποτίσουν τις κόμικς μεταφορές με υψηλή αισθητική και καλλιτεχνική αρτιότητα. Η δεκαετία των ’00s, όμως, θα προσφέρει απλόχερα όλα τα πολύτιμα τεχνολογικά εργαλεία για να οργιάσει η ανθρώπινη φαντασία στην οθόνη, κάνοντας τα κινηματογραφικά αδύνατα δυνατά με τη βοήθεια των πανίσχυρων ειδικών εφέ – κυριότερα του CGI, που πολλαπλασίασε τη δημιουργική ικανότητα των σκηνοθετών. Η υπερβολή στη χρήση των οπτικών εφέ που ακολούθησε ήταν αναμενόμενη αλλά και απαραίτητη ως προϋπόθεση για να κατακτηθεί η σοφία της οικονομίας από το νέα γενιά των σκηνοθετών του μπλοκμπάστερ υπερθεάματος. Ο «Σκοτεινός Ιππότης» του Κρίστοφερ Νόλαν υπήρξε ένα ξεκάθαρο σημάδι ενηλικίωσης του είδους, όπου η φαντασμαγορία συνδυάστηκε με σύγχρονους προβληματισμούς για την πορεία των δυτικών κοινωνιών, οι οποίες –για όσους δεν το έχουν καταλάβει– βρίσκονται στην κόψη του ξυραφιού.
Σήμερα, λοιπόν, έχουμε το προνόμιο να ζούμε την απόλυτη ακμή ή μάλλον τη χρυσοφόρα άνοδο της εν λόγω κατηγορίας ταινιών. Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια δαπανώνται κάθε χρονιά από τα μεγάλα στούντιο για τη μεταφορά υπερηρωικών ιστοριών στην οθόνη, τα οποία, βέβαια, επιστρέφουν πολλαπλάσια στα ταμεία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ότι το «Iron Man 3», το οποίο κόστισε 200 εκατ. δολάρια περίπου, έχει κάνει μέχρι στιγμής 1,2 δισ. δολάρια εισπράξεις παγκοσμίως, αποτελώντας την πέμπτη πιο εμπορική ταινία όλων των εποχών! Μέσα στην εισπρακτική παραζάλη, η αμερικανική βιομηχανία είναι αποφασισμένη να εκμεταλλευτεί στο έπακρο την κυριαρχία των κόμικς στην παγκόσμια ποπ κουλτούρα, αποκομίζοντας αστρονομικά κέρδη. Δεκάδες είναι τα υπερηρωικά projects που είτε βρίσκονται είτε ετοιμάζονται να περάσουν άμεσα στην παραγωγή. Η θεαματική επιστροφή του Γουλβερίν είναι αναμφίβολα ένα από αυτά. Ο Χιου Τζάκμαν ερμηνεύει, λοιπόν, για μια έκτη φορά το πιο ατίθασο μέλος της παρέας των Χ-Men σε ένα ρόλο που εκτόξευσε την καριέρα του και τον έβαλε στις πρώτες θέσεις της λίστας με τους αγαπημένους υπερήρωες. Πάμε να δούμε το top 10 των super hero movies όλων των εποχών, τις στιγμές που ο Γουλβερίν, ο Μπάτμαν, ο Σούπερμαν και οι υπόλοιποι κόμικς χαρακτήρες κατάφεραν να τιθασεύσουν την 7η Τέχνη με τις υπερφυσικές τους δυνάμεις.
10. Darkman (1990)
Όταν ο Σαμ Ράιμι είδε ότι δεν μπορεί να αποκτήσει τα δικαιώματα αγαπημένων του κόμικς («The Shadow», «Batman») για να τα μεταφέρει στον κινηματογράφο, αποφάσισε να γράψει τη δική του υπερηρωική περιπέτεια... Το αποτέλεσμα ήταν ένα υπερκινητικό ποπ παραλήρημα που παρέπεμπε καλλιτεχνικά στο «Φάντασμα της Όπερας», τον παλαιομοδίτικο κινηματογραφικό τρόμο, στις καλτ ταινίες των ’60s, σε εξπρεσιονιστικούς πίνακες και δευτεροκλασάτες τηλεοπτικές σειρές. Όλα αυτά πασπαλισμένα με γερή δόση ειρωνείας και αυτοσαρκασμού, από έναν σκηνοθέτη που γνωρίζει όσο λίγοι τα μυστικά της 9ης Τέχνης.
9. X-Men 2 (2003)
Ελάχιστες φορές είδαμε στην οθόνη μια υπερηρωική ιστορία τόσο πιστή στην πηγή. Μέσα σε μια ταινία δύο και κάτι ωρών ο Μπράιαν Σίνγκερ θα σκηνοθετήσει χωρίς ίχνος μπλοκμπάστερ αλαζονείας λίγες και μικρές σε διάρκεια σκηνές δράσης, διαθέτοντας τον υπόλοιπο χρόνο σε μια λεπτομερή ψυχαναλυτική προσέγγιση των χαρακτήρων των μεταλλαγμένων του, των παρείσακτων στην κοινωνία των φυσιολογικών X-Men. Πέρα, όμως, από την αισθητική αυθεντικότητά του, το φιλμ είναι ένα από τα ελάχιστα που άσκησαν κριτική στην τρομοϋστερία που ακολούθησε την –ακόμη νωπή τότε– τραγωδία της 11ης/9.
8. Iron Man (2008)
Ο βασικότερος λόγος για την επιτυχημένη κινηματογραφική μεταφορά του ατσάλινου σούπερ ήρωα έχει όνομα και επώνυμο: Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ. Ο αναγεννημένος σταρ χάρισε στον Τόνι Σταρκ σαρκασμό που σκοτώνει, γοητεία που σκλαβώνει τις γυναίκες και τσαμπουκά που πωρώνει τους πιτσιρικάδες φαν των κόμικς. Μέχρι σήμερα, ο Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ καταγράφεται ως κορυφαίος ερμηνευτής υπερήρωα, κάτι που φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπεί στο άμεσο μέλλον.
7. Το Κοράκι (1994)
Αυθεντικό παιδί των διαφημίσεων και της βιντεοκλιπίστικης MTV γενιάς, ο Αυστραλός Άλεξ Πρόγιας θα γίνει γνωστός με τη μεταφορά του ήρωα που γέννησε ο Τζέιμς Ο’Μπαρ. Το απόκοσμο κινηματογραφικό αποτέλεσμα θα αποτελέσει ένα από τα σημεία αναφοράς στο είδος. Διαστροφικά σκοτεινό, εσωστρεφές, γκοθ και γοητευτικά νιχιλιστικό, το «Κοράκι» θα μπολιάσει τους πιο όμορφους καρπούς του αμερικανικού underground με την αδρεναλίνη της ατόφιας περιπέτειας.
6. Kick-Ass (2010)
Ο αντιήρωας με την πρασινοκίτρινη στολή θα σατιρίσει λυτρωτικά κάθε σύμβαση και κλισέ που συνοδεύει τους μασκοφόρους εκδικητές τις τελευταίες δεκαετίες. Ταυτόχρονα, όμως, θα φανερώσει το λόγο για τον οποίο αγαπάμε και παθιαζόμαστε με τους υπερήρωες, προσφέροντας μια τελευταία σεκάνς εκδίκησης-μπόμπα. Ο Φρόιντ θα είχε πολλά να πει γι’ αυτό το φινάλε…
5. Οι Απίθανοι (2004)
Στο δημιουργικό ζενίθ της, η Pixar θα βάλει το δικό της λιθαράκι στην ενηλικίωση του είδους. Ο βιρτουόζος Μπραντ Μπερντ θα σκηνοθετήσει ένα πρωτοπόρο animation με αφηγηματική δεινότητα, σκηνές δράσης και εμπνευσμένο χιούμορ που ελάχιστες υπερηρωικές περιπέτειες κατάφεραν ποτέ να πετύχουν.
4. Οι Εκδικητές (2012)
Οι υπερήρωες ξαπλώνουν επιτέλους στο ντιβάνι... Και ο Τζος Γουέντον, ένας από τους κορυφαίους δεξιοτέχνες που ανέδειξε τα τελευταία χρόνια η αμερικανική τηλεόραση, τους εικονογραφεί με περισσή χάρη. Η πρώτη ώρα των «Εκδικητών» αποτελεί ένα δωρεάν σεμινάριο ψυχανάλυσης, όπου κάθε σκιά στο χαρακτήρα των κατά τα άλλα ατρόμητων μασκοφόρων πρωταγωνιστών βγαίνει ξεκαρδιστικά στη φόρα.
3. Μπάτμαν (1989)
Τα στριπάκια που έχουν για φόντο τους την Γκόθαμ Σίτι θα μετατραπούν στα χέρια του δεξιοτέχνη Τιμ Μπάρτον σε σκοτεινές γκοθ γκραβούρες, πατώντας την ίδια ακριβώς στιγμή στην αυθεντική παράδοση των κόμικς του Μεσοπολέμου. Ο Τζακ Νίκολσον θα ζωντανέψει ιδανικά τη στιλιζαρισμένη κατά Μπάρτον φιγούρα του Τζόκερ σε μια αξεπέραστη ερμηνεία.
2. Σούπερμαν (1978)
Κάθε είδος έχει μια ταινία που το θεμελίωσε. Για τις υπερηρωικές περιπέτειες αυτή είναι η μεταφορά του πιο δημοφιλούς χάρτινου ήρωα στην οθόνη από τον Ρίτσαρντ Ντόνερ. Μπορεί τα οπτικά εφέ από τον Κρίπτον να μοιάζουν σήμερα ελαφρώς αστεία –ποιος μπορεί να ξεχάσει τη σκηνή του εξορισμού του Ζοντ με το πιξελιασμένο τετράγωνο;–, όμως ο «Σούπερμαν» ήταν αυτός που χάραξε πάνω σε λευκό χαρτί το καλλιτεχνικό μονοπάτι πάνω στο οποίο θα πατούσε η υπερηρωική περιπέτεια.
1. Σκοτεινός Ιππότης (2008)
Ο Κρίστοφερ Νόλαν είναι σήμερα ο απόλυτος μαέστρος της απόδρασης από την πραγματικότητα, ξέροντας καλύτερα από τον καθέναν να φτιάχνει φανταστικούς κόσμους που είναι την ίδια στιγμή αρχιτεκτονικά φαντασμαγορικοί και απόλυτα πειστικοί, γλυκά απατηλοί και οδυνηρά γνώριμοι, ζοφερά άκαμπτοι και ηλεκτρισμένα φοβικοί. Ο Βρετανός σκηνοθέτης κατάφερε να μεταμορφώσει τον Μπάτμαν σε μια εικονογράφηση της μετα-καπιταλιστικής πραγματικότητας, ποτισμένη με την απαισιοδοξία της 11ης Σεπτεμβρίου, την απληστία του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, τη φρενίτιδα των μεγαλουπόλεων και την πτώση αξιών που μέχρι σήμερα θεωρούσαμε δεδομένες. Masterpiece…
